Türk Ceza Kanununun 314’nci maddesinden açılan davalar, maddenin toplumun farklı kesimleri için adeta bir sopa olarak kullanıldığını ortaya koydu.
Adalet Bakanlığının rakamlarına göre son 2013-2020 yılları arasında TCK 314. maddeden 426 bin soruşturma açıldı. Son 4 yılda 266 bin kişiye ceza verildi. Cezai hükümlerin muğlaklığı nedeniyle terörle ilgisi olmayan bireyler tutuklanıyor. AKP iktidarı da bu maddeyi muhalifleri susturmak için kullanıyor.
Terörle Mücadele Kanunu ile Türk Ceza Kanunu’nun 314/2. maddesinde düzenlenen silahlı terör örgütü üyeliği suçu AKP iktidarının yargı eliyle toplumu baskı altında tutmak için kullandığı bir araca dönüştü. Savcılar ve mahkemeler, belirsiz terörle mücadele mevzuatını suistimal ederek onbinlerce kişiye soruşturma açıp binlerce kişiyi hapis cezasına çarptırdı.
Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün adli istatistik raporunda yer alan rakamlar, son yıllarda savcıların TCK’nın 314. maddesini bireyler üzerinde daha fazla kullandığını gösteriyor. Tutuklu Avukatlar İnisiyatifi’nin Türkiye Adalet Bakanlığı’nın son altı yıldaki faaliyetlerine ilişkin istatistikleri üzerinde gerçekleştirdiği ankete göre, savcılar tarafından bireyler üzerinde terörle mücadele yasası kullanımında sürekli bir artış var.
Adalet Bakanlığı TCK 314. madde kapsamında 2013 yılında açılan soruşturma sayısı.
The Arrested Lawyers (Tutuklu Avukatlar İnisiyatifi)’in Adalet Bakanlığı verilerinden derlediği rapora göre 2013 yılında TCK’nın 314. maddesinde 8.416 soruşturma yapılırken, 15 Temmuz’un ardından soruşturmalar rekor sayıda arttı. TCK 314’ten 2017 yılında 146.731 soruşturma yürütüldü. 8 yıl içerisindeki soruşturma sayısı ise 426 bin 61 oldu.
Adalet Bakanlığı TCK 314. madde kapsamında 2017 yılında açılan soruşturma sayısı.
2013’ten itibaren yıllara göre TCK’nın 314. maddesine göre yürütülen soruşturmalar şöyle:
YIL SORUŞTURMA SAYISI
2013 8.416
2014 20.998
2015 15.218
2016 30.766
2017 146.731
2018 115.753
2019 54.464
2020 33.885
TOPLAM 426.061
2016-2020 ARASINDA 266 BİN KİŞİYE MAHKUM EDİLDİ
TCK’nın 314/2 maddesinde düzenlenen silahlı terör örgütü üyeliği suçundaki artış verilen mahkumiyet kararlarına da yansıdı. 2016 ile 2020 yılları arasında 266.000’den fazla kişi silahlı terör örgütü üyeliğinden mahkûm edildi. 15 Temmuz’un ardından 314. maddeden açılan davalarda verilen mahkumiyetteki artış da dikkat çekiyor.
2 YILDA 314. MADDEDEN MAHKUMİYET 20 KAT ARTTI
2016’da TCK 314. Maddeden 4.949 mahkumiyet verilirken 15 Temmuz sonrası Gülen Hareketi mensuplarına açılan davalarla bu sayı katlandı. 2018 yılında 108.412 bireye silahlı terör örgütü üyeliğinden ceza verildi. 2016 yılına göre 2018’de bu suçtan verilen cezalar 20 katı arttı.
Yıllara göre verilen mahkumiyet cezalarının rakamları şöyle:
YIL MAHKUMİYET SAYISI
2016 4.949
2017 36.927
2018 108.412
2019 69.740
2020 46.783
TOPLAM 266.811
Avrupa Konseyi üyesi ülkelerde terör suçundan hüküm giymiş 30.524 mahkumun 29.827’si Türk cezaevlerinde.
Son günlerde gündeme gelen Avrupa Konseyi’nin bir raporuna göre de, Türkiye terörle bağlantılı suçlardan hüküm giyen en büyük mahkûm nüfusuna sahip ülke. Rapor, şu anda AK üyesi ülkelerde terörden hüküm giymiş toplam 30.524 mahkûm olduğunu ve bunların 29.827’sinin Türk cezaevlerinde olduğunu gösteriyor.
22,5 YILA KADAR HAPİS CEZASI VERİLİYOR
Türkiye’nin terörle mücadele mevzuatı iki ayrı kanundan oluşuyor. Terör suçları 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu Türk Ceza Kanunu’nun 314. maddesinde düzenleniyor. Birçok maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen Terörle Mücadele Kanunu’nun 5. maddesi terörle ilgili cezaların yarı yarıya ağırlaştırılmasını öngörüyor. TCK’nın 314. maddesinin 1. bendi silahlı terör örgütü kurmayı veya yönetmeyi suç sayarken, 2. bendi terör örgütü üyeliğini suç sayıyor . Türk Ceza Kanunu’na göre, bu iki suçu işleyenler 7,5 yıldan 22,5 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya.
MUĞLAK MADDE MUHALİFLERİ SUSTURMAK İÇİN KULLANILIYOR
AİHM’in pek çok kararında TCK ve TMK’nın öngörülebilir olmadığına dikkat çekiliyor. TCK ve TMK’da silahlı terör örgütünün ne olduğu ve silahlı terör örgütüne üye olma suçunun yasal tanım ve kriterlerinin olmaması, bu maddeleri keyfi uygulamaya ve kötüye kullanıma açık hale getiriyor. Devletin güvenliği ve teröre ilişkin cezai hükümlerin muğlak olması, hakim ve savcılar tarafından aşırı geniş yorumlanması nedeniyle terörle ilgisi olmayan bireyler tutuklanıyor. Özellikle 15 Temmuz’dan sonra ev hanımları, avukatlar, insan hakları savunucuları, gazeteciler ve muhalif siyasetçiler bu maddelerden tutuklanarak cezaevine gönderildi. AKP iktidarı da bu muğlak alanı muhalifleri susturmak için kullanıyor. Yargıyı Hakimler ve Savcılar Kurulu yoluyla kontrol eden AKP hükumeti, tehlike gördüğü grup ya da kişileri TCK 314. maddeyle cezaevine atıyor.
