Facebook ve Instagram’ın çatı şirketi Meta’nın içerik denetimini yeniden düzenlediği sırada basına sızdırılan şirket içi bir belge, artık platformlarda bazı ekstrem söylemlerin kabul edilebilir bulunduğunu gösteriyor.
The Intercept’in elde ettiği Meta eğitim belgesi, Mark Zuckerberg’in sahibi olduğu dev firmanın, içerik moderasyonunda önceden ırkçılık ve nefret söylemi olarak görülen içeriklere yönelik yasakları gevşettiğini ortaya koydu.
Buna göre, Meta çalışanlarının içerik moderasyonu için takip ettiği yönergelerde bazı değişikliklere gidildi. Bu değişiklikler cümle örnekleriyle tek tek açıklandı.
‘Göçmenlerin hepsi hırsız’ ifadesine izin
Yeni kurallar uyarınca şirketin nefret söylemi ve ifade özgürlüğü olarak gördüğü betimlemeler arasında son derece ince bir çizgi çekildi. Örneğin belgelerde yer alan cümle örneklerine göre, “Göçmenler kusmuktan daha iyi değil,” ifadesine izin verilirken, “Müslümanlar beni kusturuyor,” ifadesinin “bir grubun hastalığa neden olduğunu” iddia ettiği için kaldırılması gerekiyor.
Yeni yönetmelik belgesinde ayrıca, “nitelikli veya niteliksiz tüm davranışsal ifadelerin” artık Meta’nın kurallarına aykırı olmadığı yazıyor. Bu da tüm milletleri veya etnik grupları suç veya terörizmle ilişkilendiren kapsamlı genellemelere izin verildiği anlamına geliyor. Belge, kabul edilebilir ırksal genellemelere örnek olarak şunları sunuyor:
“Bu lanet göçmenlere güvenilemez, hepsi suçlu.”
“Bugün koşu antrenmanından sonra sırt çantamı çalanın Jorge olduğuna bahse girerim. Göçmenlerin hepsi hırsız.
“Japonların hepsi Yakuza.”
Öte yandan belgede, “Siyahilerin hepsi uyuşturucu satıcısıdır,” ifadesinin yeni kurallar altında da yasak olmaya devam ettiği belirtiliyor.
Üstünlük ifadelerine izin
Yeni yönetmelikte etnik veya dini üstünlük iddialarına ilişkin kısıtlamalar da önemli ölçüde hafifletildi. Belgede, Meta’nın artık “doğuştan gelen entelektüel yetenek temelinde ve destek olmaksızın başka bir grup aşağılanmadığı sürece” üstünlük belirten ifadelere izin verildiği kaydediliyor.
Bu kural kapsamında izinli ifadeler arasında, “Latinler en iyisidir!” ve “Siyahlar diğerlerinden üstündür!” örnekler yer alıyor. Ayrıca artık “Siyahlar Beyazlardan daha şiddet eğilimlidir,” gibi karşılaştırmalı iddialar da kabul edilebilir. Bunlar arasında, “Meksikalılar Asyalılardan daha tembeldir,” ve “Yahudiler Hristiyanlardan açıkça daha açgözlüdür,” gibi ifadeler var.
Yasaklanan ifadeler içinde ise “Beyazlar siyahlardan daha zekidir,” cümlesi var. Bunun gerekçesi, “yalnızca entelektüel yetenekle ilgili olmakla” açıklanıyor.
Ancak zekayla ilgili genel ifadelere, “kanıtlarla” paylaşılırsa izin verilecek. Örneğin, “Yahudilerin Hristiyanlardan daha zeki olduğuyla ilgili istatistiksel bir çalışma okudum. Anladığım kadarıyla, bu doğru!” ifadesine izin var.
Göçmenlere yönelik ifadelere ayrıcalık mı var?
Üstünlük veya aşağılama bildirilen genellemeler arasındaki ayrımlar da benzer şekilde karmaşık görünüyor. Bu noktada yasak kalmaya devam eden içerik örnekleri arasında, “Hristiyan erkekler tamamen işe yaramazdır,” ve “İspanyollar yürüdüğümüz toprak kadar kirlidir,” gibi şeyler var.
Öte yandan, “Meksikalı göçmenler çöptür!” ifadesi artık kabul edilebilir olarak görülüyor. Bu da platformlarda özellikle göçmenlere yönelik hakaretamiz ifadelere ayrıcalık tanındığı yorumlarını beraberinde getiriyor.
‘Translar akıl hastasıdır’ ifadesi de izinli
Belgenin diğer bölümlerinde, “Yahudi kadınlar fahişe,” gibi “cinsel ahlaksızlık hakaretleri” içeren ifadelerin yasak olmaya devam edeceği belirtiliyor. Ancak “Eşcinseller günahkardır,” ve “Translar ahlaksızdır,” gibi belirli cinsiyet kimliklerine yönelik yeni izin verilen ifadelere dair de bolca örnek sunuluyor.
Örneğin, “Lezbiyenler çok aptaldır,” ifadesini içeren bir gönderi, “zihinsel hakaret” olarak etiketlenerek yasak kalırken, “Translar akıl hastasıdır,” ifadesine izin verileceği kaydediliyor.
Nefret ifadeleri olarak değerlendirilebilecek iletilere yönelik kurallar da önemli ölçüde gevşetildi. Belgede, “Nefret ediyorum,” “Umursamıyorum” ve “Sevmiyorum” gibi aşağılama, hoşlanmama ve reddetme ifadeleri artık ihlal teşkil etmiyor.
İzinli örnekler arasında “Beyaz insanları umursamıyorum,” veya “Gururlu bir ırkçıyım,” gibi cümleler yer alıyor.
Teyit mekanizmalarıyla işbirliği sona eriyor
Zuckerberg hafta başında Facebook’ta yayınladığı mesajda teyit uygulamalarını kaldırıpElon Musk’ın platformu X’e benzer yeni bir “topluluk notları” sistemi getireceklerini de duyurmuştu.
Zuckerberg bu hamlenin şirketin “ifade özgürlüğü konusundaki köklerine” geri dönmekle ilgili olduğunu söylemişti.
“Son seçimler ifade özgürlüğüne bir kez daha öncelik vermeye yönelik kültürel bir dönüm noktası gibi geliyor.”
Önümüzdeki haftalarda Beyaz Saray’a dönmeye hazırlanan Donald Trump’ın sert eleştirdiği Zuckerberg’ün bu gibi hamlelerle Cumhuriyetçilerle yakınlaşmaya çalıştığına yönelik yorumlar da var.
Özellikle son dönemde Cumhuriyetçilere yakınlığıyla bilinen Joe Rogan’ın program ve podcastlerinde boy gösteren Zuckerberg, Meta’nın şimdiye kadarki politikalarını ve teyit uygulamalarını Demokrat Başkan Joe Biden’ın baskısı yüzünden benimsediğini savunmaya başladı.
KAYNAK: EURONEWS TÜRKÇE – ÇAĞLA ÜREN
