Avrupa Birliği, yarın başlayacak ve iki gün sürecek Türkiye’ye özel basın özgürlüğü konferansı düzenliyor. Konferansa Türkiye’den katılacaklar hala resmi olarak açıklanmazken, AB’den oldukça üst düzey katılım bekleniyor.
AHVAL’e bilgi veren AB kaynakları, Türkiye’de basın hürriyetinin ciddi tehdit altında olduğunu vurgulayarak Türkiye’ye özel bir konferansın yapıldığını teyit ediyor. AB Komisyonu, 2011’den başlayarak her iki yılda bir Batı Balkanlar ve Türkiye’deki basın ve ifade özgürlüğü sorunlarını masaya yatıran geniş kapsamlı konferanslar düzenliyordu. Konferanslar 2013 ve 2015’te de tekrarlanmıştı. ‘Açıkça konuş’ (Speak Up) ismini taşıyan konferanslar 2017’den itibaren Türkiye’yi listeden çıkararak devam etmişti. Geçen yıl Kasım’da yapılan Speak Up konferansına sadece Balkan ülkeleri gazetecileri davet edilmişti.
AB kaynakları, bu ayrışmanın Türkiye’de basın özgürlüğünün durumunun daha da kötüleşmesi ve Batı Balkan ülkelerinden ciddi şekilde ayrışmasından kaynaklandığını belirtiyor. Ancak, AB bir süredir Batı Balkanlar ile Türkiye’yi ayrı platformlarda ele almayı tercih ediyor. 17 Mayıs’ta AB dönem başkanı Bulgaristan’ın başkenti Sofya’da yapılacak AB – Batı Balkanlar Zirvesi’ne Türkiye davet edilmedi. Türkiye bu zirveye katılım yerine 26 Mart’ta AB Komisyonu ve Konseyi başkanlarının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Varna’da yaptıkları üst düzey toplantı ile yetindi.
Konferansın dikkat çeken unsurlarından biri de Türkiye’yi rahatsız etmemek için Gülen ya da Kürt Hareketi’ne yakın gazetecilerin davet edilmemesi. Hapiste bulunan gazetecilerin çoğunluğunu bu iki grubun gazetelerinde çalışmış gazeteciler oluşturuyor.
Geçtiğimiz yıllardaki tanıtıma rağmen Türkiye konferansına katılacaklar hala resmen açıklanmadı. AB kaynakları, program ve katılımcıların konferans başladığında kamuoyuna açıklanacağını belirtiyor. Güvenlik endişesi ile AB’nin Türk katılımcıları programa kadar açıklamak istemediği yorumları yapılıyor. Ahval’in ulaştığı taslak programda konferansı AP Başkanı Antonio Tajani açıyor, kapanışı ise Genişleme Komiseri Johannes yapıyor. Son gün verilen yemekte de AP’nin kıdemli üyelerinden ve Cumhuriyet davasına yakından takip eden Rebecca Harms’ın konuşma yapması bekleniyor. AP Türkiye raportörü Kati Piri, AB Komisyonu Türkiye ve Stratejik Planlama Dairesi Başkanı Mryiam Ferran, AP Başkan Yardımcısı Sylvie Guillaume konferansa katılacak Avrupalılardan. Türk tarafından ise Hasan Cemal, Fikret İlkiz, Amberin Zaman, Nevşin Mengü, Mehveş Evin, Kerem Altıparmak, Yaman Akdeniz, Ceren Sözeri, Öztürk Türkdoğan, Erol Önderoğlu’nun katılımı bekleniyor.
AB, 17 Nisan’da açıklanan Türkiye İlerleme Raporu’ndan ifade ve basın hürriyetinde ciddi gerileme olduğunu tespit etmiş ve sert eleştiriler getirmişti. Sınır Tanımayan Gazeteciler ise geçen hafta açıkladığı raporda Türkiye ve eski Sovyet Cumhuriyeti ülkelerinin basın hürriyeti kısıtlamasında liderliği kaptırmadığını ve Türkiye’nin iki basamak daha gerileyerek 180 ülke arasında 157. olduğunu açıklamıştı.
