KADES’te Kürtçenin olmamasını hukuki bulan İçişleri Bakanlığı’nın kararına karşı İdare Mahkemesi, bakanlığın savunmasını izahtan uzak bularak, kararı iptal etti. Mahkeme daha kararını açıklamadan bakanlık, KADES’e Kürtçeyi ekledi.
İçişleri Bakanlığı’nın, 7 Mart 2021’de kadına ve çocuklara yönelik şiddetin kolluk güçlerine bildirilmesi ve engellemesi için kurulan Kadın Acil Destek İhbar Sistemi’ni (KADES) kurdu. Türkçe, Arapça, Farsça, İngilizce, Rusça ve Fransızca dillerinde hizmet veren uygulamada Kürtçeye yer verilmemişti.
Bunun üzerine Diyarbakır Barosu Kadın Hakları Merkezi Üyesi Çiğdem Sevimli ve Diyarbakır Barosu Kürtçe Dil Komisyonu Üyesi Diyarbakır Üyesi Elif Birikli, 31 Mart 2021’de İçişleri Bakanlığı’na KADES’in Kürtçe hizmet vermesi için talepte bulundu. Ancak, İçişleri Bakanlığı, 60 günlük cevap verme süresince yanıt vermeyince, avukatlar Ankara 15’inci İdare Mahkemesi’ne kararın iptali istemiyle dava başvurusu yaptı.
DİYARBAKIR BAROSU İPTALİNİ İSTEDİ
Mezopotamya Ajansı’nın aktardığı habere göre; İstanbul Sözleşmesi’nin feshedildiği hatırlatılan başvuruda, sözleşmenin feshinin sonuç doğurması için 3 ay süre geçmesi gerektiğine işaret edilerek, yürürlükte olan Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesinin 19’uncu maddesinde alınacak tedbirler konusunda mağdurların anlayabileceği dilde destek hizmeti verilmesini şart koşulduğuna atıf yapıldı. Avrupa Konseyi Sözleşmesi’nin getirdiği yükümlülük nedeniyle taraf ülkelerin yurttaşların anlayabilecekleri dilde hizmet sunma mecburiyeti bulunduğu vurgulanan başvuruda, Anayasa’nın eşitliği ilkesini düzenleyen 10’uncu maddesi de referans gösterildi.
BAKANLIĞIN SAVUNMASI: HAKSIZ VE DAYANAKTAN YOKSUN
İçişleri Bakanlığı, 15’inci İdare Mahkemesi’ne gönderdiği savunmada, KADES uygulamasının aile içi ve kadına yönelik şiddetle mücadelede, iletişim teknolojilerinden etkin yararlanılması için kurulduğunu belirterek, “tüm mağdurların kolluğa ve adalete erişiminin kolaylaştırılması amacıyla Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu katkılarıyla uygulamanın ara yüzleri Arapça, Farsça, Fransızca, İngilizce ve Rusça olmak üzere 5 dile çevrildiğini” belirtti. Savunmasında, göçmen ve mültecilerin de uygulamadan yararlanmasının hedeflenmesi nedeniyle 5 yabancı dilde hizmet verildiğini dile getiren Bakanlık, “Bu çerçevede ülkemizde geçici ikamet eden göçmen veya mülteci konumunda bulunan kadınların da KADES uygulamasının sunmuş olduğu hizmetten yararlanması amacıyla Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu katkılarıyla hazırlanan KADES uygulamasının ara yüzlerinin Arapça, Farsça, Fransızca, İngilizce ve Rusça olmak üzere 5 dile çevirisi yapılmıştır. Açıklanan nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep ederim” ifadelerini kullandı.
MAHKEME ‘KAMU MENFAATLERİNE VE HAKKANİYETE UYGUN’ BULMADI
Mahkeme, vatandaş olan olmayan, yabancı, mülteci, sığınmacı, göçmen, turist vs. hemen her kadının anlayabileceği ve kullanabileceği şekilde yaygınlaştırılmasının ve kullanımının kolaylaştırılmasının, uygulamanın maksadına uygun olacağı da tartışmasız olduğu değerlendirmesini yaptı. Mahkeme, “Diğer taraftan, KADES uygulamasına Kürtçe ihbar çağrısı eklenmesinin, Kürt kökenli Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının bu uygulamadan azami ölçüde faydalanmasına hizmet edeceği de izahtan varestedir. Nitekim, ülkemizde geçici ikamet eden göçmen ve mülteci konumunda bulunan kadınların da KADES uygulamasının sunmuş olduğu hizmetten yararlanması amacıyla Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Katkılarıyla, KADES uygulamasının ara yüzlerinin Arapça, Farsça, İngilizce, Rusça ve Fransızca olmak üzere 5 dile çevirilerinin yapıldığı davalı idarece beyan edilmektedir. Bu durumda, Kürt kökenli Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının bu uygulamadan azami ölçüde faydalanmasını teminen, KADES uygulamasının ara yüzlerine Kürtçe çeviriler de eklenmesi, uygulamanın maksadına daha uygun iken aksi yönde tesis edilen işlemin kamu menfaatlerine ve hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna varılmıştır” gerekçesiyle işlemi iptal etti.
KARAR TEBLİĞ EİDLMEDNE KADES KÜRTÇE BAŞLADI
İçişleri Bakanlığı, karar daha taraflara tebliğ edilemeden bir hafta önce KADES uygulamasına Kürtçeyi de ekledi.
