Örtülü, ‘gizli mal alımında’ patladı

Recep Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı seçilmesinden sonra ortak olmasıyla rekor düzeye ulaşan harcamalar nedeniyle tepki çeken örtülü ödenek, kulvar değiştirdi. Referandumun yapıldığı nisan ayında geçen aylara göre gizli hizmet harcamaları azalırken, bugüne kadar çok sınırlı kullanılan mal ve hizmet alımına yönelik hesabı sorulamayan harcamalar fırladı.

Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü, bütçeden nisan ayında yapılan harcamaları açıkladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Başbakan Binali Yıldırım’ın birlikte kullandığı örtülü ödenekten yapılan harcamalar mart ayına kadar hız kesmeden sürdü. Ocak ayında yapılan 163 milyon 866 bin liralık harcama şubatta görülmemiş bir rekor kırarak 282 milyon 263 bin liraya fırladı, mart ayında da 236 milyon 329 bin lira harcandı. Nisan ayında harcama tutarı 103 milyon 750 bin liraya geriledi. Böylelikle ilk dört ayın harcama toplamı 786 milyon 208 bin lira oldu.

Gizlenmek mi isteniyor?

Nisan ayında örtülü ödenekten yılın en düşük harcaması yapılırken, uzun yıllardır sınırlı olarak kullanılan sermaye alımlarına ilişkin gizli hizmet giderlerinde rekor artış yaşandı. Bütçe terminolojisinde “Bütçe kanunları ile belirlenmiş asgari değeri aşan ve normal ömrü bir yıl veya daha uzun olan mal ve hizmet alımı” olarak isimlendirilen sermaye giderleri kaleminden görülmemiş bir harcama yapıldı. 2014 yılında toplam 189 milyon, 2015’te 279 milyon, 2016’da 407 milyon lira harcama yapılan bu kalemden 2017’nin ilk üç ayında da alışıldık ölçüde harcama yapıldı. Ocak ayında sıfır, şubatta 13.1 milyon, Martta 9.4 milyon lira düzeyinde olan harcama, nisan ayında 289 milyon 429 bin liraya fırladı. Diğer kalemden yapılan harcamanın düştüğü ay, bu kaleme yüklenilmesi dikkat çekti.

Silahta rekor üstüne rekor

AKP iktidarları döneminde izlenen güvenlikçi politikalar ile ülkeyi savaşın eşiğine getiren dış politika nedeniyle bütçenin en önemli kalemlerinden birini oluşturan “Güvenlik ve savunmaya yönelik mal, malzeme ve hizmet alımları” için yapılan harcamalarda da nisan ayında tarihi rekor kırıldı. Ocak ayında 32 milyon 830 bin, şubat ayında 197 milyon 153 bin, mart ayında 399 milyon 790 bin lira olan harcama tutarı bir önceki aya göre yaklaşık üç katı artışla 1 milyar 28 milyon lira oldu. Bunun içinden 547 milyon lira ile en fazla tutar silah, araç, gereç ve savaş teçhizatına ayrıldı. Bu tutarı 162 milyon lira ile mühimmat alımı izledi.