Merkez Bankası’nın bugün politika faizini artırıp artırmayacağı tartışılırken, bankaların batık kredi riski artıyor.
Türkiye’nin en büyük 3’üncü bankası İş Bankası, “takipteki krediler” diye bilinen batık kredi portföyünün 745,5 milyon TL’lik bölümünü 71,9 milyon TL’ye sattı.
Bankalar tahsil edemediği kredilere karşılık ayırma maliyetini düşürmek için alacaklarını belli komisyon karşılığında elden çıkarıyor. Türkiye İş Bankası, “takipteki krediler” diye bilinen batık kredilerin 745 milyon 485 bin 561 TL tutarındaki kısmını 71 milyon 850 bin TL’ye varlık yönetim şirketine devretti.
İş Bankası’nın Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda (KAP) yer alan açıklamasında, “Yapılan ihaleler sonucunda Bankamız takipteki krediler portföyünün 745 milyon 485 bin 561 TL tutarındaki kısmını oluşturan alacaklarımız, 71 milyon 850 bin TL’lik satış bedeli nakden tahsil edilmek suretiyle Emir Varlık Yönetim AŞ, İstanbul Varlık Yönetim AŞ, Gelecek Varlık Yönetimi A., Hedef Varlık Yönetim AŞ ve Arsan Varlık Yönetim AŞ’ye devredilmiştir.” ifadelerine yer verildi.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verilerine göre 150 milyar TL’si tasfiye safhasına gelmiş toplam 500 milyar TL kredi tahsilatında aksıyor. Batık kredi oranı yüzde 5 olarak görünse de “Grup 2” diye tasnif edilen ve yüzdürülen krediler dahil edildiğinde oran yüzde 15’i buluyor.
Yapı Kredi, Garanti Bankası, ING, Denizbank, Finansbank ve Halkbank başta olmak bankacılık sektörü sadece 2019 yılında 3,5 milyar liraya yakın batık krediyi elden çıkardı.
BANKA İSMİ-BATIK KREDİ-DEVİR TUTARI
İş Bankası: 1,1 milyar TL, 32,4 TL
Yapı Kredi: 1,3 milyar TL, 319 milyon TL
Garanti Bankası: 364,97 milyon TL, 19.44 milyon TL
Halkbank: 76,7 milyon TL, 4,5 milyon TL
Finansbank: 399,9 milyon TL, 10,9 milyon TL
ING Bank: 162,8 milyar TL, 9 milyon TL
Denizbank: 142,8 milyon TL, 11,55 milyon TL
VARLIK YÖNETİM ŞİRKETİ NEDİR?
Varlık yönetim şirketleri, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından 2006 yılında yayımlanan yönetmelik kapsamında bankaların kredi alacakların devralan kurumlardır.
Banka ve finansal alacağı bulunan kuruluşlar, tahsilat tarihinde tahsil edemediği alacakları varlık yönetim şirketlerine belli bir komisyon mukabilinde devreder. Alacakların yasal takip sürecine girmesi banka ve finans kuruluşlarının bilançolarına ilave bir maliyet olarak yansır. Alacağın tahsilatının uzaması alacaklı kuruluşa devamlı olarak ek bir maliyet oluşturur.
Hukuki açıdan “borç temliki” olarak isimlendirilen bu işlem, bankaların oluşacak ek maliyet ve bilançoya yansıyacak batıktan kurtulmasını sağlar.
Banka, finans kuruluşları ve alacaklı konumunda yer alan birçok işletme alacağın varlık yönetim şirketlerine devri için kendi belirlemiş oldukları safhaları takip eder.
Bu işlemler genellikle 2 yıl süre ile tahsilatın gerçekleştirilememesi halinde kredi anapara bedelinin yaklaşık olarak %30 bedeli karşılığında devir işleminin tamamlanmasıyla sonuçlanır. Ancak kriz şartlarında bu oranların yüzde 2-3’e kadar düştüğü görüldü.
Devir işleminin tamamlanmasıyla birlikte banka ile borçlu arasında hukuki açıdan herhangi bir alacak/borç ilişkisi kalmaz ve borçlu ile varlık yönetim şirketi arasında yeni bir hukuki alacak/borç bağı oluşur.
