Türkiye ekonomisi her geçen gün daha da karanlık bir tabloya doğru ilerliyor.
İktidar, geçici önlemlerle günü kurtarma hamleleri atarken ekonomistler, durumun vahim olduğunu söylüyor.
Karar yazarı İbrahim Kahveci, “Ekonomi nedir ya da kriz nedir?” sorusuna cevap arıyor.
94 ve 2001 krizini hatırlatan ekonomist, “Şimdi ise 4. büyük krizi yaşamaktayız. Bu kriz, diğerlerinden daha ağır” görüşünü dile getiriyor.
94 krizinde 2. çeyrek küçülmesinin yüzde -10,7’ye ulaştığını ve yılın yüzde -5,5 küçülme ile kapatıldığını söyleyen Kahveci, işsizliğin yüzde 9,2 işsizlik oranı olarak zirve yaptığını kaydediyor. Ancak bir yıl geçmeden işsizlik oranı yüzde 7,3’e düştüğünü ifade ediyor.
2001 krizinde ise en büyük ekonomik daralmanın 4. çeyrekte yüzde -10,3 oranında gerçekleştiğini belirten Kahveci, yıllık ekonomik daralmanın da yüzde -7,5 oranı ile 94 krizinin daha üzerinde yaşandığına dikkat çekiyor.
Krize girmeden önce 2000’in son çeyreğinde 1 milyon 409 bin işsiz ve yüzde 6,5 olan işsizlik oranının 2001 son çeyrekte 2 milyon 404 bin işsiz ve yüzde 10,4 işsizlik oranına ulaştığını söyleyen yazar, şöyle devam ediyor:
“Aslında 2001 krizinin işsizlik oranlarında en yüksek değerler yine AK Parti iktidarının ilk dönemi sayılacak 2003-I. döneminde oluşuyor. İşsiz sayısı 2 milyon 844 bin kişiye, işsizlik oranı da %12,3’e çıkıyor. O dönemde her 100 yetişkinin 5,9’u artık işsizler ordusunda yer almıştır. Tabii ki burada mevsimsel etkilerde oldukça fazladır. Çünkü o dönemde mevsimsel etkileri arındıran bir veri yoktur ve çiftçilerin bir kısmı ile turizmcilerin bir kısmı bu işsizler hanesinde yer almıştır.”
Kahveci, günümüzde yaşanan krizden bahis açarak, işsizliğin yüzde 14,7’e yükseldiğine dikkat çekiyor ve ekliyor:
“Ama burada asıl sorun işsizlikteki bu rekor düzeyler bile değildir. Asıl sorun krizin devam edeceğidir. Asıl sorun henüz sorunun başında bile rekor işsizliğin oluşmasıdır. Asıl sorun önümüzdeki daha ağır sorunlarla işsizlik bunalımı ile nasıl baş edeceğimizdir. Asıl sorun toplumun sosyal sorunlarını ideoloji ile bastırıp-görmezden gelmemizdir.”
