Türkiye’nin Mayıs 2024’te İsrail ile tüm ticareti durdurduğunu açıklamasına rağmen, Birleşmiş Milletler verileri İsrail’in Türkiye menşeli ithalatının devam ettiğini ve 2025’in ilk 10 ayında 1,6 milyar doları aştığını gösterdi.
Türkiye, 2 Mayıs 2024 itibarıyla İsrail ile ticari ilişkilerin tamamen kesildiğini ve ihracatın “sıfırlandığını” kamuoyuna duyurmuştu. Ancak Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret İstatistikleri Veritabanı (UN Comtrade) bu beyanlarla örtüşmeyen bir tablo ortaya koydu.
Verilere göre Türkiye, yasak sonrası İsrail’e ilişkin ticaret verisi paylaşımını durdururken, İsrail tarafı Türkiye menşeli ürünleri ithalat kayıtlarında beyan etmeyi sürdürdü.
YASAK SONRASI RAKAMLAR DİKKAT ÇEKİCİ
Karar Gazetesi’nin haberine göre, BM kayıtları, ticaret hacminde anlamlı bir düşüş yaşanmadığını gösteriyor. Buna göre: Yasak öncesi (2024 ilk 4 ay), aylık ortalama 130–150 milyon dolar, yasak sonrası, Haziran 2024’te 138 milyon dolar, Temmuz 2024’e 173 milyon dolar, Ağustos 2024, 150 milyon dolar ihracat gerçekleştirildi.
2025’in 10 ayında ise İsrail’in Türkiye’den yaptığı ithalat toplamda 1,6 milyar doları aşarken, bazı aylarda bu rakamın 200 milyon dolar seviyesine yaklaştığı görüldü.
“ÜÇÜNCÜ ÜLKE” VE “FİLİSTİN” ÜZERİNDEN TİCARET İDDİASI
BM istatistikleri, sevkiyatlar üçüncü ülkeler üzerinden yapılsa bile İsrail’in bu ürünleri “Türkiye menşeli” olarak kayda geçirdiğini ortaya koyuyor. Dikkat çeken bir diğer unsur ise Filistin’e yapılan ihracattaki olağandışı artış oldu.
2024 başında aylık 10–15 milyon dolar seviyesinde olan Filistin ihracatı, İsrail yasağının ardından hızla yükselerek Eylül 2025’te 177 milyon dolara ulaştı.
Lojistik ve gümrük denetiminin büyük ölçüde İsrail kontrolünde olduğu bölgede, Filistin adına düzenlenen faturaların fiilen İsrail pazarına yöneldiği iddiaları bu verilerle güç kazandı.
İsrail’in Türkiye’den ithalatında en büyük payı demir-çelik, çimento ve seramik gibi inşaat malzemeleri oluşturdu. Bu tablo, “İsrail’in işgal altındaki bölgelerde yürüttüğü inşaat faaliyetlerinde Türkiye menşeli ürünler mi kullanılıyor?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
BM verileri, Türkiye’nin ilan ettiği ticaret yasağının fiili ticaret akışında belirgin bir kopuş yaratmadığını; ticaretin yalnızca resmi Türk istatistiklerinde görünmez hale geldiğini ortaya koyuyor.
