AKP hükümeti 2017 yılını yüzde 11’lik tartışmalı büyüme ile kapatmaya hazırlanıyor. Peki 2018’e kime neye ne kadar zam uygulanacak?
‘ZATEN EKONOMİK KRİZ VARDI, NE ZAMMI!’
Uzmanlar yeni zamların yoksulluk sınırının bile altında olan maaşları eriteceğine dikkat çekerek vatandaşı zor bir yılın beklediği uyarısında bulunuyor. Satışlarının son birkaç yıldır zaten durma noktasında olmasından şikâyet eden esnaf, “Zaten gizli kriz vardır. Ne zammı bu’ diyerek vergi artışlarına tepki gösteriyor. İstanbul’da mobilyacılık yapan esnaf R.B, günde sadece birkaç müşterinin geldiği işyerinde her ay kirayı nasıl ödeyeceği korkusu yaşadığını belirtirken, “Geçen ay sadece bir ayna sattım. Aylardır cepten yiyoruz. Zaten kriz vardı, yeni zamlar durumu daha da kötü hale getirecek” dedi.
VATANDAŞ ZAMLARDAN İLK FATURA İLE HABERDAR OLACAK
İstanbul Maltepe’de iki katlı evi olduğu halde geçinmekte zorlandığını belirten P.K, konut vergisinin yeni yıldan itibaren yüzde 15’ten yüzde 25’e yükseldiğinden haberi olmadığını söyledi. P.K. bu durumda kirayı artırmak zorunda kalacağı için rahatsız. Vatandaşların çoğu zamlardan yeni yılda gelecek olan ilk faturalar ile haberdar olacak.
‘ARABAMI SATMAK ZORUNDA KALACAĞIM’
İki kişi oldukları halde aylık sadece mutfak masraflarının 600 TL’yi geçtiğini belirten muhasebeci S.T. ise en çok zaten çok yüksek olan taşıt vergisinden kaygılı. S.T. “Bu gidişle arabayı satıp metrobüse ile işe gideceğim” dedi. Yeni düzenleme ile MTV için uygulanacak olan vergi oranı, 1300 cc altı araçlar için yüzde 15, 1300 cc üstü araçlar için ise yüzde 25 olacak. Araç muayene ücretleri ise yüzde 14.47 artacak.
‘CARİ AÇIK İŞSİZLİK, YOKSULLUK DEMEK’
Zamları Artı-Gerçek’e değerlendiren Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Kani Beko, yüzde 11 büyüyen Türkiye’de neden hala 7 milyon insanın işsiz olduğunun anlaşılamadığını söyledi. Beko, “100 milyar dolar cari açık var. Cari açık kolay kolay kapatılacağa benzemiyor. Cari açık demek işsizlik demek, yoksulluk demek. Sadece ithalat yüzde 25 azaltılsa bile kahvelerde zaman öldüren 1 milyon işsiz üniversite mezunu istihdam edilebilir” dedi.
‘KADRO BEKLEYEN 52 ÖĞRETMEN NEDEN İNTİHAR ETTİ?’
Memur maaşlarına Ocak ayında yapılacak ilk zammın ardından benzinin, gıda, elektrik ve suyun zamlanacağını ifade eden Beko şu değerlendirmelerde bulundu: “10 milyon insan açlık sınırında yaşamak zorunda. Maaş artışı yılın ilk ayında eriyor. Kaşık ile verilen kepçe ile geri alınıyor” diye konuştu. Kadro bekleyen 3 milyon taşeron işçi için adaletli davranılması gerektiğini belirten Beko, “Madem büyüyoruz. Neden yeterli kadro açılmıyor? Neden iş güvenliği kriterlerine uyulmuyor. Neden atanamadığı için sadece 2017’de 52 öğretmen intihar etti?”
‘RUHUMUZ DUYMADAN HIRSIZLIK YAPILIYOR’
Dünyanın en yüksek vergilerinin zaten Türkiye’de alındığına dikkat çeken Ekonomist Özlem Albayrak zamların daha fazla tükettikleri için en çok alt ve orta gelir grubunu etkilediğini söyledi. Albayrak, gelirinin tamamını vergiler ile devlete geri ödeyecek halkı zor bir yıl beklediğini söyledi. Vergilerin dolaylı olarak fiyat artışı olarak geldiğini, bu nedenle vatandaşın aslında cebinden ne kadar para çıktığının farkında olmadığını belirten Albaybak, “Son 10 yıldır sadece yardımlar ile geçinen bir kesim var. Ancak vatandaşın sandığının aksine yardımlar karşılıksız değil. Hükümet kamu kaynaklarını yerel kurumları kullanarak insanları yardıma muhtaç hale getiriyor. Gerçekte ise vergiler ile hükümet bir elden verirken bir diğerinden almış oluyor” dedi. Bunun bir nevi hırsızlık olduğunun ifade eden Albayrak, ‘Üstelik bu hırsızlık ruhumuz duymadan yapılıyor’ diye konuştu. Vatandaşlık bilinci gelişmiş toplumlarda devletin vergi politikalarının halklar tarafında eleştirilebildiğini belirten Albayrak’a göre halkın zamlara tepkisiz kalması normal.
NÜFUSUN YÜZDE 60 ASGARİ ÜCRET İLE ÇALIŞIYOR
18 milyon ücretli nüfusun yüzde 60’ı asgari ücret ve altında bir ücretle çalışmakta olduğunu belirten İktisatçı Mustafa Sönmez hem ücretlerin hem de koşulların zorluğuna dikkat çekti. 2018 için ekonomik anlamda iyimser bir tablo çizmenin güç olduğunu öngören Sönmez, kredi kartı borcu ve ihtiyaç kredisinin 200 milyar TL olduğunu söyledi. Yeni yılda bankaların da yüzde 10’luk vergi artışını kendi müşterilerine yansıtması bekleniyor. Buna göre kredi kullananların ödeyecekleri kredi faizi artacak, bankacılık işlemi yapanlar ilave maliyet ödemek zorunda kalacak.
YENİ VERGİ ORANLARI
Hükümet geçtiğimiz haftalarda 2017-2020 döneminde uygulanacak orta vadeli programı açıkladı. Buna göre asgari ücrete yüzde 10, memur ve emekli maaşlarına da 2018 Ocak ayı itibariyle 6 aylık enflasyon oranında, yüzde 5-6 oranında artış planlanırken, birçok mal ve hizmet kullanımının vergi ve harçlarına ise en az yüzde 15 oranında zam yapılacak. Düzenleme ile Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) araca göre yüzde 15 ila yüzde 50 zamlanıyor. Araç muayene ücretlerine yüzde 14.47 zam, konut vergisi ise yüzde 15’ten yüzde 25’e yükseldi. GSM ev telefonu ve internet üzerinden alınan Özel İletişim Vergisi (ÖİV) yüzde 7.5’te eşitlendi. ÖİV tahsilâtının büyük kısmının yapıldığı internet hizmetlerindeki vergi, yüzde 50 zamlanacak. Kurumlar vergisindeki artış ise yüzde 22. Alkolsüz içecekler ve meşrubatlara da yüzde 10, özel tüketim vergisi alınacak. Sarmalık tütüne gelen vergiler yüzde 100’e varan oranlarda zamlanıyor. Ayrıca şans oyunlarında ikramiye kazanan talihlilerden alınan vergi yüzde 10’dan yüzde 20’ye çıkacak. Her yıl düzenli olarak artan pasaport ücretlerinin 2018 yılı zam oranı belli oldu. Vatandaş 2018 yılından itibaren pasaportlarını almak için yüzde 14,47 fazla ödeyecek.
(artı gerçek)
