İstanbul’da 527 lise öğrencisiyle yapılan çalışmada, gençlerin yüzde 32’sinin alkol kullandığı, yüzde 27’sinin okuldan kaçtığı, yüzde 21’inin kavgalara karıştığı, yüzde 59’unun ise suç olaylarının yoğun olduğu mahallelerde yaşadığı belirlendi.
Türkiye’nin farklı illerinden okullarda öğretmenlere yönelik saygısızlık ve öğrenciler arası şiddet haberleri gündemdeyken, İstanbul Kültür Üniversitesi Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı, TÜBİTAK destekli bir projeyle İstanbul’da yaşayan 15-18 yaş aralığındaki 527 lise öğrencisiyle araştırma yaptı.
Çalışmanın öne çıkan bulguları şöyle:
- Öğrencilerin yüzde 2’si uyuşturucu madde, yüzde 32’si alkol kullanıyor.
- Yüzde 6’sının dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanısı, yüzde 16’sının davranış bozukluğu olduğu belirtiliyor.
- Yüzde 14’ü aile içinde fiziksel şiddete, yüzde 29’u duygusal istismara maruz kaldığını, yüzde 1’i ise cinsel istismar yaşadığını bildiriyor.
- Yüzde 4’ünün babasının cezaevi geçmişi var; yüzde 6’sının babası, yüzde 1’inin annesi bir suçtan sanık olarak yargılanmış.
- Yüzde 59’u yaşadığı mahallede suç olaylarının meydana geldiğini, yüzde 37’si bu olaylara tanık olduğunu söylüyor.
- Yüzde 6’sının arkadaşının uyuşturucu madde kullandığı, yüzde 11’inin bir arkadaşının sanık olarak yargılandığı, yüzde 8’inin bir arkadaşının cezaevine girdiği ifade ediliyor.
- Yüzde 27’si okuldan kaçtığını, yüzde 11’i disiplin cezası aldığını, yüzde 21’i okulda kavgalara karıştığını, yüzde 2’si öğretmenine fiziksel saldırıda bulunduğunu söylüyor.
Suça sürüklenme riski
Milliyet’in aktardığına göre, Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı Kurucu Direktörü Doç. Dr. Ayhan Erbay, öğretmenlerin uygulayabildiği yaptırımların sınırlı olduğuna, olayların çoğu zaman raporlanmadığına ve zorbalıkla mücadelede ulusal bir protokol ile kayıt sisteminin bulunmadığına dikkat çekti. Erbay, polis çağırmanın kısa vadede caydırıcı görünse de uzun vadede öğrenciyi “etiketleyebileceğini” ve yeniden suça sürüklenme riskini artırabileceğini belirtti.
Klasik disiplin anlayışı yetersiz
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi’nden Doç. Dr. Metin Kocatürk ise, zorbalığın önemli kısmının dijital ortamda yaşandığını, klasik disiplin anlayışının yetersiz kaldığını belirterek okul çapında önleyici programlar, öğretmen eğitimleri ve psikolojik danışmanlık birimlerinin aktif çalışmasının önemini vurguladı.
