ABD’li Senatör Lindsey Graham, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın İran-ABD gerilimi ve olası savaş tehdidine ilişkin son açıklamalarına sert bir dille tepki gösterdi. Graham, Fidan’ı doğrudan hedef alarak “hayal dünyasında yaşıyorsunuz” ifadesini kullandı.
Graham, X hesabından Fidan’ın bir televizyon programındaki konuşmasını içeren videoyu alıntılayarak paylaştığı mesajda, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’i “dinci bir Nazi” ve “cani Ayetullah” olarak nitelendirdi. Senatör, Türkiye, Katar ve Mısır gibi ülkeleri “sözde bölgesel müttefikler” şeklinde eleştirerek, İran rejiminin iktidarda kalmasının savunulmasını gerçeklikten uzak bulduğunu belirtti.
Graham’ın mesajında yer alan ana bölümler şöyle:
- “Sözde bölgesel müttefiklerimize: İran halkının tüm tepkilerine rağmen, Ayetullah’ı ve onun cani rejimini iktidarda bırakmanın iyi bir fikir olduğunu bir an bile düşünüyorsanız, hayal dünyasında yaşıyorsunuz demektir.”
- “Bölge halkını katleden ve dinci bir Nazi olan cani Ayetullah’a karşı cesur ve tutarlı bir şekilde karşı durmasının zamanı çoktan geldi.”
- “Türkiye, Katar, Mısır vb. ülkelere: Mevcut durumu koruma ve İran halkının haklı taleplerini görmezden gelme arzunuz, bana kalırsa Amerikan’ın ulusal güvenlik çıkarlarıyla bağdaşmadığı gibi, insan haklarıyla da bağdaşmamaktadır.”
- “Başkan Trump, ‘Protestolara devam edin, yardım yolda’ dedi. O, tarihin doğru tarafında yer alacak. Sözüne sadık biri olduğuna inanıyorum. İran’a özgürlük.”
Bu çıkış, Fidan’ın yakın zamanda yaptığı “Şu anda ani bir savaş tehdidi yok gibi duruyor” ve diplomasinin öncelikli olması gerektiğine dair değerlendirmelerine doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor. Graham, İran’daki halk direnişini ve rejim karşıtı protestoları gerekçe göstererek, rejime karşı daha sert bir tutum beklediğini vurguladı.
Graham’ın açıklaması, ABD’de Trump yönetimine yakın isimlerin İran politikasında rejim değişikliği yanlısı sert çizgiyi yansıtıyor. Özellikle “İran’a özgürlük” vurgusu ve Trump’ın protestolara verdiği destek mesajı, Washington’daki İran karşıtı baskının devam ettiğini gösteriyor.
Türkiye-ABD ilişkilerinde ise İran konusunda görüş ayrılıkları bir kez daha öne çıktı. Ankara’nın temkinli ve diplomasi odaklı yaklaşımı, Graham gibi isimlerce “statükocu” ve “gerçeklikten kopuk” olarak yorumlanıyor.
