İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun Suudi Arabistan toprakları içinde bir Filistin devleti kurulabileceğini ima etmesi Arap ülkelerinin tepkisini çekti.
Netanyahu ABD ziyareti sırasında, hükümet yanlısı İsrail televizyonu Kanal 14’e mülakat verdi. Röportaj sırasında muhabir, Riyad yönetiminin “bağımsız bir Filistin devleti kurulmadan İsrail’le ilişkilerini normalleştirmeyeceğini” belirttiğini hatırlatmak isterken yanlışlıkla “Filistin devleti” yerine “Suudi devleti” ifadesini kullandı. Ardından da hatasını düzeltti. Ancak Netanyahu bu dil sürçmesi üzerine gülerek “Filistin devletinin Suudi Arabistan’da kurulmasını istemiyorsanız tabii. Geniş toprakları var” dedi.
Böylece ABD Başkanı Donald Trump’ın Filistinlilerin Ürdün veya Mısır’a zorla yerleştirilmelerini önermesinden günler sonra Netanyahu aynı konuyu Suudi Arabistan için gündeme getirmiş oldu.
İsrail medyasındaki bazı yayın organları Netanyahu’nun bu sözlerinin “şaka” olduğunu savundu. Ancak İsrail liderinin sözlerine başta Suudi Arabistan olmak üzere Arap ülkelerinden sert yanıt geldi.
Netanyahu’nun açıklamasını kınayan Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Filistinlilerin topraklarından çıkarılmasına yönelik girişimlerin “etnik temizlik” olarak değerlendirileceğini vurguladı. Bakanlık’tan yapılan açıklamada, “Aşırıcı, işgalci zihin Filistinlilerin toprakları ile derin duygusal, tarihi ve yasal bağlarını anlayamıyor” denildi.
Arap Birliği: Fantezi ve düş
Suudi Arabistan ve İsrail arasında 2023 yılının yaz aylarında yakınlaşma başlamıştı. İki ülke ilişkilerini normalleştirme çabaları aynı yılın Ekim ayında yaşanan Hamas baskını ile sona erdi. Trump Riyad’ı yeniden İsrail ile diyalog kurmaya ikna etmeye çalışıyor.
Netanyahu’nun açıklamalarını Arap Birliği ülkeleri de kınadı. Örgütten yapılan açıklamada, Netanyahu’nun sözlerinin arkasındaki mantığın “kabul edilemez” olduğu vurgulandı, İsrail Başbakanı’nın “gerçeklikten koptuğu” eleştirisinde bulunuldu. Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Aboul Gheit, Netanyahu’nun sözlerinin “fantezi ve düşten öte anlam ifade etmediğini” söyledi.
Mısır Dışişleri Bakanlığı, Netanyahu’nun “fikrinin” Suudi Arabistan’ın egemenliğinin “doğrudan ihlali” anlamına geldiğini belirtti. Açıklamada, Kahire için Suudi Arabistan’ın güvenliğinin “kırmızı çizgi” olduğu kaydedildi.
İsrail ve Hamas arasında Mısır’la birlikte arabuluculuk yapan Katar da Netanyahu’yu kınadı. Doha yönetiminden yapılan açıklamada, Netanyahu’nun açıklamaları “provokatif” olarak nitelendirildi.
Ürdün Dışişleri Bakanlığı, İsrail Başbakanı’nın sözlerinin “uluslararası hukuku net biçimde ihlal ettiği” değerlendirmesinde bulundu, Filistinlilerin “bağımsız ve egemen bir devlet kurma hakkına sahip olduğunu” vurguladı.
Birleşik Arap Emirlikleri’nden de Netanyahu’nun sözlerine kınama geldi.
