ABD, Mısır ve Katar’ın arabulucu olduğu üç aşamalı anlaşmanın ilk aşamasında, İsrail ordusunun yoğun nüfuslu bölgelerden çekilmesi ve yerinden edilen binlerce Filistinlinin evlerine dönmesi öngörülüyor.
Ne var ki İsrail’in hava ve kara saldırıları Gazze’nin büyük bir bölümünü enkaza çevirmiş durumda. Gazze’ye dönmeye başlayan Filistinliler, evlerinden geriye pek de bir şey kalmadığını görüyor.
Uluslararası uzmanlar, Gazze’deki tüm yerleşimler arasında en ağır yıkıma Han Yunus’un uğradığını belirtiyor. Şeridin kuzeyinde de manzara değişmiyor. Bölgenin en büyük mülteci kampına ev sahipliği yapan Cibaliye’de yapıların çoğu dümdüz edilmiş.
Bir zamanlar İsrail saldırılarından kaçan Filistinliler için adeta bir sığınma merkezi olan Refah’ta da savaşın yıkımı görülüyor. Bölge sakinleri binaların enkazları arasında ceset bulduklarını belirtiyor.
Yıkılan Ebu Yusuf El Neccar Hastanesi’nin müdürü Mervan El Hams, şehrin sağlık sisteminin “tamamen hizmet dışı” olduğunu belirterek, “Sahra hastanelerine ihtiyacımız var. Refah’ta en az üç hastaneye ihtiyacımız var. Gazze’de ise en az beş hastaneye ihtiyacımız var. Ayrıca Gazze Şeridi’nin kuzeyinde de üç sahra hastanesine ihtiyacımız var ki sağlık sistemi toparlanmaya başlasın ve bundan sonra bazı hastaneleri restore edersek, Gazze Şeridi’ndeki hastanelerin çoğu tamamen yıkıldı ve yeniden inşa edilmeleri gerekiyor,” dedi.
Gazze nüfusunun yaklaşık yüzde 90’ı, çoğu birkaç kez olmak üzere, yerinden edildi. Birleşmiş Milletler (BM) sağlık sisteminin, yol ağının ve diğer hayati altyapının ağır hasar gördüğünü belirtiyor.
Ateşkes üçüncü ve son aşamasına ulaşırsa, yeniden inşa en az birkaç yıl sürecek. Gazze’nin geleceğine ilişkin siyasi ve diğer önemli sorular ise halen çözümsüz.
Avrupa Birliği, BM ve Dünya Bankası geçen yıl mart ayında yayınladıkları Geçici Hasar Değerlendirme raporunda Gazze’nin kritik altyapısının yeniden inşasının maliyetini 17.9 milyar euro olarak açıkladı.
Geçen yıl ekim ayında ise BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı, İsrail ablukasının devam etmesi halinde Gazze ekonomisinin savaş öncesi seviyelere dönmesinin 350 yıl alabileceği uyarısında bulundu.
Gazze Sağlık Bakanlığı’na göre, İsrail saldırılarında 46.000’den fazla Filistinli öldürüldü. Savaşın fitilini ateşleyen 7 Ekim 2023’te Hamas öncülüğünde İsrail’in güneyine düzenlenen saldırıda ise 1.200’den fazla kişi hayatını kaybetmişti.
Haberin kaynağına buradan ulaşabilirsiniz
