ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Ermenistan’ın ardından Salı günü Azerbaycan’da temaslarda bulundu. Ermenistan ile Pazartesi günü kapsamlı nükleer iş birliği anlaşması imzalayan Vance’in Bakü ziyareti, Erivan’daki “soykırım anıtı” ziyaretinin gölgesinde başladı.
Vance’in sosyal medya hesabından “1915 Ermeni Soykırımı kurbanlarını anmak üzere kendisi ve eşinin Ermeni Soykırım anıtına çelenk bıraktığını” belirttiği bir mesaj yayımlanmış, Vance, anıtı ziyaretiyle ilgili bir gazetecinin sorusuna ise “Ermenistan hükümeti için önemli olduğu ve kurbanları anmak için saygı gereği” ziyareti gerçekleştirdiği yanıtını vermişti.
Bakü ziyareti öncesinde sosyal medya mesajı silindi, Vance’in ofisi, paylaşımın heyette yer almayan personel tarafından yanlışlıkla yapıldığını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump geçen yıl 1915 olaylarının yıl dönümünde yayımladığı mesajda, selefi Joe Biden’dan farklı olarak “soykırım” kelimesini kullanmaktan kaçınmıştı.
“İlişkilerimiz kalıcı” vurgusu
Salı günü Bakü’de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya gelen JD Vance, Azerbaycan’ın ABD açısından stratejik önemine vurgu yaptı. İki ülke arasında güvenlik ve ekonomik iş birliğini geliştirmek üzere stratejik ortaklık anlaşması imzalandı. Vance anlaşmanın “Azerbaycan ile ortaklığı resmileştireceğini ve ABD-Azerbaycan ilişkisinin kalıcı bir ilişki olduğunu çok net biçimde ortaya koyacağını” ifade etti.
Vance, ABD’nin, karasularının korunmasına yardımcı olmak üzere Azerbaycan’a yeni tekneler göndereceğini de sözlerine ekledi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev de savunma iş birliği, askerî teçhizat satışları ve yapay zekaya vurgu yaparak iki ülke arasında ilişkilerin “tamamen yeni bir döneme girdiğini” belirtti. Aliyev, güvenlik alanında iş birliğini sürdüreceklerini ve terörle mücadele operasyonlarında birlikte çalışacaklarını söyledi.
Zengezur Koridoru, Trump Rotası oldu
Vance’in bölgedeki ziyaretinin en önemli başlıklarından birini ise Azerbaycan’ı Nahçıvan’a, dolaylı olarak da Türkiye’ye bağlayacak 43 kilometre uzunluğundaki Zengezur Koridoru projesi oluşturdu. ABD Başkanı Donald Trump’ın devreye girmesiyle Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu (TRIPP) adını alan, kısa adıyla “Trump Rotası” haline gelen proje, Azerbaycan ve Ermenistan’ın dahil olacağı, Orta Asya’yı Hazar Denizi üzerinden Avrupa’ya bağlayacak ticaret rotasının parçası olarak düşünülüyor.
Ocak ayında Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan’ın Washington’da ABD’li mevkidaşı Marco Rubio ile imzaladığı uygulama çerçevesine göre koridorun inşası ve işletilmesi için “TRIPP Geliştirme Şirketi” kurulacak, ilk etapta şirket hisselerinin yüzde 74’ü ABD’de, yüzde 26’sı ise Ermenistan’da olacak.
Aliyev ile düzenlenen ortak basın toplantısında projeye değinen Vance, “TRIPP’in, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki bu olağanüstü barış anlaşmasının gerçekten kalıcı olmasını sağlayacak ekonomik iş birliğini, doğal kaynaklar ve kritik mineraller alanındaki iş birliğini güçlendirmeye yardımcı olmasını umut ediyoruz” diye konuştu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev de, TRIPP ile ilgili olarak projenin bölgede barış, kalkınma ve iş birliğine katkı sağlayacağını söyledi.
Türkiye-İsrail esprisi
Vance ile Aliyev’in basın toplantısı esprili anlara da sahne oldu. Vance, Aliyev’in hem Türkiye hem de İsrail ile iyi ilişkilere sahip olmasına gönderme yaparak “Başkan Trump dışında dünyada hem Türklerle hem de İsraillilerle gerçekten iyi ilişkilere sahip olan tek lider Cumhurbaşkanı Aliyev’dir. Bu da demek oluyor ki… Ya burada yemekler gerçekten çok iyi ya da kendisi çok cazibeli. Çok cazibeli olduğunu teyit edebilirim. Yemeğe birazdan bakacağız” ifadelerini kullandı. Aliyev’in Türkiye ve İsrail ile ilişkiler konusunda başını sallayarak onayladığı, ardından yüksek sesle gülerek teşekkür işareti yaptığı görüldü.
Vance basın toplantısında ayrıca Aliyev’in eşi Mihriban Aliyeva’ya gönderme yaparak “Anladığım kadarıyla Azerbaycan’ın Cumhurbaşkanı Yardımcısı, aynı zamanda Cumhurbaşkanı’nın eşi. Umarım bu, bizim Başkan Yardımcısı eşinin aklına bazı fikirler getirmez” esprisinde bulundu. Aliyev bu espriye de yüksek sesle güldü.
