İngiliz The Economist dergisinde yayımlanan analizde, AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın hem çözüm süreci kapsamında Kürtlerle yeniden barış görüşmelerine zemin hazırladığı hem de muhalefeti baskı altına almaya çalıştığı öne sürüldü. Dergiye göre Erdoğan, sandıkta yenemediği siyasi rakiplerini mahkeme salonlarında saf dışı bırakmanın yollarını arıyor.
Analizde, 40 binden fazla insanın PKK saldırıları nedeniyle hayatını kaybettiği, Türkiye’nin güneydoğusunun hem çatışmalar hem de devletin uyguladığı sert askerî önlemlerle büyük yara aldığı belirtildi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e atıfla, terörle mücadelenin Türkiye’ye maliyetinin yaklaşık 1.8 trilyon doları bulduğu ifade edildi.
Barış sürecinin yeniden canlandığına işaret eden yazıda, yaz aylarında silah bırakma sürecinin ilerlemesinin beklendiği, kapsamlı bir af seçeneğinin de masada olduğu aktarıldı. Dergiye göre bu süreç yalnızca Türkiye içinde değil, Suriye’de PKK bağlantılı gruplarla olası yeni rejim arasında da tansiyonu düşürebilir.
Süreç otoriterliği perdelemek için mi kullanılıyor?
The Economist, Erdoğan’ın çözüm süreci adımlarını, artan baskıcı yönetim tarzını perdelemek için bir araç olarak kullanabileceği uyarısında bulundu. Erdoğan’ın anayasa değişikliği veya erken seçim seçenekleriyle iktidarda kalmayı planladığı, bu hedef doğrultusunda DEM Parti’ye bazı tavizler vererek desteğini almayı amaçladığı iddia edildi.
2015 seçimlerinde HDP’nin AKP’nin meclis çoğunluğunu engellediği hatırlatılan analizde, ardından barış sürecinin sona erdiği ve çok sayıda Kürt siyasetçinin tutuklandığı belirtildi. Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın hâlâ cezaevinde olduğuna dikkat çekildi.
Şimdi sıra CHP’de mi?
Dergi, bugün benzer bir sürecin Cumhuriyet Halk Partisi’ne (CHP) uygulandığını öne sürüyor. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun mart ayında yolsuzluk suçlamasıyla tutuklandığı, İzmir’in eski belediye başkanının yanı sıra Adana ve Antalya büyükşehir belediye başkanlarının da gözaltına alındığı bilgisi paylaşıldı.
CHP’nin 2024 yerel seçimlerinde AK Parti’yi geride bırakarak 20 yıl sonra birinci parti konumuna yükseldiğini hatırlatan The Economist, Erdoğan hükümetinin bu yenilgiyi kabullenemediğini ve siyasi rakiplerini yargı yoluyla saf dışı bırakma stratejisi izlediğini öne sürdü. Analizde, Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının, Erdoğan’ın en ciddi rakibini devre dışı bırakma amacı taşıdığı yorumuna yer verildi.
Batı sessiz, eleştiriler yetersiz
Dergi, Batı dünyasının bu gelişmelere karşı sessizliğine de tepki gösterdi. Ne ABD’den ne de Birleşik Krallık’tan CHP’li isimlerin tutuklanmalarına yönelik açık bir eleştiri geldiğini belirten analiz, Avrupa Birliği’nin ise konuyu yüzeysel şekilde geçiştirdiğini ifade etti. Almanya’nın, Türkiye’ye Eurofighter Typhoon savaş uçağı satışını askıya almasının ardından geri adım atması da eleştirildi.
