24 Haziran seçimleri öncesinde Erdoğan’ın OHAL’in kaldırılacağına ilişkin açıklamasına karşın AKP, TBMM tatile girmeden OHAL’i ‘kısmi ve bölgesel’ ismi ile kalıcı hale getirmenin planını yapıyor.
Birgün Gazetesi’nden Hüseyin Şimşek’in haberine göre, 24 Haziran öncesinde yeniden seçilmesi halinde bu OHAL’i kaldırabileceğini duyuran Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ‘kalıcı ve bölgesel OHAL’ için yasa teklifi hazırlattığı bildirildi. Erdoğan, sık sık 90’lardaki OHAL’e işaret ederek “İktidara geldiğimizde ilk iş OHAL’i kaldırmak oldu” diye övünüyordu.
Edinilen bilgilere göre AKP kurmayları, 20 Temmuz 2016’dan itibaren ülkeyi yönettikleri OHAL’in akıbetini tartıştı. Bazı parti yöneticileri OHAL’in henüz kaldırılmaması gerektiğini, ittifak ortakları MHP’nin de bu yönde açıklamalarının olduğunu hatırlatırken bazı yöneticiler ise “verdiğimiz sözü tutmalıyız” görüşünü dile getirdi.
Valiler eliyle bölgede uygulanacak
ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Wess Mitchell’in, “Erdoğan, verdiği sözü tutmalı ve OHAL’i kaldırmalı” açıklamasının da gündeme geldiği toplantıda, OHAL’in görüntüde yapılacak bir düzenleme ile ‘kalıcı hale getirilmesi’ ve 1984’ten 2002 yılına kadar uygulanan modelin benzeri olan ‘bölgesel’ uygulamanın önünün açılmasının planlandığı öğrenildi.
Bu kapsamda daha önce 15 Temmuz özel oturumunun ardından 1 Ekim’e kadar tatile gireceği açıklanan TBMM’nin, OHAL’in kalıcı hale gelmesini sağlayacak yasa teklifi kabul edilene kadar açık tutulacağı ifade edildi.
Geniş kapsamlı hazırlık
KHK’lerle OHAL uygulamasını kalıcı hale getirmenin tepki çekeceğini düşünen ve bu nedenle MHP’nin de desteğiyle yasa teklifini TBMM’den geçirmeyi planlayan AKP yönetimi, bu kapsamda yaklaşık 100 maddeye vardığı bildirilen metni yazmaya başladı.
Teklifle Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) ve aralarında valilerin yetkilerinin tanımlandığı yasalarda değişiklik yapılacağı, özellikle sıkıyönetim dönemlerinden ülkenin alışkın olduğu ‘Bölgesel OHAL’in hazırlığının yapıldığı belirtildi.
İlk olarak 1984 yılında Bitlis’te ilan edilen ve daha sonra bölge illerinde 2002 yılına kadar tam 46 kez uzatılan OHAL benzeri bir sistemi uygulamayı planlayan AKP kurmayları, böylece ülke genelinden ve diğer ülkelerden gelebilecek tepkilerin önünü kesmeyi amaçlıyor. Düzenleme ile valilere verilecek geniş yetkilerin yanı sıra kolluk kuvvetlerinin de yetkilerinin genişletilmesi ve en fazla dört gün olan gözaltı süresinin de OHAL döneminde olduğu gibi 14 güne çıkarılması planlanıyor.
‘Alternatif arayışına girdiler’
AKP’nin ülke içinden gelen “OHAL kaldırılsın” talebine kulağını tıkadığını ancak dış baskılar nedeniyle OHAL’i kaldırmaya zorlandığını ifade eden CHP Ankara Milletvekili Avukat Murat Emir, “Dış yatırım alınamaması ve tulumbadaki suyun bitmesi nedeniyle finansal sıkıntıların artacağı öngörülüyor. Bu nedenle bir alternatif arayışına girdiler” dedi.
Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile Erdoğan’ın birçok düzenlemeyi rahatça yapabildiğini ancak temel hak ve özgürlükler kapsamındaki düzenlemeleri TBMM’ye getirmek zorunda olduğunu hatırlatan Emir, “Meclis kapanmadan acele bir düzenleme yapmak ve kolluğun yetkilerini artırmaya çalışmak kabul edilebilir bir durum değil” diye konuştu.
Terörle mücadele adı altında yurttaşların temel hak ve özgürlüklerinin sınırlandırılmasının kabul edilemez olduğunu ifade eden CHP’li Emir, şu ifadeleri kullandı; “Evrensel hukuk ilkeleri ve temel insan haklarını zedeleyecek düzenleme hazırlığı, ülkenin içinde bulunduğu sıkıntılı durumun daha da derinleşmesine neden olacaktır. Biz bu düzenlemenin doğrudan karşısındayız.”
Kimse ‘beni etkilemez’ demesin
HDP’nin hukukçu milletvekili Ayşe Acar Başaran ise OHAL’in kaldırılacağına dönük beklentinin bu yolla geçiştirileceğini söyledi. Toplumun tüm kesimlerinin valilere verilecek geniş yetkilere karşı çıkması gerektiğini ifade eden Başaran, “15 Temmuz’dan sonra ilan edilen OHAL nasıl ki sadece Cemaat mensuplarını değil tüm toplumsal kesimleri hedef aldıysa bu düzenleme de aynı şekilde olacaktır. Kimse ‘beni etkilemez’ demesin” dedi.
Toplumsal muhalefetin bu yolla sindirilmesinin hedeflendiğini ifade eden HDP’li Başaran, “Geri dönüşü olmayan bir yola girebiliriz. Meclis kararıyla uzatılan OHAL yerine valilerin inisiyatifine bırakılmış sınırsız bir OHAL uygulaması, Türkiye’nin tecridine ve ekonomik olarak iyiden iyiye dar boğaza girilmesine sebep olacaktır” ifadelerini kullandı.
