“Türkiye’nin elinde binlerce mensubu olan bir ‘Milli Ordu’ ve 5 milyona yakın mülteci, 900 kilometre sınırında Rusya’yla yaşamak zorunda kalacağı bir gerçeklik kaldı..
Gazeteci Hediye Levent, Barış Pınarı Harekatı sonrası Türkiye-Rusya ve Amerika arasında varılan mutabakatı yorumladı. Levent Türkiye’nin Suriye politikasının sonunda hiçbir kazanım elde etmediğini, elinde 5 milyon mülteci, çok bileşenli milli bir ordu ve artık 900 kilometresinde Rusya ile geçinmek zorunda kalacağı bir durum kaldığını söyledi.
“Türkiye’nin mevcut Barış Pınarı Harekat alanı sınırlarının batısı ve doğusunda 10 km derinlikte Kamışlı şehri hariç Türk-Rus ortak devriyeleri başlayacaktır” şeklindeki maddeyi değerlendiren Levent, şunları ifade etti: “Burada Qamişlo’yu hariç tutmalarının nedeni orada Suriye’nin ordusunun olmasından dolayıdır. Birde orada havaalanı var. Suriye ordusu bunu istemeyecekti. Böyle bir durumda Türkiye orada Kürtlerle, onlar olmasa bile Suriye ordusuyla karşı karşıya gelme riski vardı. Ama diğer tarafta devriye meselesini gözden kaçırmamak lazım. Birincisi, sınır boyunca Suriye ordusu 15 tane gözlem noktası kuracak. İkincisi de Türkiye Rusya’yla ortak devriye gezecek. Ama Rusya’nın partneri orada Suriye ordusu. Yani bu açıdan Türkiye’nin Suriye ordusuyla dolaylı da olsa ortak devriye gezdiğini söyleyebiliriz. Bu Türkiye Suriye gelişmeleri açısından önemlidir.”
O BÖLGEYE 1 MİLYON MÜLTECİ SIĞMAZ
Levent, mutabakatta yer alan “Mültecilerin güvenli ve gönüllü şekilde geri dönüşlerini kolaylaştırmak maksadıyla ortak çalışma yapılacaktır” maddesinin de oldukça komplike bir durum olduğunu söyledi. Türkiye’nin bu şartlar altında sıklıkla ifade ettiği “güvenli bölgenin” oluşturmasının çok güç olduğunu dile getiren Levent, “Özellikle sınıra Suriye ordusunun girdiğini düşünürsek bu oldukça zor olur. Diğer taraftan Tel Abyad (Girê Spî) ve Resulayn (Serêkaniyê) küçücük bir yer. Oraya bir kere 1 milyon mülteci sığmaz. Türkiye’nin ilerleyen zamanlarda Rusya ile ilişkileri geliştirip Suriye ordusunu sınırdan daha içeriye itme gibi bir olası mı var? Bu da bu saatten sonra mümkün değil. O yüzden Türkiye’nin bu söylemi çok da sahadaki gerçeklerle örtüşmediğini söyleyebiliriz. Bir diğer nokta ‘güvenli ve gönüllü’ meselesidir. Şimdi Türkiye’de hepimizin anlaması gereken bir şey var. Mültecilerin, göçmenlerin en az yarısı dönmeyecekler. Zaten dönmek isteyenlerin de ne kadarı gönüllü dönüyor, ne kadarı zorla gidiyor onu da tartışmak lazım” ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE HİÇBİR KAZANÇ ELDE EDEMEDİ
Türkiye’nin savaşın başından bu yana Suriye’de izlediği politikalardan hiçbir kazanç elde edemediğini kaydeden Hediye Levent, şunları vurguladı: “Türkiye’nin elinde binlerce mensubu olan bir ‘Milli Ordu’ ve 5 milyona yakın mülteci kaldı. Korkunç bir şekilde yalnızlaşan bir Türkiye var. Artık günümüzde Trump’ın bir Tweet ile bir gecede bilmem kaç milyon dolar borcumuzun arttığı kırılgan bir ekonomisi olan bir ülke kaldı. Suriye sahasına dönecek olursak bu süreç, ‘Rejim değiştirmek birkaç hafta sürer. Ondan sonra her şey yoluna girecek’ şeklinde başladı. Ancak en nihayetinde Türkiye Suriye’de atacağı adımlar konusunda Rusya’ya bağımlı hale geldi. İşin daha da trajiği Türkiye 900 kilometre sınırı olan Suriye ile artık Rusya’nın çerçevesini, içeriğini belirlediği bir formatta ilişkilerini başlatacak. Bunlar göz önüne alınınca bir kazanım elde etti demek doğru olmaz.”
