Yeni hükumet sisteminin ilk yılı olan 2019’da, saat başı 20 kişi birbirini ihbar etmeye başladı. 2019’da halkın birbirini ihbar etme oranı yüzde 118 artış gösterdi.
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün verilerine göre saat başı 20 kişinin ihbar ediliyor. 2019 yılında 176 bin 380 kişi hakkında ihbarlar üzerinden savcılık dosya açtı. İhbarcılık kültürüne ilişkin bir rapor hazırlayan CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Akkuş İlgezdi, baskı, otoriterleşme ve ayrımcılık politikaları hız kazandıkça, iktidar ve menfaat odaklı bir ihbarcılık kültürünün oluştuğunu söyledi.
İlgezdi, ihbar tartışmalarının 2014 yılında da öğrenci evleriyle ilgili başladığını söyledi ve özellikle 15 Temmuz’un ardından asılsız ihbarlarda patlama yaşandığına dikkat çekti.
İlgezdi’nin hazırladığı rapor; Türkiye’de geçen yıl yeni hükümet sistemiyle birlikte ihbarcılığın rekor oranda arttığını ortaya koydu. 2018 yılında, yıl içinde savcılıklara yapılan ihbar sayısı 80 bin 866 olurken, yeni hükümet sisteminin ilk zamanlarını oluşturan 2019 yılında bu sayı rekor kırarak, yüzde 118 artışla 176 bin 380’e yükseldi.
Cumhuriyet’in haberine göre; 2019 yılında her 3 dakikada bir savcılıklara ihbarda bulunuldu. İhbar sayısı 2018’e göre neredeyse ikiye katlandı.
İKİ YILDA 207 BİN İHBAR
İhbarlardaki rekor artışın yanı sıra önceki yıldan devreden ihbar dosyaları da eklendiğinde, son iki yılda hakkında herhangi bir suçla ilintili olduğu gerekçesiyle ihbarda bulunulan kişi sayısı 297 bin 225 olarak kayıtlara geçti. Buna göre 2018 yılında bir önceki seneden devreden ihbar dosyaları da eklendiğinde 89 bin 817 olan ihbar sayısı, 2019 yılında yüzde 131 artışla 207 bin 408’e çıktı.
EN FAZLA İSTANBUL’DA
2019 yılında en fazla ihbarın yapıldığı il ise İstanbul oldu. Yıl içinde İstanbul’da savcılıklara yapılan ihbar sayısı 17 bin 413’e ulaştı. Buna göre 2019 yılında İstanbul’da ortalama her gün günde en az 48 kişi hakkında savcılıklara ihbarda bulunuldu. 2019 yılında Türkiye genelindeki ihbarların yüzde 10’u İstanbul’dan yapıldı. İstanbul’da gerçekleşen ihbar sayısı da 2018’e göre yüzde 135 arttı. İstanbul’dan yapılan ihbar sayısı 2018’de 7 bin 397 olarak kayıtlara geçmişti.
YALNIZCA YÜZDE 14’ÜNE SORUŞTURMA
2019 yılında savcılıklarca yapılan 176 bin 380 ihbardan işleme alınan 167 bin 293 ihbar dosyasından yalnızca yüzde 14’ü hakkında soruşturma talimatı verildi. Geri kalan 119 bin 623 dosyada ise “soruşturmaya gerek olmadığı”na karar verildi.
ASILSIZ İHBARLAR 15 TEMMUZ’DAN SONRA PATLADI
İlgezdi, ihbar sayısının ikiye katlanmasının baskı, otoriterleşme ve ayrımcılık politikalarının hız kazanmasına paralel olduğuna dikkat çekti. 2013 yılında mahallelere ihbar kutusu yerleştirme uygulamasının gündeme geldiğini hatırlatan İlgezdi, 2014 yılında da öğrenci evleriyle ilgili ihbarlarda bulunulması tartışmalarının yaşandığını, özellikle 15 Temmuz darbe girişiminin ardından asılsız ihbarlarda patlama yaşandığına dikkat çekti. İlgezdi, “Türkiye’de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişle birlikte ihbar kültürünün de yaygınlaştığı görülmektedir. F… dönemini aratmayacak biçimde yaygınlaşan ihbarcılık, muhbircilik ya da jurnalcilik artık telafisi mümkün olmayan hak ihlallerini beraberinde getirmekte, adli sisteme olan güveni yok etmekte ve insanların geleceğini karartmaktadır” dedi.
