Türkiye’nin 3. büyük partisi HDP kapatılmanın eşiğine geldi. Yüzde 11 oranında oy alarak Meclis’e 3. büyük parti olarak giren HDP kapatılırsa son 30 yılda kapatılan HEP, DEP, HADEP ve DTP’den sonra 5. Kürt partisi olacak.
HDP Genel Başkan Yardımcısı Garo Paylan KRT televizyonunda yaptığı konuşmada HDP’ye kapatma davası için hazırlıklar yapıldığını söyleyerek, “Talimat almışlar. HDP’yi kapatmakla tüm sorunlarını çözmek istiyorlar HDP’nin kapatılması Erdoğan ve Bahçeli’nin siyasi hesapları için doğru olabilir ama Türkiye için bir kayıptır” dedi.
MHP Lideri Devlet Bahçeli bir süredir HDP’nin kapatılması için çağrı yapıyordu. Kapatma davası tartışması kısa süre önce AKP ile MHP arasında gerginliğe de neden oldu. Gara olayının ardından kapatma davası yeniden gündeme geldi.
Kürt partileri içerisinde barajı geçen ilk ve tek parti olan HDP yüzde 11’in üzerinde aldığı oy oranıyla Türkiye’nin 3. büyük partisi konumunda. Eğer HDP kapatılırsa 30 yılda kapatılan 5. Kürt partisi olacak.
MECLİSE GİREN İLK KÜRT PARTİSİ
Sosyaldemokrat Halkçı Parti’den (SHP) istifa eden 10 milletvekili tarafından 1990 yılında kurulan, Halkın Emek Partisi (HEP) Meclis’e giren ilk Kürt partisi oldu.
Partinin Diyarbakır il başkanı Vedat Aydın ve Gaziantep il başkanı Abdulsamet Sakık faili meçhul cinayete kurban gitti. O dönemde Kürt siyasetçilere yönelik faili meçhul cinayetlerin HEP’in faaliyet alanını kısıtlama amacıyla derin devlet tarafından işlendiği iddia edildi.
1991 Genel Seçimlerinde SHP listelerinden seçime giren HEP 21 milletvekili çıkardı. Mart 1992’de, önce TBMM’nin açılışında yaşanan Kürtçe yemin krizi, ardından da 1992 Nevruzu’nda yaşananların ardından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozma amacını taşımak” ve “yasaya aykırı siyasi faaliyetlerin mihrakı olmak” iddiasıyla HEP’in kapatılması istendi. Parti Anayasa Mahkemesi 11 üyenin oybirliği ile 14 Temmuz 1993’te kapatıldı.
HEP’LİLER DEP’E GEÇTİ
Partinin kapanması üzerine HEP’li milletvekilleri, HEP’in kapatılması ihtimaline karşı kurulan Kürt siyasi hareketine bağlı Demokrasi Partisi’ne (DEP) geçti. 3 Mart 1994’te DEP’li milletvekillerinin de dokunulmazlığı kaldırıldı ve 17 Mart 1994’te tutuklanarak cezaevine konuldu.
DEP, 16 Haziran 1994 tarihinde aynı gerekçe ile AYM tarafından kapatıldı. Partide faaliyette bulunmuş olan kişiler 11 Mayıs 1994’te kurulmuş olan Halkın Demokrasi Partisi’ne (HADEP) geçti.
HALKIN DEMOKRASİ PARTİSİ
11 Mayıs 1994 yılında Halkın Demokrasi Partisi (HADEP) kuruldu. 1995-1999 yıllarındaki genel seçimlerde yüzde 4-5 oranında oy alan HADEP Meclis’e giremedi ama 1999 Yerel Seçimlerinde 37 belediye başkanlığı kazandı
13 Mart 2003 tarihinde ‘yasa dışı faaliyetlerin merkezi’ olduğu gerekçesi ile AYM tarafından kapatıldı. Genel Başkanı Murat Bozlak da dahil 46 HADEP’liye de beş yıl siyaset yasağı getirildi.
DEMOKRATİK TOPLUM HAREKETİ SÜRECİ
İlk kez 2002 Genel Seçimlerine katılan Demokratik Halk Partisi (DEHAP), yüzde 6,2 oranında oy alarak Meclis’e giremedi. Aysel Tuğluk’un Genel Sekreterlik görevin yürüttüğü DEHAP, Demokratik Toplum Parisi’nin (DTP) kurulması sürecinde kendisini feshederek Demokratik Toplum Hareketi’ne katıldı.
21 VEKİLLE MECLİSE GİREN DTP DE KAPATILDI
Türkiye’de ilk defa eş başkanlık sistemini uygulayan DTP’nin Eş Genel Başkanlığına Aysel Tuğluk ile Ahmet Türk seçildi. 2007 Genel Seçimlerinde yüzde 10’luk seçim barajını aşamama kaygısıyla adaylar seçime bağımsız olarak katıldı. O yıl Meclis’e DTP’li 21 milletvekili girdi.
Partinin PKK ile bağlantısı olduğu iddialarına DTP’nin eski Eş Başkanı Emine Ayna: Biz PKK’yı desteklemiyoruz ama terör örgütü olarak da görmüyoruz. Her ikisi de Kürt sorununun barışcıl yollardan çözümlenmesinden yana olup, demokratik bir Türkiye Devletinden yanadır. Bizi PKK ile birleştiren sadece budur. Bizi ayıran nokta ise PKK’nin silahlı mücadele etmesi, bizim ise barıştan yana olmamızdır. PKK, ancak diyalog yoluyla bitirilir” diyerek cevap verdi.
AYM, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya’nın 16 Kasım 2007 tarihinde açtığı kapatma davasını 2009 yılında karara bağlayarak partiyi, PKK’yı desteklediği gerekçesiyle kapattı.
Ahmet Türk ve Aysel Tuğluk’un milletvekillikleri düşürülürken, Ahmet Türk Meclis’ten çekilerek sine-i millete döneceklerini söyledi.
