Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı sistemine geçilirken “koalisyonlar devri bitti” demişti ama fiili koalisyonlar devri başladı. Üstelik MHP gücü kullanıyor ama sıfır hukuki sorumlulukla.
Gazeteci Murat Yetkin, DW’ye seçim sonuçlarını yorumlarken, AKP ile MHP arasındaki denge ve yeni Cumhurbaşkanlığı sisteminde ortaya çıkan tabloyla ilgili önemli bir analiz yaptı:
“AKP-MHP ortaklığının aldığı toplamda yüzde 51 oy, 2018 Cumhurbaşkanlığı seçiminde yüzde 52 ile zirveye ulaşan Erdoğan üzerinden kutuplaşmanın devam ettiğini gösteriyor. Öte yandan, Erdoğan’ın dediği gibi, muhalefetin büyükşehirleri alırken oradaki ilçe belediyelerinin çoğunun iktidar blokunda kalması, seçilen belediye başkanlarının belediye meclislerinden karar çıkartmasını zorlaştıracak. Ancak büyükşehirlerde aldığı ağır güç kaybıyla, Erdoğan’ın da dört buçuk yıl seçim olmayacağı sözüyle birlikte verdiği ekonomik reformları sürdürmesi o kadar kolay olmayacak.
Dahası, AKp’nin MHP’ye ne kadar bağımlı hale geldiği ortaya çıktı. Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı sistemiyle yürütme yetkilerini elinde toplarken “koalisyonlar devri bitiyor” demişti. Oysa sistemin ilk sonucu, fiili koalisyonlar devrinin başlaması oldu. MHP bir koalisyon ortağı gibi hükümet icraatında etkili oluyor ancak hiçbir yasal sorumluluk taşımıyor.
Erdoğan’ın MHP ile yola devam ederken ekonomide dış sermaye adımlarını, iç siyasette Kürt oylarını ve dış siyasette (S-400/F-35 tartışması kapıda beklerken) ABD-Rusya ilişkilerini yumuşatacak adımları nasıl atacağı henüz cevabını bulmuş bir soru değil.
Muhalefet açısından, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun bu defa üç önemli taktikle başarılı olduğu söylenebilir. Birincisi, Erdoğan ile polemiğe girmemek oldu. İkincisi, geçmişten ders alarak bu defa CHP teşkilatını sandığa sahip çıkartmaktı. Üçüncüsü de, adayları parti teşkilatındaki alışkanlıkların dışında belirlemekti. CHP bu sayede uzun yıllardan sonra İmamoğlu ve Soyer gibi iki yeni nesil siyasetçiye sahip oldu.
Her hâlükârda 31 Mart seçimlerinin bir dönüm noktası olduğu söylenebilir. Seçimin son düzlüğünde Erdoğan işlerin yolunda gitmediğini anlamıştı, ama belli ki bu kadarını beklemiyordu. Bu sonucun yalnızca Türkiye’nin iç, dış ve ekonomi politikaları üzerinde değil, AKP ve Beştepe bünyesinde de sonuçları olacağa benziyor; bakalım fatura kimlere kesilecek?”
