AKP ve MHP’nin ortak hazırladığı af teklifi, siyasi ve düşünce suçundan cezaevinde bulunanlar kapsam dışı bırakılıyor.
Adli suçları işleyen kadın, hamile, çocuk ve 65 yaşına geçenlere infaz erteleme, 4 yıla kadar denetimli serbestlik getiriliyor. Düşünce suçlusu ise yararlandırılmıyor.
İnfaz yasası başta olmak üzere 11 yasada değişiklik içeren 70 maddelik teklif Meclis’e sunuldu. İttifak ortağı MHP’nin de imza attığı düzenlemede cinsel suçlar, uyuşturucu suçları, kadına şiddet, adam öldürme ve terör suçları kapsam dışı tutuldu. Eşitlik ilkesinin gözetilmediği teklifte siyasi tutuklu ve hükümlüler, twit attığı, yazı yazdığı, sohbete katıldığı, banka hesabı açtığı ya da sendikaya üye olduğu gerekçesiyle terör örgütü üyeliğinden ceza alanlar kapsam dışı bırakıldı.
Teklifle adli suçlarda koşullu salıverilme oranı 3’te 2’den 1/2’ye indiriliyor. Ayrıca denetimli serbestlik süresi 1 yıldan 3 yıla çıkarılıyor. 10 yıl hapis cezası alan bir hükümlünün cezası 5 yıla indirilirken, 2 yıl ceza çektikten sonra denetimli serbestlikle tahliye edilecek.
MHP’nin gündeme getirdiği ancak AKP’nin itirazları sonrasında rafa kalkan infaz yasası Kovid-19 salgını nedeniyle yeniden raftan indirildi. AKP ve MHP’nin birlikte hazırladığı 70 madelik teklif, dün TBMM Başkanlığı’na sunuldu. TBMM Genel Kurulu’na salı günü gelmesi beklenen tekliften 90 bin hükümlünün yararlanması öngörülüyor. Düzenlemede, cinsel suçlar, uyuşturucu suçları, kasten adam öldürme, kadına karşı şiddet ve terör suçları kapsam dışı bırakıldı.
YARI YARIYA İNDİRİLDİ
Teklifle, cezaevlerinde geçirilmesi gereken süre yarı yarıya kısalıyor. Koşullu salıverme oranı 2/3’ten 1/2’ye indiriliyor. Buna göre 10 yıl ceza alan bir hükümlünün cezası 5 yıla indiriliyor. Ancak bu ceza indiriminden terör suçları, uyuşturucu ticareti, cinsel istismar suçları ve kasten adam öldürme suçu kapsam dışı bırakılıyor. Kasten öldürme suçu da 2/3 oranında, diğer suçlar yönünden de 3/4’lük koşullu salıverme oranının uygulanmasına ise devam edilecek.
DENETİMLİ SERBESTLİK 3 YILA ÇIKTI
Teklife eklenen geçici maddeyle terör suçları, cinsel saldırı suçu, uyuşturucu ticareti, özel hayatın gizliliği ve kasten öldürme suçları dışındaki denetimli serbestlik uygulaması da 3 yıla çıkarıldı. Teklifte, 2016’da yapılan düzenlemeyle 2 yıllık denetimli serbestlikten yararlananlar ek olarak 1 yıldan da yararlanabilecek.
65 YAŞ ÜSTÜ KRİTERİ
Teklifte, denetimli serbestlik süresi 0-6 yaş grubu çocuğu olan kadınlar ve 70 yaşını bitirmiş hükümlüler için 4 yıl uygulanması öngörülüyor. Ağır hastalık halinde ise 65 yaşın üstündeki hükümlüler de Adalet Bakanlığı’nın belirlediği tam teşekküllü hastaneler ve Adli Tıp raporuyla cezalarını denetimli serbestlikte geçirebilecek. Terör suçundan yatanlar bu değişiklikten yararlanamayacak.
BİR GÜNE 3 GÜN
Teklif, çocuk hükümlülerini de kapsama alıyor. Buna göre, belirli bir tarihten önce suç işleyen çocuk hükümlülerin 15 yaşına kadar cezaevinde kaldığı 1 gün 3 gün olarak sayılıyor. Çocuk hükümlünün 18 yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde kaldığı 1 gün ise 2 gün kabul edilecek. Teklifte, “denetimli serbestlik uygulamasındaki cezasızlık algısının ortadan kaldırılması” da öngörülüyor. Bütün hapis bir yıllık sabit bir denetimli serbestlik süresi uygulaması teklifle “koşullu salıverilme süresine kadar cezaevinde geçirmesi gereken sürenin 5’te 4’ünü dolduranlar” için geçerli kılınıyor. Buna göre cezanın 5’te 4’ünü doldurmayanlar denetimli serbestlikten yararlanamayacak, bir ay ceza alan hükümlüler de kısa süre de olsa cezaevinde kalacak.
EV HAPSİ GELİYOR
Hapis cezalarının hafta sonu ve geceleyin ceza infaz kurumunda kalmak suretiyle infaz edilebilmesine ilişkin 6 aylık sınır da teklifle kasıtlı suçlar bakımından 1 yıl 6 aya, ölüme neden olma hariç taksirli suçlar bakımından ise 3 yıla çıkarılıyor. Kadınlar ve yaşlılar için de “konutta infaz” usulü uygulanıyor. Ancak bu uygulamada hapis cezalarının sınırı artılıyor. Buna göre, kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişiler 1 yıl, 70 yaşını bitirenler 2 yıl, 75 yaşını bitirenler 4 yıla kadar cezalarını evlerinde çekebilecek. 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hasta veya engelli hükümlüler, Adli Tıp Kurumu raporuna bağlı olarak cezalarını konutlarında infaz edebilecek. Yeni doğum yapan ve toplam 3 yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum olan kadın hükümlüler de yine cezalarını konutunda infaz edebilecek. Diğer yandan, hamile kadınların cezası bir buçuk yıl ertelenebilecek. Düzenlemede terör suçları kapsam dışı bırakıldı.
SUÇLAR ARTIRILIYOR
Yaralama suçunun canavarca his saiki ile (örneğin kezzap atmak suretiyle) işlenmesi durumunda verilecek azami ceza 13 yıl 6 aydan 18 yıla çıkarılacak. Örgüt kuran ve yönetenlerin cezaları ile tefecilik yapanların cezaları artırılacak.
TEKLİFE VİRÜS AYARI
Yeni tip Koronavirüs salgını ile ilgili teklifte geçici madde bulunuyor. Buna göre salgın nedeniyle açık cezaevlerinde bulunan hükümlüler 31 Mayıs’a kadar izinli sayılacak ve bu kişiler cezalarını evde çekebilecek. Bu süre gerektiğinde Adalet Bakanlığı’nca 2 kez uzatılabilecek. Böylece bu hükümlüler en fazla 6 aya kadar cezalarını konutta çekebilecek.
6 AYDA BİR İYİ HAL İNCELEMESİ
Teklifte, hükümlülerin tutum ve davranışlarının değerlendirilmesine ilişkin esaslar da yeniden belirleniyor. Buna göre, hükümlüler ceza infaz kurumlarında bulunduğu tüm aşamalarda, en geç 6 ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacak. 10 yılın üzerinde olan cezalarla, terör ve kasten öldürme gibi önemli suçlardan mahkum olanların tahliyesine Cumhuriyet savcısının başkanlık edeceği bir kurul karar verecek.
