Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Çin’le imzalanan ‘Suçluların İadesi Anlaşması’nın Meclis’te henüz onaylanmadığını, Pekin’in Türkiye’deki Uygurların iade taleplerinin de Ankara’dan karşılık bulmadığını savundu.
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, 2020 dış politikasını değerlendirme toplantısında soruları yanıtladı.
Bakan Çavuşoğlu, Türkiye ve Çin arasında 2017’de imzalanan ancak TBMM’nin henüz onaylamadığı “Suçluların İadesi Anlaşması”na ilişkin soru üzerine, Türkiye’nin birçok ülkeyle mutat suçluların iadesi ya da adli iş birliği anlaşması imzaladığını belirterek, “Fakat Çin’le olan bu anlaşmayı ‘Uygurları Türkiye Çin’e teslim edecek.’ diye yorumlamak doğru değil.” değerlendirmesinde bulundu.
Anlaşmanın suçluların iadesiyle ilgili olduğunun altını çizen Çavuşoğlu, bugüne kadar Çin’in Türkiye’deki Uygurlara yönelik iade taleplerinin olduğunu ancak Türkiye’nin bu konuda adım atmadığını belirtti.
Çavuşoğlu, “Teröristlerle masum insanlar arasında ayrım yapılması gerektiğini söylüyoruz. Aynı şekilde, bunun suistimal edilmemesi gerektiğini de söylüyoruz. Herkese söylüyoruz Çin’e de diğerlerine de. Yani terörle mücadele bahanesiyle masum insanlara zulmetmeyi biz kabul etmeyiz.” ifadesini kullandı.
Bu anlaşmanın herkesle imzalanan suçluların iadesine yönelik rutin bir anlaşma olduğunu, Uygur Türklerine yönelik olmadığını belirten Çavuşoğlu, bu anlaşmayı onaylayıp onaylamamanın Meclis’in takdirinde olduğunu söyledi.
“UYGURLARI SİYASETEN KULLANMIYORUZ, İNSAN HAKLARINI SAVUNUYORUZ”
Çin’den gelecek yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşısının gecikmesine ilişkin Çavuşoğlu, gecikmenin Türkiye’nin Uygur Türklerine yönelik tutumuyla ilgili olmadığını söyledi.
Her fırsatta Uygurlara yönelik Türkiye’nin tutumunun ortaya konduğunu söyleyen Çavuşoğlu, “Biz Çin Dışişlerinden aşı konusunda ihracat izni isterken bile hemen ilaveten Uygur Türkleri ile ilgili hassasiyetimizi de söylüyoruz. Heyet yollamak istediğimizi söylüyoruz. Pandemi de yavaş yavaş sona eriyor, bizim Uygur Türklerinin durumunu incelemek için göndereceğimiz heyet için iş birliği yapalım diyoruz. Uygurları siyaseten kullanmıyor, insan hakları olarak savunuyoruz.” şeklinde konuştu.
Bazı ülkelerin Uygur meselesini siyasi olarak kullandığına dikkati çeken Çavuşoğlu, Türkiye’nin bu konuda hiç taviz vermediğini vurguladı.
BİR MİLYONDAN FAZLA UYGUR TOPLAMA KAMPLARINDA
Çin Devlet Konseyi’nin periyodik olarak hazırladığı resmi belge Beyaz Kitap’ın son sayısında, Doğu Türkistan’da 2014’ten 2019’a kadar her yıl ortalama 1,3 milyon işçiye “mesleki eğitim” adı altında formasyon verildiği açıklanmıştı.
Birleşmiş Milletler ve dünyanın önde gelen sivil toplum örgütlerinin verilerine göre şu anda Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde 1 milyona yakın Uygur Türkü, Kazak ve diğer Müslüman etnik azınlıklar Pekin yönetimi tarafından toplama kamplarında zorla çalıştırılarak ucuz işgücü olarak kullanılıyor.
