Türkiye’nin en büyük savunma sanayisi şirketi Baykar, uluslararası yaptırımlara rağmen Sudan ordusuna gizlice 120 milyon dolar değerinde insansız hava aracı ve savaş başlığı tedarik etti. İddiaya göre, bir diğer Türk şirketi Arca savunma da paramiliter gruplara silah sağladı.
The Turkish Minute haber sitesinin The Washington Post’tan aktardığı özel habere göre, Baykar’ın 2023 yılında Sudan ordusuna en az 8 TB2 insansız hava aracı ve 600 savaş başlığını nasıl tedarik ettiğini detaylandırıyor. Teknik desteği de içeren sevkiyatlar aracılar vasıtasıyla Sudan’da devam eden iç savaşın ortasında askeri üslere ulaşmış.
Bu dikkat çekici alışveriş, Washington Post’a sağlanan ve telefon kayıtları, ticaret kayıtları ve uydu verileri kullanılarak kısmen doğrulanan metin mesajları ve telefon görüşmeleri, fotoğraflar ve videolar, silah belgeleri ve diğer mali kayıtlardan ortaya çıkarıldı.
Belgeler, Türk savunma şirketlerinin Sudan’da 22 aydır devam eden ve Birleşmiş Milletler’in dünyanın en kötü insani felaketi olarak adlandırdığı yıkıcı iç savaşı nasıl gizlice körüklediğini yeni ayrıntılarla ortaya koyuyor. Bu aynı zamanda Türkiye’nin savunma sanayisinin çatışmanın her iki tarafında da nasıl ilişkiler kurduğunu gösteriyor.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın damadının ortağı olduğu Baykar, daha önce de büyük silah ihracatlarıyla ilişkilendirilmiş ancak Sudan’a yapıldığı iddia edilen satışlar konusunda kamuoyuna açıklama yapmamıştı. Söz konusu sevkiyatlar, Sudan’da savaşan taraflara askeri satışları yasaklayan ABD ve Avrupa Birliği silah ambargolarının ihlali anlamına geliyor.
Habere göre, Türk askeri şirketleri çatışmanın her iki tarafıyla da çalıştı. Baykar Sudan ordusunu silahlandırırken, bir başka Türk şirketi olan Arca Savunma’nın, ABD’nin savaş suçları ve etnik temizlikle suçladığı paramiliter Hızlı Destek Güçleri’nin (RSF) üst düzey temsilcileriyle iletişim kurduğu bildirildi.
Haberde, Türkiye menşeli silahların Sudan’daki çatışmalarda kullanıldığına dair görseller incelendi. Görsellerde, Türk yapımı tüfekler ve askeri ekipmanlar Sudan’daki milis grupların elinde görülüyor. Batılı yetkililer, bu silahların Türkiye üzerinden mi doğrudan sevk edildiği yoksa üçüncü taraf ülkeler aracılığıyla mı ulaştığı konusunda kesin bir kanıt olmadığını belirtiyor.
Ankara ise Sudan ile resmi silah ticaretinin uluslararası hukuka uygun yürütüldüğünü vurguluyor. Savunma Sanayii Başkanlığı yetkilileri, Türkiye’nin Sudan ile askeri işbirliği anlaşmaları olduğunu ancak silahların yasa dışı grupların eline geçmesine yönelik herhangi bir resmi politikanın olmadığını belirtti.
Bu ifşaatlar, savunma sanayisinin savaşı körüklediğine dair kanıtlara rağmen Türkiye’nin kendisini Sudan’daki çatışmada arabulucu olarak konumlandırdığı bir dönemde geldi. Belgeler, Sudanlı yetkililerin Türk şirketlerine askeri destek karşılığında altın ve bakır madenleri de dahil olmak üzere değerli kaynaklara erişim teklif etmiş olabileceğini öne sürüyor.
ABD hükümeti daha önce Baykar ile sözleşme imzaladığı iddia edilen Sudan tedarik ajansı Defense Industries System’e yaptırım uygulamıştı.
Bu kısıtlamalara rağmen, aralarında İran ve Rusya’nın da bulunduğu çok sayıda uluslararası tedarikçiden Sudan’a silah akışı devam ediyor.
Sudan’daki iç savaş nedeniyle uluslararası toplum, bölgeye yapılan silah sevkiyatlarına büyük hassasiyet gösteriyor. Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, çatışmaların daha da şiddetlenmesine yol açabilecek silah transferlerine karşı uyarılarda bulunuyor.
