New York Times’ın uydu görüntüleri ve video analizine göre İran’ın Minab kentindeki ilkokul, Devrim Muhafızları’na ait deniz üssüne yönelik hassas saldırılar sırasında vuruldu.
Reuters’a konuşan ABD’li yetkililer de saldırının “büyük ihtimalle ABD güçlerinden kaynaklanmış olabileceğini” ancak soruşturmanın sürdüğünü söyledi.
İran’ın güneyindeki Minab kentinde bir ilkokulu vuran ve çok sayıda çocuğun ölümüne yol açan saldırının, ABD’nin İran Devrim Muhafızları’na ait deniz üssüne yönelik operasyonu sırasında gerçekleşmiş olabileceği belirtiliyor.
New York Times’ın uydu görüntüleri, sosyal medya paylaşımları ve doğrulanmış videolara dayanan analizine göre, Şecere Tayyebe İlkokulu 28 Şubat’ta yakınındaki Devrim Muhafızları’na ait deniz üssüne düzenlenen hassas hava saldırılarıyla aynı anda vuruldu.
Gazetenin incelediği uydu görüntülerinde, üs içinde en az altı binanın hassas saldırılarla hedef alındığı görülüyor. Bu binalardan dördü tamamen yıkılırken ikisinin çatısında doğrudan isabet noktaları tespit edildi. Aynı saldırı sırasında okul binası da ağır hasar aldı.
Minab, İran’ın güneyinde Hürmüz Boğazı’na yakın stratejik bir bölgede bulunuyor. İranlı yetkililere göre saldırı sırasında okulda ders vardı ve öğrenciler ile öğretmenler binadaydı.
İranlı sağlık yetkilileri ve devlet medyası, saldırıda en az 175 kişinin öldüğünü, bunların büyük bölümünün çocuk olduğunu açıkladı. Reuters bu sayıyı bağımsız olarak doğrulayamadı.
ABD sorumluluğu ihtimali
Saldırının sorumluluğunu henüz hiçbir taraf üstlenmedi. Ancak Reuters’a konuşan iki ABD’li yetkili, ABD askeri soruşturmacılarının ilk değerlendirmesine göre saldırının “büyük ihtimalle ABD güçlerinden kaynaklanmış olabileceğini” söyledi.
Yetkililer soruşturmanın henüz tamamlanmadığını, yeni ortaya çıkabilecek kanıtların saldırının başka bir tarafça yapılmış olabileceğini de gösterebileceğini belirtti.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth çarşamba günü yaptığı açıklamada olayın araştırıldığını doğruladı.
“Biz sivilleri hedef almayız. Ama bu olaya bakıyoruz ve soruşturuyoruz” dedi.
Pentagon sorulara doğrudan yanıt vermedi ve konuyu ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’na (CENTCOM) yönlendirdi. CENTCOM sözcüsü Timothy Hawkins, olay soruşturma altında olduğu için yorum yapamayacaklarını söyledi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise ABD’nin okulu hedef aldığına dair kesin bir bilgi olmadığını belirterek “Savaş Bakanlığı bu konuyu araştırıyor” dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da ABD’nin bir okulu bilerek hedef almayacağını söyledi.
Operasyonun coğrafi paylaşımı
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları başlattığı gün gerçekleşen saldırıda iki ülkenin operasyonları coğrafi olarak paylaşmış olduğu da belirtiliyor.
İsrailli bir yetkili ve ortak planlamaya yakın bir kaynak, Reuters’a yaptığı açıklamada İsrail’in İran’ın batısındaki füze rampalarını hedef aldığını, ABD’nin ise güneydeki füze ve deniz hedeflerine saldırılar düzenlediğini söyledi.
ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine de bir brifingde ABD kuvvetlerinin operasyonun ilk saatlerinde İran’ın güneyinde saldırılar gerçekleştirdiğini doğruladı. Sunulan harita Minab’ın bulunduğu bölgenin operasyon alanı içinde olduğunu gösterdi.
Caine ayrıca USS Abraham Lincoln uçak gemisi görev grubunun İran’ın güney kıyıları boyunca deniz hedeflerine yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini açıkladı.
“Hedef yanlış tanımlanmış olabilir”
Uydu görüntülerini inceleyen eski ABD Hava Kuvvetleri subayı ve güvenlik analisti Wes J. Bryant, saldırıların “son derece hassas hedef vuruşları” olduğunu söyledi.
Bryant’a göre en olası senaryo, okulun hedefin yanlış tanımlanması sonucu vurulmuş olması.
Saldırıya ilişkin bazı sosyal medya paylaşımlarında okulun İran’a ait bir füzenin yanlışlıkla düşmesi sonucu vurulduğu iddia edildi. Ancak New York Times ve bağımsız analizler, bir füzenin yanlışlıkla düşmesinin aynı anda bu kadar çok binada hassas hasar oluşturamayacağını belirterek bu iddiayı çürüttü.
Uydu görüntüleri ayrıca vurulan okulun geçmişte Devrim Muhafızları deniz üssünün parçası olduğunu gösteriyor. Ancak 2016’dan sonra üs ile bağlantısı kesilmiş ve sivil bir okul olarak kullanılmaya başlanmıştı.
Stanford Üniversitesi İnsan Hakları Merkezi’nde görev yapan eski ABD Dışişleri yetkilisi Beth Van Schaack, “ABD’nin istihbarat kapasitesi göz önüne alındığında bölgede bir okul olduğunu bilmeleri gerekirdi” dedi.
Savaş suçu tartışması
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi de olayla ilgili bağımsız bir soruşturma çağrısı yaptı.
Uluslararası insancıl hukuka göre bir okul, hastane veya diğer sivil yapıların bilerek hedef alınması savaş suçu sayılabiliyor.
Oxford Üniversitesi savaş hukuku uzmanı Janina Dill, saldırıyı gerçekleştiren tarafın hedefin sivil olup olmadığını doğrulamakla yükümlü olduğunu belirterek bunun yapılmamasının uluslararası hukukun ihlali anlamına gelebileceğini söyledi.
ABD’nin sorumluluğu doğrulanırsa Minab’daki saldırı, ABD’nin Orta Doğu’daki operasyonları sırasında son yılların en ağır sivil kayıplarından biri olarak kayıtlara geçebilir.
