Cumhuriyet gazetesinin eski Ankara Temsilcisi ve CHP Milletvekili Utku Çakırözer: 16 yıllık AKP iktidarı ve devamındaki tek adam rejimi ile hemen her alanda binlerce hak ve özgürlük ihlali yaşanmıştır.
Raporda, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin kabul edilmesinin üzerinden 70 yıl geçtiğini hatırlatan Çakırözer, “Ancak bugün Türkiye’de Evrensel Bildirge’de yer alan hak ve özgürlüklere dayalı ve bunları koruyan bir düzen ne yazık ki hâlâ kurulamamıştır. İki yılı ülkenin tümünde OHAL altında geçen 16 yıllık AKP iktidarı ve devamındaki tek adam rejimi ile hemen her alanda binlerce hak ve özgürlük ihlali yaşanmıştır. En büyük baskı ve kısıtlamayla karşılaşılan alan, ifade ve basın özgürlüğümüz olmuştur” dedi.
Bir ülkede demokrasi ve hukukun güvencesinin tek gerçek göstergesinin basın ve ifade özgürlüğü olduğunu vurgulayan Çakırözer, “Özgür basının varlığı aynı zamanda bir devletin ne ölçüde demokratik olduğunun da önemli bir göstergesidir” dedi.
Çakırözer’in hazırladığı Türkiye basın karnesinden öne çıkan bazı başlıklar şöyle:
Gazetecilik faaliyeti tutuklama sebebi
– 2015 yılının sonunda 31 olan tutuklu gazeteci sayısı, 2018 sonunda neredeyse 5 katına çıktı. Aralık ayı itibariyle cezaevindeki tutuklu gazeteci sayısı 145’e ulaştı.
– 2018 yılının ilk 11 ayında 112 gazeteci gözaltına alındı.
– Ocak-Şubat-Mart aylarında 301 gazeteci, köşe yazarı, yayın sorumlusu ve çizer tüm ceza ve tazminat davaları kapsamında 20 ağırlaştırılmış müebbet, bir müebbet hapis, 3 bin 158 yıl 6 ay 8 gün hapis, 2 bin 545 bin TL adli para cezası ve 2 milyon 545 bin TL tazminat cezası, Nisan-Mayıs-Haziran aylarında 315 gazeteci 47 ağırlaştırılmış müebbet, bir müebbet hapis, 3 bin 34 yıl 6 ay hapis, 4 milyon 40 bin TL maddi ve manevi tazminat cezası ve Temmuz-Ağustos-Eylül aylarında 304 gazeteci 46 ağırlaştırılmış müebbet, 1 müebbet hapis, 3 bin 23 yıl 10 ay hapis, 30 bin TL adli para cezası ile 3 milyon 540 bin TL manevi tazminat cezası istemiyle yargılandı.
2018’DE 74 GAZETECİYE 400 YILI AŞKIN HAPİS
– Basın özgürlüğü açısından kaygı verici yeni tehlike gazetecilik faaliyetleri nedeniyle açılan davalarda kesinleşen mahkumiyet kararları. 2018 yılının ilk 11 ayında 74 gazeteciye verilen toplamda 400 yılı aşan hapis cezası kesinleşti. Gazeteci Murat Aksoy ve Atilla Taş hapis cezalarının kesinleşmesinin ardından yeniden cezaevine girdiler.
‘CUMHURBAŞKANI’NA HAKARET’TEN 53 GAZETECİYE HAPİS
– Gazetecilere açılan davaların önemli bir kısmını ‘Cumhurbaşkanına hakaret’ davaları oluşturuyor. Sınır Tanımayan Gazeteciler Türkiye Örgütü’nün verilerine göre ‘Cumhurbaşkanına hakaret’ suçlamasıyla 53 gazeteciye toplam 75 yıl hapis cezası ve milyonları bulan tazminat cezaları verildi.
– ‘Cumhurbaşkanına hakaret’ suçlamasıyla son iki yılda açılan soruşturma sayısı 20 bin 539’a ulaştı. Bunların 6 bin 33’ü hakkında dava açıldı.
Raporda OHAL döneminde 170’e yakın gazete, dergi, radyo, TV kanalı kapatıldığını da hatırlatan Çakırözer, erişim engeli yoluyla uygulanan sansüre de dikkat çekti.
CHP’li Çakırözer, Cumhurbaşkanı ve birçok yetkilinin basın kuruluşları ve gazetecileri tehdit eden, hedef gösteren açıklamalarına da tepki gösterirken, tüm bu hak ihlalleri, baskı ve yasaklamaların Türkiye’nin basın özgürlüğünde uluslararası alanda en alt sıralara inmesine neden olduğunu aktardı. Çakırözer, Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü raporuna göre Türkiye’nin Basın Özgürlüğü alanında 180 ülke içerisinde 157’inci sıraya gerilediğini, Freedom House’un 2018 Dünyada Özgürlük raporunda ise ‘Özgür Olmayan Ülke’ kategorisine gerilediğini hatırlattı.
6 AYDA 600 GAZETECİ İŞSİZ KALDI
Çakırözer, işsiz gazetecilere dair ise şu verileri aktardı:
– Gazeteciler arasında işsizlik oranı yüzde 30’ları aştı.
– Medya sektöründe el değiştirme ve kağıt krizi işsizlik sayısını daha da arttırdı. Habertürk gazetesinin basılı yayınını durdurarak dijital yayıncılığa geçmesinin ardından 350 gazeteci, Vatan gazetesinin kapanmasıyla 85 gazeteci, Doğan grubunun Demirören Grubu’na satılmasının ardından 100 gazeteci, ayrıca Basın İlan Kurumu’nun kağıt krizine ilişkin olarak sunduğu çözüm önerilerinden zorunlu asgari çalışan sayısının düşürülmesi önerisi sonucunda 100’ün üzerinde gazeteci işsiz kaldı. Son altı ayda işsiz kalan gazeteci sayısı 600’ü geçti.
