Türkiye’de uyuşturucu kullanımın geldiği boyut raporlarla gözler önüne seriliyor. Üsküdar Üniversitesi Merkez Yerleşke Senato Salonu’nda düzenlenen basın toplantısında 2023 Dünya Raporunda Türkiye’nin uyuşturucu konusundaki karnesi de çıkarıldı. Prof. Dr. Atasoy, Birleşmiş Milletler Uluslararası Uyuşturucu Kontrol Kurulu 2023 Dünya Raporunda Türkiye’nin yer aldığı paragraflara da işaret ederek, özetle şu bilgileri verdi: “2022 yılında Balkan Yolu Afganistan’dan kaynaklanan opiyatların İran ve Türkiye üzerinden geçerek Orta ve Batı Avrupa’ya ulaşmasında başlıca güzergâh olmayı sürdürdü. Son verilere göre Afgan opiyatlarının kaçakçılığında Güney Yolu, yani İran ve Pakistan’dan geçerek deniz ya da hava yolu ile doğrudan ya da Güney Asya, Afrika ve Körfez’i geçerek dolaylı şekilde Avrupa’ya ulaşan güzergâhın kullanımı arttı. Kuzey Yolunda yani Orta Asya’dan Rusya Federasyonuna kaçırılan Afganistan bağlantılı eroin ve morfin yakalamaları Güney Yolu’ndan daha fazladır.
Türkiye, 2019 yılından bu yana giderek daha fazla metamfetamin yakaladı. Bu sayı 2022 yılında ikiye katlanarak 77,7 ton ile bütün zamanların rekorunu kırdı. Bu durum, büyük ölçüde Afganistan kaynaklı metamfetaminin komşu İran İslam Cumhuriyeti üzerinden kaçakçılığına bağlanabilir. Bu metamfetamin, Doğu ve Güney Doğu Asya, Orta Asya, Avrupa ve Kuzey Afrika’yı hedeflemekle birlikte Türkiye’nin iç piyasalarında da kalabilir.
Türkiye genellikle kristal metamfetamin ele geçirmekle birlikte, önemli miktarda sıvı metamfetamin de yakaladı. Yetkililer, sıvı metamfetaminin zulalanma imkanlarının daha fazla olması nedeniyle tercih edildiğini bildirdiler. Bazı kent dışlarında, özellikle İstanbul çevresinde sıvı metamfetamini kristal şekle dönüştüren tesisler tespit edildi.
Türkiye, sigara şeklinde, yakın zamanda elektronik sigara şeklinde tüketilen sentetik cannabinoidlerin (sentetik esrar) hala “yeni psikoaktif maddeler” sınıflamasına giren maddeler arasında ülkede en fazla yakalanan uyuşturucu olduğunu bildirdi. Bununla birlikte Türkiye’nin sentetik esrar yakalama sayıları 2021 yılına oranla yüzde 53 düştü. 2001’de yaklaşık 2,2 ton iken, 2002’de yaklaşık 1 ton oldu.
24 MİLYON CAPTAGON
Türkiye, 2022 yılında önceki yıllara göre daha fazla “Captagon” ele geçirmiştir. 2021 yılında 14 milyon tablet yakalamakla birlikte bu sayı 2022’de 24 milyon tablete yükselmiştir. Bu sayı, 2.8 milyon tabletin yakalandığı 2021 yılına göre on kat fazladır.
Esrarın çok güçlü bir şekli olan “skunk” kaçakçılığı Türkiye için ciddi bir sorun oluşturuyor. Ülke, 2020 – 2022 arasında esrar yakalamalarında azalma gözlendiğini, buna karşılık ele geçen “skunk” miktarlarının önceki yıllara göre arttığını bildirdi. 2022 yılında ele geçen 63.3 ton esrar miktarı 2020’ye göre yüzde 28 daha azdı. Buna karşılık “skunk” yakalamaları bir önceki yıla göre yüzde 56 oranında artarak 8.6 tona ulaştı.
2.3 TON KOKAİN BULUNDU
Türkiye, giderek artan şekilde, doğrudan Latin Amerika’dan gelen ya da dolaylı olarak Batı Afrika’dan transit olarak Türkiye’ye ulaşan kokainin Balkan Yolu üzerinden Avrupa’nın hedef piyasalarına ulaşmasında transit ülke olarak kullanılıyor. 2014’ten yakalanan kokain miktarı 2021 yılında 7 kat artarak 2.3 ton gibi rekor seviyeye ulaştı. Türkiye’yi transit geçen kokainin bir bölümü Orta Doğu piyasalarını hedefliyor. 2022 yılında Türkiye 2.3 ton kokain ele geçirdi. Bu miktar, 2021’e göre yüzde 18 daha fazla.
321 BİN KİŞİ TEDAVİ ALDI
24 Mart 2023 tarihinde Perulu yetkililer seramik karolar içerisine gizlenen ve hedefi Türkiye olan 2.3 ton kokain ele geçirdiklerini bildirdiler. Genişletilmiş deniz trafiği kaçakçılık rotası kullanılarak Türkiye’ye gidecek olan sevkiyatın Peru-Türkiye arasındaki kaçakçılıkta bir ilk olduğunu belirttiler.
2022 yılında sağlık kuruluşlarında 302 bin 911 kişiye ayaktan, 18 bin 187 kişiye yatarak hizmet verildi. Hastaların yüzde 37.4’ü eroin, yüzde 37.8’i metamfetamin, yüzde 7’si esrar, yüzde 1.3’ü sentetik esrar, yüzde 7’si opiyat ve yüzde 2.9’u kokain kullanımı nedeniyle tedavi gördü. Kalanı “ecstasy” ve diğer uyuşturucu maddeler nedeniyle tedaviye alındı.
Son yıllarda metamfetamin kaçakçılığındaki artış ve 2022’deki rekor düzeyde yakalamalar, Türkiye’nin halk sağlığı açısından karşı karşıya kaldığı tehdidi de artırıyor. Metamfetamine bağlı ölümlerin uyuşturucuya bağlı toplam ölümler içindeki payı da son yıllarda giderek yükseldi. 2018’de bu sayı yüzde 6.2 olduğu halde, 2020’de yüzde 31.2 ve nihayet 2022’de yüzde 59.9 seviyesine geldi.”
Uyuşturucu ve madde kullanımıyla cezadan ziyade kanıta dayalı ve bilimsel yöntemlerle mücadele edilmesi gerektiğine dikkat çeken Atasoy, arz için ayrılan bütçe ile önlemeye yönelik ayrılan bütçenin de dengeli bir şekilde olması gerektiğine vurgu yaptı.
