İsveç merkezli V-Dem Enstitüsü’nün ‘2021 Demokrasi Raporu’na göre, Türkiye son 10 yılda en çok otoriterleşen ilk 10 ülkeden biri oldu. Liberal Demokrasi Endeks listesinde Türkiye 149’uncu sırada yer alırken, Danimarka ilk sırada gösterildi.
Beşinci yıllık raporlarını sunan V-Dem Enstitüsü, 2020 yılı boyunca özellikle yeni tip Koronavirüs (Covid-19) salgını ve karantina tedbirlerinin 144 ülkedeki demokratik gelişmeyi nasıl etkilediğini inceledi. Buna göre, 2010’dan 2020’ye doğru olan değişimde Türkiye en çok gerileyen 3’üncü ülke oldu. İlk iki sırada ise Polonya ve Macaristan yer aldı.
179 ülkenin değerlendirildiği Liberal Demokrasi Endeks listesinde ise Türkiye; Kongo ile Ruanda’nın arasında 149’uncu sırada yer buldu. Demokraside ilk 10 ülke şu şekilde sıralandı: Danimarka, İsveç, Norveç, Kosta Rika, İsviçre, Yeni Zelanda, Finlandiya, Almanya, Estonya ve Hollanda.
Bu Haberlerdeİlginizi Çekebilir
Listenin sonunda Eritre yer alırken; Kuzey Kore, Yemen, Suriye, Türkmenistan ve Çin alt basamaklarda kalan diğer ülkeler oldu.
1789-2020 yılları arasında 202 ülkeden elde edilen 30 milyondan fazla veriye sahip olan V-Dem Enstitüsü, binlerce akademisyen ile çalışan bir organizasyon olarak hazırlanan raporlarda çok sayıda değişkeni göz önünde bulundurulduklarını kaydediyor.
Türkiye ile birlikte Brezilya, Sırbistan ve Hindistan da en kötü düşüşü yaşayan ilk 10 arasında yer alıyor.
TÜRKİYE DEMOKRASİSİ EN FAZLA ZARAR GÖREN ÜLKELER ARASINDA
Salgın döneminde demokratik ülkelerin çoğu sorumlu davranırken, demokratik olduğu varsayılan 9 ülkede ciddi, 23 ülkede ise orta seviyede uluslararası demokrasi normları zarar gördü. Türkiye demokrasisi en ciddi düzeyde zarar gören ülkeler arasında.
55 otokratik rejim salgında gelişmeleri daha da baskıcı hâle gelmek için kullandı. Tüm ülkelerin üçte ikisi basın özgürlüklerine kısıtlama uygularken, üçte biri de acil durum tedbirlerini süresiz olarak hayata geçirdi.
Bunlarla birlikte küresel ölçekte liberal demokraside yaşanan gerilemenin son 10 yıldır olduğu gibi bu yılda da devam ettiği kaydediliyor.
Dünya nüfusunun yüzde 68’nin otokratik rejimler altında yaşadığı belirtilirken, seçimlerin olduğu otokrasilerin en yaygın tip olduğuna işaret ediliyor. Seçimsiz otokrasilerle birlikte bu tür ülkelerin sayısı 87’yi buluyor.
Rapora göre 1,37 milyar kişilik nüfusu ile bir dönem dünyanın en kalabalık demokratik ülkesi olarak anılan Hindistan artık seçimlerin olduğu bir otokrasi. Benzer şekilde son 10 yılda 41 ülke liberal demokrasiyi kaybederek seçimlerin olduğu otokrasilere dönüştü.
TÜRKİYE SON BİR YIL İÇİNDE DAHA DA OTORİTERLEŞTİ
Aynı zamanda G-20 ülkesi olan Türkiye, Brezilya, ABD ve Hindistan 2020 yılında demokraside en kötü düşüş yaşayan ülkeler olarak raporda bahsedilirken, benzer şekilde Macaristan, Bangladeş, Filipinler, Tanzanya ve Hong Kong da geriledi.
Rapora göre, bu geçiş aşağı yukarı her yerde benzer şekilde gerçekleşiyor. Seçimle iş başına gelmiş olan hükûmet önce medya ve sivil toplum örgütleri üzerinde gücünü kötüye kullanıyor. Üretilen kutuplaşma sırasında bu organlar baskılanıp, kriminalize ediliyor ve sonunda da hükûmete bağlı olanları ile değiştiriliyor.
Yanlış yönlendirici bilgilerin yayılması ile kurumların güvenilirliği zedeleniyor, bir yandan da muhalefete ve muhalif görüşlere saygı gösterilmemesi sağlanıyor.
En çok demokratikleşen 10 ülke arasında ise Tunus, Ermenistan en dramatik şekilde dönüşenler oldu. Güney Kore ve Ekvator da yukarı yönlü iyi performans sergileyen iki ülke.
Raporda göz önünde bulundurulan ve düşüş yaşayan göstergelerden çoğu ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü ile ilgili.
