Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, DW Türkçe muhabiri gazeteci Alican Uludağ ve Etkin Haber Ajansı’nın (ETHA) editör ve muhabirlerinin tutuklanmasını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı.
Sevda Karaca, Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından yanıtlanması talebiyle verdiği soru önergesinde, 18 yıllık yargı muhabiri Alican Uludağ’ın tutuklandığı süreci “gazetecilere dönük baskıların süreceğinin işareti” diye nitelendirdi.
Alican Uludağ’ın, sosyal medya paylaşımları ve gazetecilik faaliyetleri gerekçe gösterilerek “Cumhurbaşkanına Hakaret” ve “Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma” suçlamalarıyla evinde gözaltına alınarak İstanbul’a götürüldüğüne işaret edilen önergede, Uludağ’ın “kaçma şüphesi gibi gerçekliği olmayan bir gerekçeyle tutuklandığı” anımsatıldı.
ETHA çalışanları Nadiye Gürbüz, Pınar Gayıp ve Elif Bayburt’un da kısa bir süre önce “terör” suçlamalarıyla gözaltına alınarak tutuklandıklarına, tutuldukları koğuşlarda mahrem alanları görecek şekilde kamera bulunması nedeniyle de açlık grevine başladıklarına dikkat çekilen soru önergesinde, “Türkiye’de basın özgürlüğü ve gazetecilerin çalışma koşulları uluslararası endekslerde gerilemeye devam etmektedir” ifadeleri yer aldı.
Önerge metninde çözüm süreci vurgusu
Milletvekili Karaca, “Yargının gazeteciler üzerinde bir cezalandırma aracı olarak kullanıldığı uygulamalar; yalnızca gazetecilerin kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkını değil, basın ve ifade özgürlüğüne ağır darbe vurmaktadır” görüşünü kaydettiği soru önergesini şu ifadelerle sürdürdü:
“Yalnızca işini yaptığı için gazetecilerin ve basının iktidarın baskısına maruz kalması ve bu yolla dizayn edilmek istenmesi; halkın haber alma hakkı, ifade özgürlüğü ve örgütlenme hakkıyla da doğrudan ilişkilidir. Tutuklamanın istisnai bir tedbir olduğuna ilişkin çok sayıda yasal düzenleme değişikliği ve politik söylemin yanında, içinde bulunduğumuz ve Kürt sorunu ve demokratikleşmeye ilişkin sürecin de bir çıktısı olarak topluma sunulmuştur. Hâl böyleyken; sudan sebeplerle gazetecilerin, hak savunucularının, avukatların tutuklanması; ülkenin barış ve demokrasi umudunu sarsmaktadır.”
“Cezaevlerinde toplam kaç gazeteci var?”
EMEP milletvekili Sevda Karaca, soru önergesinde Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından yanıtlanmasını talep ettiği 10 soruyu ise şöyle sıraladı:
- Gazeteci Alican Uludağ’ın tutuklanmasına gerekçe gösterilen paylaşımlarının hangileri, hangi kriterlere göre “gazetecilik faaliyeti” sınırlarını aşmış ve suç unsuru teşkil etmiştir?
- Bilinen bir ikametgâhı olan ve daha önceki tüm soruşturmalarda ifade vermeye bizzat giden bir gazetecinin, sabahın erken saatlerinde kalabalık bir polis grubuyla gözaltına alınmasının ve “kaçma şüphesi” gerekçesiyle tutuklanmasının hukuki dayanağı nedir?
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) “Cumhurbaşkanına Hakaret” suçuna ilişkin Türkiye aleyhine verdiği ihlal kararları ve bu maddenin ifade özgürlüğünü kısıtladığına dair uyarıları göz önüne alındığında, bu madde üzerinden gazetecilerin tutuklanmaya devam edilmesinin gerekçesi nedir?
- Kamuoyunda “Dezenformasyon Yasası” olarak bilinen TCK 217/A maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten, 23 Şubat 2026 tarihine kadar kaç gazeteci hakkında soruşturma açılmış, kaçı tutuklanmıştır?
- ETHA çalışanlarının hangi faaliyeti gazetecilik bağlamından kopartılarak terör faaliyeti olarak nitelendirilmiştir? Gazetecilik etik ve meslek ilkelerine ilişkin değerlendirme yargı tarafından hangi kıstaslarla yapılmaktadır?
- Son bir yıl içerisinde kaç basın mensubu hakkında “örgüt üyeliği”, “örgüt propagandası” veya “devletin kurumlarını aşağılama” suçlamalarıyla dava açılmıştır?
- Şu an itibarıyla Türkiye genelindeki cezaevlerinde, mesleki faaliyetleri veya sosyal medya paylaşımları nedeniyle tutuklu veya hükümlü bulunan toplam gazeteci sayısı kaçtır?
- Tutuklu ve hükümlülerin kişisel alanlarının kameralarla izlenmesinin gerekçesi nedir? Çok sayıda hak ve özgürlüğü ihlal eden ve hukuka aykırı olan bu uygulamadan dönmek için bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
- Gazetecilerin yaptıkları haberler nedeniyle yargısal tacize uğramasını engellemek ve basın özgürlüğünü korumak adına bakanlığınızca yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır?
- Gerek yasalar gerekse iktidarınızın “hukuk devleti” savunusu göz önüne alındığında; istisnai bir tedbir olan tutuklamanın; yargı eliyle muhalefeti cezalandırma aracı olarak kullanılmasının çelişkisi nereden kaynaklanmaktadır?
