Peki, 1999 Gölcük depreminden bu yana ne kadar deprem vergisi toplandı? AK Parti döneminde ne kadar özel iletişim vergisi toplandı? Toplanan deprem vergileriyle kaç konut yapılabilirdi?
Euronews Türkçe bu konuyla ilgili kapsamlı bir dosya hazırladı. Buna göre 2000-2022 yıllarını kapsayan 23 senede toplam 87 milyar 998 milyon lira özel iletişim vergisi toplandı. 2003-2022 arasındaki 20 yıllık AK Parti iktidarında toplanan deprem vergisi ise 86 milyar 138 milyon lira oldu. Uzun yıllar her sene 3-4 milyar civarında seyreden özel iletişim vergisi geliri enflasyonun yükselmesiyle birlikte 2021’de 6,62 milyar liraya; 2022’de ise 9,3 milyar liraya yükseldi.
38,2 MİLYAR DOLARA DENK GELİYOR
Toplanan özel iletişim vergisini dolar cinsinden de incelemek mümkün. 2000-2022 arasında toplanan deprem vergisi 38 milyar 227 milyon dolar ediyor. AKP iktidarındaki deprem vergisi geliri ise 36,5 milyar dolara karşılık geliyor. 38,2 milyar 10 Şubat 2023 gününün Merkez Bankası kuru ile 720,2 milyar Türk lirası ediyor. AKP iktidarında toplanan 36,5 milyar dolar deprem vergisi ise 687,6 milyar liraya karşılık geliyor.
Enflasyon dikkate alınarak bir hesaplama yapılırsa da 2000-2022 yılları arasında Aralık 2022 itibariyle 432 milyar lira deprem vergisi toplandı.
DEPREM VERGİLERİYLE KAÇ KONUT İNŞAA EDİLEBİLİRDİ?
Euronews, toplanan deprem vergileriyle ne kadar konut inşa edilebileceğini hesaplamak için her sene için ayrı ayrı inşaat maliyeti hesabı çıkarmış. Hesaplamanın nasıl yapıldığı ayrıntılı olraak anlatılıyor.
Haberde, “TOKİ’nin konutlarında en yaygın türlerden olan 96 metrekare ve 112 metrekare üzerinden iki farklı konut büyüklüğü için hesaplama yaptık. 2000-2022 yılları arasında 96 metre büyüklüğünde 1 milyon 315 bin konut yapmak mümkündü. 2005-2016 yılları arasında senede 60-70 bin civarı konut inşa edilebilecekken 2021’de bu sayı 35 bine; 2022’de ise 22 bine kadar geriledi. Konut büyüklüğünü 112 metrekare aldığımızda ise son 23 yılda toplam 1 milyon 127 bin konut inşa edilebilirdi. AK Parti dönemini kapsayan 2003-2022 arasında ise 96 metrekare büyüklüğünde 1 milyon 211 bin konut; 112 metrekare büyüklüğünde ise 1 milyon 38 bin konut inşa edilebilirdi.” deniliyor.
PEKİ DEPREM VERGİLERİ NEREYE GİTTİ?
Deprem vergilerinin nereye gittiği konusunda Eski Maliye Bakanı Mehmet Şimşek 2011 Van depreminden sonra yaptığı açıklamada toplanan paraların duble yollar, havalimanları ve sağlık harcamalarında kullanıldığını söylemişti.
