Türkiye ile ABD ilişkileri, son yıllarda çok boyutlu sorunları içeren derin bir krizden geçiyor.
Türkiye’nin eski Washington Büyükelçisi Faruk Loğoğlu’na göreyse, Brunson gerilimi bir detay ve esas büyük kriz, İran’a uygulanan ambargoya Türkiye’nin dahil olmayacağını açıklamasının ardından yaşanacak gelişmeler üzerinden çıkacak.
Amerika’nın Sesi’nden Hilmi Hacaloğlu’nun haberine göre, Loğoğlu, iki ülke arasındaki ilişkilerin defalarca testten geçtiğini ancak bu kez hem ikili hem de çok taraflı bölgesel sorunların üst üste bindiğini söyledi.
Loğoğlu, 1 Mart tezkeresinin ardından Ankara-Washington hattında patlak veren krizin bugünkünden farkını şu sözlerle ifade etti:
“Spekülasyon diyorum veriler ve geçmiş birikimler ABD’nin başkanı Donald Trump, Türkiye’nin cumhurbaşkanı da Recep Tayyip Erdoğan olduğundan bu krizin nasıl evrileceğini öngörmek zor. Ancak şu kadarını söyleyeyim iki ülke ilişkilerinde bir kopuş olmayacak ama açılacak yaraların kapanması çok daha zor olacak.”
Halihazırda devam eden krizin sebebi ise, Brunson’un ‘FETÖ adına suç işlemek ve casusluk faaliyetlerinde bulunmak’ suçlamasıyla iki yıla yakın tutuklu yargılanması ve ABD’nin de Brunson’un tahliye edilmemesi halinde Türkiye’ye yaptırım tehdidinde bulunması.
Hem ABD Başkanı Donald Trump hem de yardımcısı Mike Pence, Twitter üzerinden peş peşe paylaşımlar yaparak, hem Türkiye’yi hem de Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ı ismen hedef alarak, ekonomik yaptırım tehdidi savundu.
Buna karşılık hem Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu hem de AKP sözcüsü Mahir Ünal, yaptırım tehdidine boyun eğilmeyeceğini açıklayarak yanıt verdi.
Ünal, ABD’yi terör örgütü olarak nitelendirdiği YPG’ye silah yardımı yapmakla suçlarken, AKP medyası da Brunson’un Türkiye’deki CIA istasyon şefi olduğunu iddia etti.
Loğoğlu, Brunson krizinden bir mutabakata varılacağı kanaatini şu sözlerle ifade etti:
“Rahip Brunson neden bu kadar önemli? Çünkü ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence ve ABD Dışişleri Bakanı Mike Pence, evanjelist. Başka bir değişle radikal dinci. Bizdeki radikal İslamcılar neyse Amerika’daki radikal dinciler de o. Bir de biliyorsunuz Kasım’da ara seçimler var.
ABD’de 1 milyon civarında evanjelist seçmen var. Bu da seçimlerde bir koz. Temennim bu işin görüşülerek çözülmesi. Duruşmadan sonra tahliye kararı, avukatın itirazı ile geldi. Şimdi avukat bu şartlı tahliye kararına da itiraz etti. Bir danışıklı dövüş olabilir.”
Ancak, Loğoğlu’nun esas vurguladığı husus, iki ülkeyi bekleyen İran ambargosu krizi. Türkiye, ambargoya uymayacağını şimdiden duyurdu. Loğoğlu’na göre, bu doğru bir tutum çünkü İran, Türkiye için çok önemli.
Bu önemi ise, şu sözlerle vurguladı Loğoğlu:
“ABD’nin yaptırımları Kasım ayından itibaren petrol ve doğalgaz alımlarını da kapsayacak. Türkiye sıradan bir ülke değil. Rusya ve Fransa’dan farklı İran’ın bire bir komşusu. Asırlar boyudur barış içinde yaşıyor. ABD’nin haksız hukuksuz bir irade beyan etmesini doğru bulmuyorum. Yaşanan krize rağmen iki ülke dışişleri bakanları iki defa görüştüler, bir defa daha da görüşecekler. Ama İran’a yaptırımlarda kararlı. Türk Amerikan ilişkilerinde simgesel anahtar Rahip Brunson, kilit ise İran’dır.”
