Katar, piyasa değerinin 2,5 katı ödeyerek Borsa İstanbul’un yüzde 10’unu 150 milyon dolara satın aldı.
Katar emiri El Sani’nin Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a karşı ilk cömertliği değil bu. Erdoğan’ın kullandığı ultra dizayn edilmiş 400 milyon dolar değerindeki Boeing 747-8 tipi özel uçak da Katar Şeyhi el Sani tarafından Erdoğan’a hediye edildi.
Katar’ın Erdoğan yönetimine karşı cömertlikleri, ekonomik alandan savunma sanayi ve askeri iş birliğine kadar Türkiye’den çeşitli karşılıklar alıyor. El Sani ile Erdoğan’ı kimi zaman aynı helikopterin içinde Türkiye semalarında yatırım arsası bakarken görebiliyorsunuz, kimi zaman ortak amaçlar için ordularını savaştırırken.
Turkishminute.com’un haberine göre 2000’li yıllarda büyük oranda Avrupa yatırımlarını çeken Türkiye, 2010 yılından sonra Katar Yatırım Otoritesi (QIA) ile tanıştı. Bu dönem, Erdoğan yönetiminin “Yeni Osmanlıcılık” fikirlerini dile getirmeye başladığı dönemdi. Katar’ın Türkiye yatırımları finans sektöründen başladı ve kısa sürede 25 Milyar dolara yükseldi.
FİNANSBANK’I SATIN ALDI
Katar fonlarına ait şirketler bankacılık yanında finans kuruluşlarına da ilgiliydi. Qatar National Bank, Türk bankacılık sektörüne adım attı ve kısa sürede Finansbank’ı satın aldı. Ardından ABank’ın tümü Katar’a satıldı. İslami finans kuruluşları arasında yer alan Katarlı Qinvest, 2016 yılında Ergo Portföy‘ü satın alarak adını “Qinvest Portföy” olarak değiştirdi.
Medya sektörüne giren Katar, Türkiye’nin en büyü dijital yayıncılık platformu Digitürk’ün sahibi oldu.
Erdoğan’ın Borsa İstanbul’un yüzde 10’unu Katar’a satması, son dönemde finans alanında yaşadığı zorluklarla ilişkili. Erdoğan’ın damadı Berat Albayrak, büyük bir siyasi kriz sonrası Hazine ve Ekonomi Bakanlığından istifa etti. Katar’ın istifanın hemen ardından yeni satın almalar yapması, Erdoğan’a bir kez daha destek olarak okundu muhalefet tarafından.
Katar, Türk lirasının dolar karşısında rekor değer kaybettiği 2018’deki kur krizi sırasında Türkiye’ye 15 milyar dolar yatırım yapmış ve kredi hattının açtığını belirtmişti. Pandeminin başlangıcında Türkiye tekrar kur krizine girince Katar yardıma koştu ve iki ülkenin merkez bankaları aralarındaki swap anlaşmasının limiti 15 milyar dolara yükseltildi.
Katar Emiri’nin Tayyip Erdoğan’a hediye ettiği 400 milyon dolarlık özel lüks uçak.
AVM’LER, LİMANLAR, KANALLAR…
İstinye Park Alışveriş Merkezi, Katar’ın son olarak hisselerini satın aldığı Türkiye’nin en değerli gayrimenkullerinden biri. İstinyePark’ın yüzde 42’lik hissesi Qatar Holding’e 300 milyon dolara satıldı. Türkiye’nin en büyük turizm merkezi Antalya Limanı’nın işletmesi de 140 milyon dolara 2028’e kadar Katarlı Q Terminals’e devredildi. İstanbul’daki kruvaziyer turizminin yeni merkezi olarak inşa edilen Haliç Altın Boynuz Projesi de Katarlı sermayenin ortaklığıyla finanse ediliyor.
Emir el Sani’nin annesi Şeyha Moza, Erdoğan’ın mega projesi olan Karadeniz ve Marmara denizlerini birbirine bağlayacak yeni su kanalı projesinin en büyük yatırımcılarından. Kanal İstanbul’un etrafından arazi satın alan Emir’in ailesinin toplamda ne büyüklükte arazi satın aldığı açıklanmadı.
Türkiye’nin en pahalı yalısı ve dünyanın en pahalı dördüncü evi olan Erbilgin Yalısı da 2015’ten beri Katarlıların. Katar Emiri Al Sani’nin kayınpederi Abdülhadi Mana Ash Al-Hajri, İstanbul Boğazı manzaralı yalı için 100 milyon Euro ödedi.
MÜSLÜMAN KARDEŞLERİ DESTEKLEYEN İKİ ÜLKE
El Sani, Erdoğan’ın en sık görüştüğü lider. İkili son üç ayda üç kere zirve yaptılar. İkisinde Erdoğan, Katar’a gitti. Son beş yılda resmi olarak 28 kez biraraya geldikleri biliniyor. İki lideri politik olarak stratejik ortak konumuna getiren olay Suriye iç savaşı oldu. Erdoğan ve el Sani, Esad yönetimine karşı aralarında cihatçıların da olduğu gruplara güçlü destek verdiler. Ekonomik desteğin yananda, lojistik ve askeri destek de sağlandı. Katar Havayollarına ait uçuş numarası gizlenmiş kargo uçakları Türkiye’nin Suriye sınırındaki Gaziantep havalimanına yüzlerce iniş yaptı.
Suriye’deki işbirliği Mısır’da da devam etti ve Müslüman Kardeşler iktidarının en güçlü iki destekçisi Türkiye ve Katar oldu. İki ülke bu sebeple Arap dünyasının geri kalanını karşılarına aldılar ve önce Katar’a ağır bir ambargo, ardından Türk mallarına boykot ve ambargo geldi.
ASKERİ ALANDAKİ İŞ BİRLİKLERİ
Katar ve Türkiye, Libya’da da ortak hareket ediyorlar. Mısır ve BAE’nin desteklediği Halife Hafter hükümetine karşı; Türkiye ve Katar, Ulusal Mutabakat Hükümeti’ni destekliyorlar. Türk ordusu doğrudan Libya’daki savaşa müdahil olurken, Ağustos ayında imzalanan anlaşmayla Türkiye ve Katar Libya’da subaylara eğitim verecek. Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin kurmakta olduğu yeni Libya Ordusu’nu beraber şekillendirecek.
Türkiye’nin 2015’te Katar’da askeri üs kurdu ve 2019’da da ikincisini inşa etti. Türkiye’nin stratejik tesislerinden Tank-Palet fabrikası, Erdoğan’a yakın bir işadamı olan Ethem Sancak’a satıldıktan kısa süre sonra yarı hissesi Katar Silahlı Kuvvetleri Endüstri Komitesi tarafından satın alındı.
BOYNER, NETWORK, BANVİT…
Katar’ın Türkiye’deki satın almaları devletle sınırlı değil. Boyner, Network gibi Türkiye’nin en lüks giyim markalarından, Banvit gibi gıda şirketlerine ve inşaat firmalarına kadar onlarca büyük firma da Katar fonları tarafından satın alındı.
