AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan İstanbul Sözleşmesi’nin kaldırılacağını açıkladı.
AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan İstanbul Sözleşmesi’nin kaldırılacağını açıkladı. Erdoğan’la yaptığı görüşmeden detaylar paylaşan Saadet Partisi YİK Başkanı Oğuzhan Asiltürk, AKP’li Cumhurbaşkanının İstanbul Sözleşmesi’nin kaldırılacağını kesin olarak ifade ettiğini söyledi. Sözleşme kadına yönelik şiddetin önlenmesini amaçlıyor.
İstanbul Sözleşmesi’nin kaldırılması Erdoğan’ın açıklamalarıyla bir kez daha gündeme geldi. Erdoğan’la geçtiğimiz günlerde özel bir görüşme yapan Saadet Partili Oğuzhan Asiltürk “Bu sözleşmeyle ilgili olarak bana AK Parti’nin yetkili kişileri geldiler ve ‘Bu sözleşmeyi biz de Cumhurbaşkanı da kesinlikle kaldırmak istiyor. Ama bizim içimizde de bazı sıkıntılar olduğu için lütfen bizi destekleyin’ dediler. Ben de biliyorum Sayın Cumhurbaşkanı’nın ifade ettiğini, kesinlikle kalkacak. Kaldıracaklarını kendisi de kesin olarak ifade etti” dedi.
ERDOĞAN NEDEN TAVIR DEĞİŞTİRDİ?
Oysa ki, 1 Ağustos 2014 tarihinde yürürlüğe giren İstanbul Sözleşmesi’ni AKP iktidarındaki Türkiye 11 Mayıs 2011’de imzalayan ilk ülke oldu. Aynı şekilde TBMM 24 Kasım 2011’de sözleşmeyi imzalayan ilk parlamento idi.
ERDOĞAN: SÖZLEŞME TÜRKİYE’NİN ÖNCÜLÜĞÜNDE HAZIRLANDI
Erdoğan, bu günlerde kesin bir şekilde kaldırılacağını söylediği İstanbul Sözleşmesi’ni 2011 yılında destekliyordu. Hatta Erdoğan 2011 yılında Twitter hesabından yaptığı paylaşımda Türkiye’nin sözleşmede öncü rolüne dikkat çekerek “Kadına Şiddet Artık ‘İnsan Hakkı İhlali.’ Sözleşme, Türkiye’nin öncülüğünde hazırlandı” ifadelerini kullanmıştı.
SÖZLEŞME HEDEFTE
Zaman içinde kadın cinayetlerinin ve gayri ahlaki ilişkilerin İstanbul Sözleşmesi’nden kaynaklandığı, Türk aile yapısının bozulduğu ve eşcinselliğe yasal zemin hazırlandığı tezi dile getirilmeye başlandı. Saadet Partisi Kadın Kolları Başkanı Ebru Asiltürk İstanbul Sözleşmesi’ni “aile yapısına atılan bomba” ve “elma şekerine bulanmış zehir” olarak niteleyerek hükumete sözleşmenin feshi için çağrı yaptı. Yeni Akit Yazarı Abdurrahman Dilipak ”İstanbul Fethi için “Zulüm 1453’de başladı” diyenlerin rövanşıdır. Bu utanca son verilene kadar bu konu sabit gündem” ifadelerini kullandı. AKP’li eski milletvekili Mehmet Metiner ise Sözleşme’nin kabulü için “evet oyu” verdiğinden dolayı çok pişman olduğunu söyleyerek milletvekillerinin neye oy verdiğini bilmeden el kaldırdığını savunmuştu.
KURTULMUŞ: USULÜNE UYULARAK SÖZLEŞMEDEN ÇIKILIR
Ayrıca Erdoğan’dan ve AKP’den de İstanbul Sözleşmesi karşıtı açıklamalar geldi. Temmuz 2020’de AKP Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş “Nasıl usulünü yerine getirerek imzalanmışsa, usulünü yerine getirerek sözleşmeden çıkılır” sözleriyle dikkat çekti.
KADEM SÖZLEŞMEYE DESTEK VERDİ
Sözleşmenin kaldırılması tartışılırken Erdoğan’ın kızı Sümeyye Erdoğan Bayraktar’ın başkan yardımcılığını yaptığını yaptığı KADEM 1 Ağustos 2020’de 16 maddelik bir açıklama yaparak sözleşmeye destek verdi. Açıklamada, “İstanbul Sözleşmesi ve kadın cinayetlerinin artması arasında doğrusal hiçbir bağlantı yok iken, kadın cinayetlerini önlemek üzere getirilmiş bir düzenlemenin günah keçisi ilan edilmesini anlamak pek mümkün gözükmemektedir. Cinayetler gerçekten arttıysa burada bakılması gereken pek çok değişkenli sosyolojik ve psikolojik toplumsal süreçlerdir. Burada Sözleşmenin bu kadar hedefe konması asıl sebeplerin görmezden gelinmesi anlamına da geliyor” denildi.
Özellikle kadın örgütlerinden yükselen itirazlara AKP içinden de destek geldi. Sözleşmeden çekilmenin görüşüleceği ve 5 Ağustos 2020’de yapılması planlanan AKP Merkez Yönetim Kurulu toplantısı ertelendi.
ERDOĞAR VAÇGEÇMEDİ
Son olarak Erdoğan, 3 Aralık 2020’de İstanbul Sözleşmesi’ni işaret ederek “İnancımız ve kültürümüzle ilgisi olmayan birtakım yanlış uygulamaları ve adetleri, aile kurumunu yıkmak için kullanmaya kalkanların sinsi oyunlarına gelmeyeceğiz… Kimi yanlışları düzeltirken kimi yanlışlara yol açacak savrulmalara meydan vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı. Oğuzhan Asiltürk’ün açıklaması ile Erdoğan’ın İstanbul Sözleşmesini kaldırmadaki kararlılığını sürdürdüğü ortaya çıktı.
İSTANBUL SÖZLEŞMESİ NEDİR?
İstanbul Sözleşmesi kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında kabul edilen ilk uluslararası sözleşmedir. 11 Mayıs 2011’de İstanbul’da imzaya açıldığı için ‘İstanbul Sözleşmesi’ ismiyle anılıyor. Kadına yönelik şiddet ve ev içi şiddetten arınmış bir Avrupa oluşturmak için yapılan İstanbul Sözleşmesi, kadınlarla erkekler arasında önemli ölçüde eşitliği yaygınlaştırma amacı taşıyor.
Tam adı “Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi”dir. Özel olarak kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddet ve ev içi şiddeti hedef alır. Bugüne kadar Türkiye dâhil 34 ülke tarafından onaylanmıştır. Türkiye, Sözleşme’yi imzaya açıldığı 11 Mayıs 2011 tarihinde ilk imzalayan ülke olmuştur.
İstanbul Sözleşmesi’nde, sözleşmeyi parlamentolarından geçirmiş hükumetlerin kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddetin her türüyle mücadele etmek için bir dizi kapsamlı tedbir alması istenmektedir. Sözleşmenin her bir maddesinde şiddet eylemlerinin meydana gelmesinin önlenmesi, mağdurlara yardım edilmesi ve faillerin adalet önüne çıkartılması amaçlanmaktadır. Sözleşme, örneğin aile içi şiddet, ısrarlı takip, cinsel taciz ve psikolojik şiddet gibi, kadına yönelik farklı şiddet türlerinin suç olarak kabul edilmesini ve bunlara karşı yasal yaptırımlar getirilmesini gerekli kılmaktadır.
DİKKAT ÇEKEN BAŞLIK
İstanbul Sözleşmesi’nin en önemli özelliği, biyolojik veya hukuki, ailevi bağ olup olmadığına bakılmaksızın ev içi şiddetin, örneğin eski veya mevcut eşler, evlilik dışı partnerler, birlikte ikamet edilen aile fertleri, akrabalar veya birlikte ikamet edilen başkaları tarafından yöneltilen şiddetin, ve kadınlara yönelik her türlü şiddetin önlenmesi ve bunlarla mücadeleye ilişkin standartlar öngören ve Avrupa ülkelerini hukuki olarak bağlayan ilk belge olmasıdır. Sözleşme, kadınlara yönelik ayrımcılığı da yasaklamaktadır.
Sözleşme, yalnızca barış dönemlerindeki değil, silahlı çatışma dönemlerindeki ve silahlı çatışma sonrasında devam eden şiddeti de yasaklamaktadır. Sözleşme’de, ekonomik zarar veya ekonomik ızdırap da kadına yönelik şiddet biçimlerinden biri (ekonomik şiddet) olarak tanımlanmıştır.
Sözleşme, Taraf devletlerden, belli koşullar nedeniyle şiddete açık hale gelmiş olan güç durumdaki kadınların özel ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulmasını talep etmektedir. Ayrıca sözleşme, yalnızca Sözleşme’ye taraf devletlerin vatandaşı olan kadınlar için değil, sığınmacı ve hukuki durumu ne olursa olsun göçmen kadınlar için de koruma sağlamaktadır.
Sözleşme, Sözleşme kapsamındaki her türlü şiddetle mücadelede uluslararası işbirliğini öngörmektedir. Uluslararası işbirliği yalnızca kriminal ve medeni konulardaki işbirliğiyle sınırlı olmayıp, Sözleşme kapsamındaki suçların işlenmesinin önlenmesi için bilgi paylaşımı ve yakın tehlikeden korunmayı da içermektedir.
Uluslararası bir sözleşme niteliğinde olan İstanbul Sözleşmesi’nin bağlayıcılığı vardır.
