Ekonomik Özgürlük Endeksi’ne göre, Türkiye’de yolsuzluk ve kayırmacılık günlük yaşamda sıradan hale gelmiş durumda. Türkiye endekste en az puanı 41.2 ile ‘hükümet dürüstlüğü’nde aldı. ‘Yargı etkinliği’ kategorisinde de benzer bir durum geçerli.
İLK SIRADA HONG KONG VAR
Sözcü’den Taylan Büyükşahin‘in haberine göre endeks hesaplamalarında 2018’de 65.4 puana sahip olan Türkiye, 2019’da 0.8 puan gerileyerek 64.6 puana indi. Ekonomik Özgürlük Endeksi’nin ilk sırasında ise 90.2 puanla Hong Kong yer aldı. Onun arkasından 89.4 puanla Singapur ve 84.4 puanla Yeni Zelanda geldi. 5.9 puanla da Kuzey Kore endeksin son sırasında yer aldı. Kuzey Kore’nin hemen arkasında son dönemde dünya gündeminden düşmeyen Venezuela, 25.9 puan ile yer aldı.
ABD merkezli düşünce kuruluşu Heritage Vakfı’nın her yıl açıkladığı endeksin hesaplamalarında mülk hakları, yargı etkinliği, hükümet faaliyetleri, mevzuat verimlilikleri, iş ve işçi özgürlükleri, parasal özgürlükler, ticaret, yatırım ve finans serbestisi gibi etkenler değerlendirildi.
EN DÜŞÜK PUAN ‘YARGI ETKİNLİĞİ’NDEN
Endeksin “yargı etkinliği” bölümünde Türkiye’nin hem düşük puana sahip olduğu hem de gerilediği görüldü. Bu kategoride 2018 yılında Türkiye’nin puanı 54.5 iken, 2019’da 49.8 oldu. Yargı etkinliği bölümünde ülkelerin yargı bağımsızlığı, yargılama prosedürlerinin kalitesi ve hükümetlerin kararlardaki etkileri değerlendirildi. Türkiye, endekste en yüksek puanı ise “mali sağlık” kategorisinde aldı. Bu alanda 2019’da 92.2 puan alan Türkiye’nin 2018 puanı ise 93.6’ydı.
BAŞKANLIK SİSTEMİ EKONOMİK TÜRBÜLANSA NEDEN OLDU
Ekonomik Özgürlük Endeksi’nin Türkiye değerlendirmesinde, 2018’deki başkanlık seçiminin politik türbülansa neden olduğu, iş ve yatırım ikliminde ihtiyaç duyulan ekonomik reformların yapılamadığı ifade edildi. Türkiye’nin yine de sağlam kamu maliyesi, iyi düzenlenmiş bankacılık sektörü ve dinamik özel sektörü ile esneklik gösterdiği ifade edildi. Endekste, Türkiye’de yaşanan sorunun hükümetteki şeffaflık eksikliği ile birlikte demokrasi ve hukuk erozyonundan kaynaklandığına dikkat çekildi.
YOLSUZLUK VE KAYIRMACILIK SIRADAN HALE GELDİ
Ekonomik Özgürlük Endeksi’ne göre Türkiye’de yolsuzluk ve kayırmacılık günlük yaşamda sıradan hale gelmiş durumda. Türkiye endekste en az puanı 41.2 ile “hükümet dürüstlüğü”nde aldı. 2018’de bu kategorideki puanı 42 idi. Yolsuzlukların ele alınıp oluşturulduğu bu kategoride, başta Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün Yolsuzluk Algı Endeksi olmak üzere pek çok farklı kaynaktan veriler incelendi.
‘İŞÇİ ÖZGÜRLÜKLERİ’ GERİLEDİ
Onu “işçi özgürlükleri” takip etti. Bu kategoride asgari ücretle birlikte serbest çalışma saatleri, kıdem tazminatları ve işten çıkarma yasaları gibi parametreler değerlendirildi. 2019’da işçi özgürlüklerinde 49.2 puan alan Türkiye, bir önceki yıl 47.6 puan almıştı.
