Devlet korona oldu: Koca bir yalan!

Koronavirüs salgının birinci yılında Sol Parti bir rapor yayınladı. Türkiye’de ilk vakanın görüldüğü 11 Mart’tan bu yana salgının ekonomi, sağlık ve eğitim alanlarındaki yarattığı sorunlara odaklanan raporda, çarpıcı veriler yer alıyor. Raporda ayrıca, salgında bir başarı algısı üzerinden ilerleyerek iktidarın politikalarının salgını nasıl derinleştirdiği, bununla birlikte eğitimden sağlığa nasıl sorunlarla karşı karşıya kalındığı ve var olan ekonomik eşitsizliklerin nasıl derinleştiği anlatılıyor. Sol Parti, ayrıca eğitim ve sağlıktaki çözüm önerilerini de kamulaştırma başlığı altında ifade ediyor. Salgından çıkış için önümüzdeki 90 günün öneminin altı çizilirken bunun için günde en az 1.5 milyon kişinin aşılanmasını gerektiği vurgulanıyor.

Raporun tamamını buradan okuyabilirsiniz. İşte raporun detayları:

İSTİHDAM VERİLERİ

TÜİK’in en son verilerine göre Ocak 2021 itibarıyla çalışma yaşındaki kişilerin sayısı 1 milyon 221 bin artarken, işgücüne dahil olanların sayısı 366 bin azaldı. Böylelikle işgücüne dahil olmayanların sayısı 1 milyon 588 bin daha artmış oldu.

BORÇ BATAĞI

Sosyal korumanın yetersizliği nedeniyle her 10 kişiden 7’si borçlu. Kredi kartı borçları 206 milyar liraya, ihtiyaç kredileri ise 386 milyar liraya ulaştı.

GERÇEK İŞSİZLİK

TÜİK son yayımladığı atıl işgücü oranı istatistiği ile gerçek işsizlik oranının yüzde 29.1 olduğunu kabul etmiş oldu. Son 1 yılda hizmetler sektöründe 472 bin erkek, 248 bin kadın tam 718 bin kişi işini kaybetti. Özellikle sosyal temas gerektiren otel, lokanta, kafe, perakende satış gibi işlerde çalışanlar derin bir yoksulluğa sürüklendi.

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Pandeminin sonlanabilmesi için ya virüsün bulaşıcılık özelliğini yitirmesi ya da toplumsal bağışıklığın sağlanması gerekiyor. Toplumsal bağışıklığın sağlanması ise toplumun yaklaşık yüzde 70’inin hastalığı geçirmesi ya da etkili bir aşı ile korunmasıyla mümkün. Türkiye’de halen 10 milyona ancak ulaşan aşılama yapılabilmiş durumda. Bu sayının yaklaşık 2 milyonunu aşının 2.dozunu olanlar oluşturuyor.

Türkiye sınırları için yaşayan 90 milyon insan olduğu düşünüldüğünde iyimser tahminle toplumsal bağışıklık için en az 60 milyon insanın aşılanması gerektiği açık. Hem virüste mutasyon gelişimine fırsat vermemek hem de hastalığın bulaşmasını kolaylaştıran mevsimsel gerekçeler nedeniyle aşılamanın en geç yaz sonuna kadar sonlandırılmasının önemi biliniyor. 90 günde 60 milyon kişinin çift doz aşılanmasının aritmetik karşılığı günde en az 1.5 milyon kişiye aşı yapılması.

Halkın sağlık hizmetlerine ulaşmasının önündeki para engeli kaldırılmalı. Sağlık servet biriktirme alanı olamaz. Özel hastaneler kamulaştırılmalı, sağlık sistemi tepeden tırnağa kamusal bir anlayışla yeniden düzenlenmeli.

KAMUSAL EĞİTİM

Yüz yüze eğitimin sürdürülebilir olmadığı koşullarda halkın, emekçilerin çocuklarının eğitimden kopuşu hızlanıyor. Normalleşme kararları ile birlikte ise risk haritasında çok yüksek riskli iller kapsamına alınan illerin sayısı 26’ya yükseldi. 26 ilde yeni olgu sayısı yüz binde 100’ün, 48 ilde yüz binde 50’nin üzerinde ve 61 ilde ilk haftaya göre artış gerçekleşti.

Raporda kamusal eğitim için gerekli önlemler şöyle sıralandı:

Kararlar eğitim emekçilerine, öğrencilere, halka rağmen alınamaz.

Bilim insanlarının uyarıları esas alınmalı acilen fiziksel hareketliliğin azaltılması, salgın yayılımının kontrol altına alınması için fiziksel hareketlilik azaltılmalı ve acil kapanma uygulanmalıdır.

Yaratılmaya çalışılan eğitim emekçileri aşılanıyor algısının eğitim emekçilerinin yaşamında bir karşılığı yoktur. Tüm eğitim emekçileri aşılanmalıdır.

Tüm eğitim kurumlarında düzenli ve ücretsiz test yapılmalıdır.

Sınavlar iptal edilmelidir.

İhtiyacı olan tüm öğrencilere düzenli maddi eğitim desteği verilmelidir.

Uzaktan eğitime erişim için cihaz ve internet erişimi ücretsiz karşılanmalıdır.

Eğitime ek bütçe açıklanmalıdır.

Yeterli öğretmen ataması yapılmalıdır.

Ebeveynlerden birine ücretli ebeveyn izni hakkı verilmelidir.

Kapatılan köy okulları açılmalı, köy okullarında gerekli önlemler alınmalı, yüz yüze eğitime başlayan köy okullarındaki eğitim emekçilerine ücretsiz barınma hakkı sağlanmalıdır.

Özel okullar kamulaştırılmalıdır.

SALGINDA ÖLEN KİMDİ?

Sol Parti Başkanlar Kurulu Üyeleri Gizem Gül Kürekçi ve İlknur Başer ile Eğitim Politikaları Sözcüsü Esen Karaküçük rapora ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Gizem Gül Kürekçi şunları söyledi:

“1 yıldır her akşam salgın tablosunda ölüm rakamları yayınlanıyor. Her gün onlarla ifade edilen rakamlarla insanlarımız hayatını kaybetmeye devam ediyor. Salgında ölen kimdi? Koruyucu donanımı yetersiz bir sağlık emekçisi mi? 250 TL’den başlayan teste erişemediği için tedaviye geç kalan bir işçi miydi? Ağzına kadar dolu fabrikalarda dur durak bilmeden çalışmak zorunda kalan bir emekçi miydi? Evet, salgında işçiler, köylüler, emekçiler ölüyor… Sınıfsal eşitsizlikler salgında ölüm ve yaşam kadar keskinleşiyor. Paralı hale getirilmiş sağlık sisteminin dışında kalanlar…. Sağlıklı gıdaya erişemeyenler… Salgından kendini koruyacak lüksü olmayanlar… Evde kalamayanlar… Öldüler! İstediği her an parasını verip test olabilenler, istedikleri hastanede VIP hizmet alabilenler virüs karşısında güçlü olanlardı… Öldürücü olan virüsten çok bu eşitsiz düzen oldu.”

KOCA BİR YALAN!

Başkanlar Kurulu Üyesi İlknur Başer de son 1 yılda 728 bin kişinin işini kaybettiğine dikkat çekti. Başer şunları söyledi: “Artan işsizlik ve yoksullaşma sonucunda halk borçlandı. Her 10 kişiden 7’si borçlu. Kredi kartı borçları 296 milyon liraya, ihtiyaç kredisi borçları ise 386 milyar liraya ulaştı. Kamunun kaynakları ise sermayeye aktarıldı. 2021 bütçesinden sermayeye tanınan teşvik ve vergi indirimleri 230 milyar lirayı buldu. Kalyon, Cengiz, Limak ve Mapa’nın İstanbul Havilimanı için ödemeleri gereken 1 milyar 45 milyon Euro kira iptal edildi. Açlığa ve yoksulluğa itilen halka kaynak ayırmayan iktidar, kamunun kaynaklarını yandaş müteahhitlere, patronlara, tarikatlara aktarıldı. Lebalep kongreler, ayrıcalıklı cenazeler yaptılar. 1 milyon ücretsiz aşıya para verdiler. Halk test ve aşıya ulaşamazken VIP aşı ve VIP test yaptılar. Ücretsiz maske dağıtımını dahi başaramadılar. Halka her gün yalan söylediler. Patronun parasını insan hayatından daha değerli gördüler. Aşılamada bir buçuk ay geçmiş olmasına rağmen toplam nüfusun yüzde 2’sini aşılayabildiler. Bu hızlı gidersek toplumun bağışıklık kazanması için gerekli aşılama yıllar bulacak. Salgın yönetimleri çöktü, geriye KOCA bir YALAN kaldı. Bu yalancı iktidarın tümünü birden değiştirmekten başka bir çare yok! Değiştirmek için birleşelim.”

ERİŞİLMEZ EĞİTİM

Eğitim Politikaları Sözcüsü Esen Karaküçük ise, salgında yaşanan sağlık krizinin aynı zamanda bir eğitim krizine dönüştüğünü vurguladı. Karaküçük şöyle dedi: “Uzaktan eğitim süreci eğitimdeki eşitsizlikleri derinleştirdi. En az 6 milyon öğrencinin uzaktan eğitime erişemediği salgın döneminde, bu eksiği gidermek üzere kamu kaynağı ayrılmadı. Bunun yerine özel okullar ve tarikatlara kaynak aktarılarak, eğitim krizi onlar için bir fırsata dönüştürüldü. Yalnızca Şubat 2021’de MEB bütçesinden Maarif Vakfı’na 1 milyar 231 milyon lira aktarıldı. Okullarla ilgili kararlar özel okulların ihtiyaçlarına göre belirlendi. Bugün öğretmenler aşılanmadan okulların açılmasıyla, yüz yüze sınav zorlamasıyla yeni bir kriz kapıda. Çözüm kamunun kaynaklarının kamusal eğitime ayrılmasıdır.”