İranlı kadın hakları savuncusu Nasibe Şemsai için hak ihlali kararı veren BM, Şemsai’nin Türkiye tarafından İran’a iade edilmesi durumunda uluslararası hukukun ihlal edileceğini belirtti.
Kadın hakları savunucusu Nasibe Şemsai, İran’da kadınlara yönelik başörtüsü zorunluluğuna karşı protestolara katıldığı için 12 yıl hapis cezası aldı. Geçen yıl Mayıs ayında sınırı yürüyerek geçip Türkiye’ye gelen Şemsai, Kasım 2020’de Türkiye’den ayrılmak üzereyken sahte pasaport kullandığı gerekçesiyle tutuklandı. Yaklaşık bir ay Edirne Geri Gönderme Merkezi’nde tutulduktan sonra serbest bırakıldı.
Gazete Duvar’dan Aynur Tekin’in haberine göre, Nasibe Şemsai’nin avukatı insan hakları hukukçusu Kurtuluş Baştimar, 14 Aralık 2020’de BM Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu’na hak ihlali başvurusu yaptı. Başvuruyu inceleyen Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu, “kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı”, “adil yargılanma hakkı” ve “ifade özgürlüğü hakkı”nın ihlal edildiğine hükmetti. Kararda İran’daki tutuklamaların hukuksuz olduğu ve Şemsai’nin İran’a iade edilmemesi gerektiği belirtildi.
Kararı değerlendiren insan hakları hukukçusu Kurtuluş Baştimar, “Tam beklediğimiz gibi bir karar” yorumunu yaptı: “Bizim için yaklaşık bir yıla uzanan bir süreç. Ciddi hak ihlalleri var. Karar, İran’ın vermiş olduğu cezanın hukuk dışı olduğunu gösteriyor. İran’da resmi bir karar olmadan gözaltına alındığı ve tutuklandığı için Nasibe Hanım’ın kişi özgürlüğü ve hürriyeti hakkının ihlal edildiği belirtildi. Bir avukatla görüşmesi engellendiği için de etkin savunma ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmedildi.”
AYRIMCILIK YASAĞI İHLAL EDİLDİ
Kararda, kadın hakları savunucusu olduğu için tutuklanan Şemsai’ye 12 yıl ceza verilmesinin cinsiyet ayrımcılığına sebep olduğu ve ayrımcılık yasağını ihlal ettiği vurgulandı.
HEM TÜRKİYE HEM İRAN İÇİN BAĞLAYICI
İnsan hakları hukukçusu Kurtuluş Baştimar, BM Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu’nun bundan sonraki sürecin takipçisi olacağını ifade ediyor: “Karar, hem İran hem Türkiye için bağlayıcıdır, uluslararası hukuk normlarına göre verilmiş bir karardır. BM bundan sonra Şemsai’nin İran’a geri gönderilmemesi için takipler yapılacak.”
Baştimar, Şemsai’nin üçüncü bir ülkeye başvururken BM’nin verdiği kararla maruz kaldığı hukuksuzluğu belgeleyeceğini belirterek, “Haklarını koruyan ve önünü açan bir karar oldu” dedi.
