AYM’nin keyfi erişim engeli kararlarına ilişkin yapılan dokuz başvuruya ilişkin “ifade ve basın özgürlüğünün ihlal edildiğine” hükmetmesi ve pilot kararı erişim engeli usulünün yeniden düzenlenmesi için Meclis’e göndermesi yeni bir tartışma başlattı.
Anayasa Mahkemesi (AYM) kararında yeni düzenleme yapılması için benzer başvuruların görüşmesini bir yıl süreyle ertelemesi yeni hak ihlallerine neden olacağı şeklinde değerlendiriliyor.
Anayasa Hukukçusu Prof. Yaman Akdeniz, AYM’nin verdiği pilot kararı değerlendirdi ve “Bu pilot karar hükümeti sıkıştırmaktan ziyade 2023 genel seçim öncesi rahatlatacaktır” dedi.
Yaman Akdeniz’in Twitter’dan yaptığı değerlendirme şöyle:
“Öncelikle AYM’nin bu kararı her ne kadar çok olumlu gözükse de AYM bu kararı vermek için çok fazla bekledi. 500’den fazla önünde erişim engelleme uygulamaları ile başvuru olmasına rağmen, bu tespitinde AYM çok gecikti.
Sulh ceza hakimliklerine ilkesel olarak talepleri ne şekilde karara bağlaması gerektiğini AYM tam 4 yıl önce, 26.10.2017 tarihinde Ali Kıdık Başvurusu ile ilgili kararında belirlemişti.
4 yıl önce de AYM’nin 4 yıl sonra tespit ettiği sorunlar mevcuttu. AYM ise beklemeyi tercih etti ve ancak 500 başvuru sonrasında sorunları görebildi.
AYM, bu 500 başvuru dosyasının hepsinde ihlal kararı verilerek, erişim engellerinin kaldırılmasının sağlanabileceği ancak bu durumun yeni ihlallerin önüne geçmeyeceğini belirtmiş (basına aktarıldığı kadarı ile)
Biz bugüne kadar 100’den fazla başvuruda “pilot karar” uygulamasını talep ettik. Sonuç tabii ki önemli, gerekçeli kararı gördükten sonra içeriğini tekrar değerlendiririz.
AYM basına bildirildiği kadarı ile “Yasada değişiklik yapılması şart” kararını Meclis’e göndermiş. Bu kapsamda “Meclis’te gereken düzenlemenin yapılması için benzer başvuruların görüşülmesi 1 yıl süreyle” ertelenmiş.
Bir yıl içinde yeni yasal düzenleme yapılmazsa; Anayasa Mahkemesi önünde bekleyen ve bu sürede yapılacak olan tüm benzer başvurular için hak ihlali kararı verilecekmiş.
Pilot kararın amacı/sonucu kesinlikle “bekleme” olmamalıydı. Madem AYM 9 farklı başvuruda yapısal sorunlar tespit etti ve ifade ve basın özgürlüğü ve etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine hükmetti, aynısını beklemeden önünde bekleyen tüm başvurular için de yapmalıydı.
AYM, yasama organı değil, Hükümetin ve Meclisin değişiklik yapıp, yapmayacağı belli değilken ve süresiz devam eden engellemelerle ilgili yapısal sorunları tespit etmişken, 1 yıl beklemeyi tercih etmek, AYM önünde bekleyen başvurulardaki ihlalleri ağırlaştıracaktır.
Kaldı ki AYM “bir yıl beklerken” sulh ceza hakimlikleri erişim engelleme ve içerik kaldırma kararlarını sanki AYM’nin pilot kararı hiç yokmuş gibi vermeye devam edecektir.
Fakat aynı AYM, işbu pilot kararı sonrasında yapılacak olan bireysel başvuruları da karara bağlamaktan imtina edip, kendi kendisine koyduğu “bir yıllık” sürenin sona ermesini bekleyecektir. Bu kabul edilebilir bir yaklaşım olamaz.
2015 yılında yapılan bazı erişim engelleme uygulamaları ile ilgili başvurular karara bağlanmamışken ve aradan 6 sene geçmişken, olsun bir yıl daha beklesinler yaklaşımını da alkışlamayacağız.
Bir taraftan “dezenformasyon” adı altında İnternet sansürlerinin genişlemesi söz konusu iken & AYM Meclise 1 yıl süre vermişken ve bir yıl boyunca başka bu konuda karar vermeyeceğim derken bu pilot karar hükümeti sıkıştırmaktan ziyade 2023 genel seçim öncesi rahatlatacaktır.
AYM ise çok önemli bir yapısal sorunu kendince “ne şiş yansın, ne kebap” yaklaşımı ile çözmüş olacaktır. Bu değerlendirmeye gerekçeli karar yayınlandıktan sonra devam edilecektir.”
