Anayasa Mahkemesi (AYM), 114 milletvekilinin ‘Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkındaki Kanun’un bazı maddelerinin iptali için 1 Şubat 2018’de açtığı davayı karara bağladı.
Buna göre 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminin ardından getirilen “kamuya alımlarda KHK-676/74 Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak” şartı iptal edildi.
Karar resmi gazetede yayımlandı.
Memuriyete giriş için ‘güvenlik soruşturması ve arşiv araması’, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48’inci maddesine eklenmişti.
Hukuk çevrelerinin yanı sıra Batılı ülkelerin de eleştirilerine hedef olan OHAL dönemi uygulaması, bireysel haklarının ihlali olarak yorumlanıyordu.
Cumhuriyet Halk Partili vekiller tarafından toplam 11 maddenin iptali için açılan davayı karara bağlayan Anayasa Mahkemesi, kişisel veri niteliğindeki bilgilerinin memuriyete girişte değerlendirmeye tabi tutulmasının Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti.
Mahkeme, iptali istenen maddelerden 5’i için ret, bazıları içinse yürürlükteki haliyle devamı yönünde karar aldı.
Arşiv araması her ne kadar resmi sistemler üzerinden polis ve jandarma kayıtlarını incelese de güvenlik soruşturması, sicil ve adli kayıtların ötesinde ‘üçüncü kaynaklardan’ elde edilen verilen kullanımı olarak nitelendiriliyor ve düşünce ve ifade özgürlüğüne aykırı bir düzenleme olarak yorumlanıyordu.
Devletin personel alımı öncesi bireyleri, bireylerin ailelerini, çevresini ve irtibatta olduğu kişileri araştırıp ‘not tutması’ muhalefet partilerince ‘istihbari faaliyet’, ‘fişleme’ olarak adlandırılıp eleştiriliyordu.
Cumhuriyet Halk Partili vekiller tarafından açılan davayı karara bağlayan Anayasa Mahkemesi, kişisel veri niteliğindeki bilgilerinin memuriyete girişte değerlendirmeye tabi tutulmasının Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti.
Ayrıca AYM’nin karara bağladığı bir diğer dikkat çeken konu da 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 59’uncu maddesine eklenen fıkralara ilişkin, “görüşmeler teknik cihazla sesli ve görüntülü olarak kaydedilebilir, hükümlü ile avukatın yaptığı görüşmeleri izlemek amacıyla görevli görüşmede hazır bulundurulabilir, hükümlünün avukatına veya avukatın hükümlüye verdiği belge, dosya ve aralarındaki konuşmalara ilişkin tuttukları kayıtlara el konulabilir” düzenlemesinin Anayasa’ya aykırı olduğunu kaydederek oy birliği ile söz konusu uygulamanın iptaline karar verdi.
