Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk başkanı seçilmesine Avrupa Birliği Komisyonu eleştirel ancak ihtiyatlı tepki verirken, Avrupa Parlamentosu (AP) art arda çok sert açıklamalar yaptı.
Hristiyan Demokratların gölge Türkiye raportörü Alman milletvekili Renate Sommer, pazar günü yapılan seçimlerden sonra Türkiye’nin demokratik özelliğini kaybettiğini ve ülkenin artık demokrasi olarak adlandırılamayacağını söyledi.
Ahval’e konuşan Sommer, Başkan’ın ülkeyi kanun hükmünde kararnamelerle yönetebileceğine, Parlamento’yu by-pass edeceğine dikkat çekerek hukukun üstünlüğü ilkesinin lağvedildiğini vurguladı.
“Başkan Anayasa Mahkemesi’nin hakimlerini atayabilecektir. AB bunu görmezden gelemez. AB’nin temel değerlerini açıkça yok eden bir ülke aday ülke olarak kalamaz. Üyelik müzakereleri acilen sonlandırılmalıdır” diyen Sommer, bundan böyle AB ile Türkiye arasındaki tek bağın Gümrük Birliği olacağını ancak insan hakları ve hukuka saygı duymayan bir ülke ile ticari ilişkilerin nasıl sürdürüleceğinin ciddi bir muamma olduğunu kaydetti.
AP’nin en büyük ikinci grubu Sosyal Demokratlar da Erdoğan’ın tek amacının mevcut otoriter yönetimini konsolide etmek olduğundan endişe ettiklerini belirtti. Grup Başkanı Udo Bullmann imzası ile yapılan açıklamada Erdoğan’ın acilen OHAL’i kaldırması, hukuka dönmesi ve bütün siyasi tutukluları serbest bırakması talep edildi. Açıklamada ‘gazetecileri, hakimleri, akademisyenleri ve memurları suçlarını bilmeden ve temyiz hakkı olmadan kitlesel olarak tutuklayan baskıcı Erdoğan rejiminin siyasi muhaliflere karşı yürüttüğü zulüm bir an evvel son bulmalıdır’ denildi. Kardeş partileri CHP’nin adayı Muharrem İnce ve HDP’nin adayı Selahattin Demirtaş’ın başarılarını tebrik eden Sosyal Demokratlar, yarışın hiç bir şekilde adil olmadığına dikkat çekti.
Let’s see if Pres. Erdogan keeps his electoral promises to lift the state of emergency and return to the rule of law. Ten thousands of people in jail are awaiting a fair trail.
— Kati Piri (@KatiPiri) June 24, 2018
AP’nin Türkiye Raportörü Hollanda’lı Sosyalist Kati Piri ise başkanlık sisteminin yürürlüğe girmesi ile üyelik müzakerelerinin askıya alınmasının kaçınılmaz hale geldiğini kaydetti. Piri, binlerce tutuklunun adil bir yargılama beklediğini ve Erdoğan’ın sözünü tutarak OHAL’i kaldırması gerektiğini söyledi. AKP iktidarının hem PKK’lı hem de ‘F….. ’cü olmakla itham ettiği Piri, yeni başkanlık sisteminin denetlenemez olduğunu, bir kişide aşırı yetkinin temerküz edeceğini ve bu durumun AB üyelik perspektifi taban tabana zıt olduğunu vurguladı.
Bir açıklama da daha önceki ismi Türkiye’nin Dostları olan AP Türkiye Platform’undan geldi. 60 üyeli Platform yeni sistemde Başkan’ı denetleyebilecek denge ve fren mekanizmasının bulunmadığını, ayrıca hukukun üstünlüğü ilkesinin kaybolacağına işaret ederek, Venedik Komisyonu’nun da benzer uyarılar yaptığını hatırlattı. Platform üyeleri, Erdoğan’ın seçim kampanyasındaki sözünü hatırlatarak OHAL’i derhal sonlandırması çağrısı yaptı.
