Anayasa Mahkemesi: Örgüt üyeliğine MGK değil, mahkemeler karar verir

Anayasa Mahkemesi, kamu görevinden hukuksuz bir şekilde ihraç edilen 130 civarındaki KHK’lıyla ilgili önemli bir karara imza attı. KHK ile kamu görevinden çıkarmada ‘üyelik’ ve ‘mensubiyet’ kriteri aranmasını Anayasa’ya aykırı bulan AYM, iptal kararı verdi.

CHP, 6 Şubat 2018 tarihinde TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan 7086 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un bazı maddelerinin iptali talebiyle dava açtı.

Mahkeme, Milli Güvenlik Kurulu’nca (MGK) devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara “üyeliği” ve “mensubiyeti” bulunduğu gerekçesiyle ihraç kararı verilmesini anayasaya aykırı buldu. Yasadaki “Üyelik ve mensubiyet” ifadelerini iptal eden mahkeme, bir kişinin yasadışı bir oluşuma üye sayılıp sayılmayacağına “olağan dönemde” MGK’nın değil yargının karar vereceğini, düzenlemenin masumiyet karinesine aykırı olduğu görüşünü savundu.

Yüksek Mahkeme, 4 bin 464 kişinin kamu görevinden ihraç edilmesine neden olan dava konusu yasanın iptali talebini, 24 Haziran’da yaptığı toplantıda görüştü. Toplantıda, kanunun “kamu personeline ilişkin tedbirler” başlıklı 1. maddesinin anayasaya aykırı olup olmadığı tartışıldı.

Söz konusu maddede, şöyle deniyordu:

“Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir.”

ÜYELİK VE MENSUBİYET’İ OYBİRLİĞİYLE İPTAL

Mahkeme, yasa maddesindeki “üyeliği, mensubiyeti” ifadelerinin anayasaya aykırı olduğuna karar vererek, iptaline hükmetti. Karar, oybirliğiyle alındı.

DW Türkçe’de yer alan habere göre, AYM üyeleri tarafından, “olağan dönemde” devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara “üyeliği” ve “mensubiyeti” bulunanları Milli Güvenlik Kurulu’nun belirleyemeyeceği, bunun yargının yetkisine girdiği ifade edildi.

Üyeler, mevcut düzenlemenin anayasada güvence altına alınan masumiyet karinesine aykırı olduğunu, kimsenin suçsuzluğu mahkeme kararı olmaksızın suçlu ilan edilemeyeceğini savundu. Toplantıda, bir kişinin milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara “üye” veya “mensup” olup olmadığına ancak mahkemelerin karar vereceği belirtildi.

İLTİSAK MADDESİNİ İPTAL ETMEDİ

Diğer yandan yasa maddesindeki “iltisak” kavramı ise iptal edilmedi. “Üyelik ve mensubiyet”in ceza hukuku alanını ilgilendirdiği, “iltisak” kavramının ise “idare hukukun” alanına girdiği, bu nedenle ihraçların bu kapsamda yapılmasında sorun olmadığı AYM tarafından savunuldu.

125 BİN KİŞİ İHRAÇ EDİLDİ

Olağanüstü Halin ilan edildiği 20 Temmuz 2016 tarihinden bu yana 30 adet Kanun Hükmünde Kararname yayımlandı. Bu KHK’lar, sonraki süreçte TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. 17 Temmuz 2017’de sona eren OHAL kapsamında çıkarılan KHK’lar kapsamında 125 bin 678 kişi kamu görevinden çıkarıldı. Cumhurbaşkanlığı OHAL İnceleme Komisyonu, kendisine yapılan 101 bin 58 başvuruyu reddederken, 14 bin 72 başvuruyu ise kabul etti. 11 bin 544 başvurunun incelemesi ise sürüyor.