Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye’de bir mahkemenin “psikolojik şiddete başvurduğunu” iddia ederek bir örgütü “terör örgütü” ilan ederek iki kişiye “örgüt üyeliği” cezası vermesine dair kendisine yapılan başvurunun kararını açıkladı.
Fiziksel şiddete başvurmamış bir örgütün yayınlarında “ahlaki baskı kullandığı için” terör örgütü sayılmasıyla ilgili AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 7. Maddesindeki “kanunsuz suç ve ceza olmaz” hakkının ihlal edildiğine karar verdi ve Türkiye’yi mahkum etti. İki başvurucuya toplam 17 bin 250 Euro manevi tazminat ile 1591 Euro mahkeme masrafı ve maddi tazminat ödenecek.
Şerafettin Parmak ve Mehmet Bakır, 2002 yılında İzmir’de “Kuzey Kürdistan/Türkiye Bolşevik Partisi (BPKK/T)” adına el ilanı dağıtmak suçlamasına dair soruşturma kapsamında gözaltına alındı.
Savunmalarında hem bu örgütle bağlantılarını reddettiler hem de dosyada örgütün herhangi bir şiddet eyleminde bulunduğuna dair delil olmadığını ve bu sebeple “terör örgütü” olarak adlandırılamayacağını ifade ettiler. Ayrıca el ilanlarında da suça kanıt olacak bir ifade bulunmadığını, yazılanların ifade özgürlüğü içerisinde olduğunu söylediler.
Ancak mahkeme savunmalarını ciddiye almadı ve 2006’daki kararla ikisi de “yasadışı terör örgütü üyeliğinden” 2,6’ar yıl hapis cezasına mahkum edildi. Gerekçeli kararda, “BPKK/T’nin nihai amacının Türkiye’de silahlı devrim olduğu” ifadesi yer aldı. Buna da gerekçe olarak, 2003 yılında değişen kanunla, “terörizmin, şiddet ve baskıya teşebbüs eylemi” olarak da tanımlanması gösterildi.
Binanet’in aktardığına göre, bu tanıma dayanarak verilen kararda, “BPKK/T üyelerinin, fiziksel şiddete başvurmamış da olsa yayınladıkları metinlerde ‘ahlaki baskıyı’ veya tehdit/yıldırma taktiğini kullanarak şiddeti bir biçimiyle hayata geçirdikleri” de iddia edildi.
Yaşadığı Berlin’e ancak 6 yıl sonra gidebildi
Kararda ayrıca mahkumiyete delil olarak, Şerafettin Parmak’ın evinde yapılan aramada örgütün manifestosunun yazılı olduğu dokümanlar ile el ilanlarının bulunduğu ifade edildi.
Ocak 2003’te tahliye edilen Parmak ve Bakır’a yurtdışına çıkış yasağı konuldu. Mehmet Bakır Almanya, Berlin’de yaşadığını öne sürerek bu yasağa yedi kez itiraz etti ancak tüm itirazları ya reddedildi ya cevaplanmadı. Yasak ancak cezasının infazının tamamladığı Haziran 2009’da kaldırıldı.
“Terörizm ve şiddet kavramları çok geniş yorumlandı”
İkisi de AİHM’e başvurarak, AİHS’in 7. Maddesindeki “Kanunsuz suç ve ceza olmaz” hakkının ihlal edildiğini ifade ettiler. Başvurularında “terörizm ve şiddet kavramlarının, ‘ahlaki baskıyı’ da içerecek şekilde çok geniş yorumlandığını” belirttiler. Mehmet Bakır ayrıca, yurtdışına çıkış yasağı sonucunda, AİHS’in 8. maddesindeki özel yaşama saygı hakkının ihlal edildiğini ekledi.
Mahkeme başvurularındaki argümanları haklı buldu ve Türkiye’yi her iki maddeden de mahkum etti. Ayrıca Şerafettin Parmak’a 7 bin 500 Euro manevi tazminat ile 831 Euro mahkeme masrafı, Mehmet Bakır’a da 760 Euro maddi ve 9 bin 750 Euro manevi tazminat ödenmesine hükmetti.
