Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Moldova’da “F…Ö üyeliği” suçlamasıyla gözaltına alınıp MİT’in katıldığı ortak operasyonla Türkiye’ye gönderilen beş kişinin yaptığı başvuruda insan hakları ihlali yapıldığına hükmetmişti.
Gülen’e bağlı olduğu söylenen bir okulda çalışan beş öğretmenin özel uçakla Türkiye’ye sınır dışı edilmesinin özgürlük ve güvenlik hakkı ile özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ihlali olduğuna hükmeden AİHM’in bu kararı “15 Temmuz darbe girişimi” sonrası Türkiye’ye sınır dışı edilip tutuklanan kişilerle ilgili verilen ilk ihlal kararı olması açısından önem taşıyor.
Kararın Türkçe özetinde “Moldova otoriteleri, başvuruculara konuya ilişkin bir seçim tanımadığı gibi başvurucuları kasti olarak Türkiye’ye direkt olarak göndermiştir. Olay nezdinde değerlendirme yapıldığında başvurucuların özel bir uçakla Türkiye’ye iade edilmesi başvurucuların sınır dışı edilmesi için önceden hazırlık yapıldığına işaret etmektedir” ifadeleri yer aldı.
Mahkeme başvurucuların özgürlüklerinden yoksun bırakılmalarının ulusal ve uluslararası hukukta güvence altına alınan güvenceleri sağlamadığını belirterek “İlgili eylemin keyfi olduğu” kanaatine vardı.
Başvurucuların uzun bir süredir Moldova’da yaşadıkları, hatta başvuruculardan bazılarının 20 yılı aşkın süredir Moldova’da ikamet ettikleri belirtilen kararda, “Başvurucular yasal yollarla bu ülkeye taşınmış, iş bulmuş, bazıları Moldova vatandaşları ile aile kurmuşlardır. Bu nedenle başvurucuların özel ve aile hayatlarına direkt olarak müdahale edilmiş olduğu açıktır” denildi.
Başvurucuların kanun dışı bir yolla Moldova’dan çıkarıldığına dikkat çekilen kararda, “Bu transfer de başvurucuların özel ve aile hayatını radikal şekilde etkileyecek sonuçlara yol açmıştır. Özel bir uçakla başvurucuların aniden zorla sınır dışı edilmesi hususu, hukuka uygunluk unsurunu taşımamaktadır” ifadeleri yer aldı.
Mahkeme, keyfiliğin engellenmesi için başvuruculara asgari seviyede koruma sağlanmadığını gözlemlediğini belirtti ve “Bu nedenlerle sınır dışı işleminin hukuki dayanaktan yoksun olduğuna” hükmetti.
AİHM kararı gereği Moldova, her bir başvuru sahibine 25’er bin euro maddi tazminat ödeyecek.
