Adalet Bakanlığı, Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun gündeme getirdiği cezaevlerindeki çıplak arama iddiasını doğruladı.
Bakanlık, ceza infaz kurumlarında detaylı aramanın istisnai bir uygulama olduğu belirtildi ve bunun uluslararası kurallara bunun uygun olduğunu savundu
Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, ceza infaz kurumlarında detaylı aramanın yapıldığını (çıplak arama) yapıldığını kabul ederek, “Ceza infaz kurumlarında detaylı arama istisnai bir uygulama olup, gerek uluslararası örgütlerin kabul ettiği gerekse birçok ülkenin uyguladığı bir tedbir işlemidir.” denildi. Uzun süreden beri sessiz kalan Adalet Bakanlığı çıplak arama konusunda ne dedi? Yönetmelik ne diyor?
HDP Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun gündeme getirdiği çıplak aramayla ilgili açıklama yaptı. Açıklamada, “Genel arama işlemlerine rağmen ilgilinin kuruma yasak madde veya eşya sokacağına dair makul ve yoğun şüphe varsa detaylı arama uygulaması yapılır” ifadesi kullanıldı.
Gergerlioğlu, Uşak’ta gözaltına alınan 30 üniversite öğrencisi kadının çıplak arama işkencesine yapıldığı yönündeki açıklamalarına cevap verilen açıklamada, “Mevzuatta ‘çıplak arama’ olarak belirtilen uygulama, detaylı olarak yapılan bir arama türü olup, hükümlü veya tutuklunun tamamen çıplak kalacak şekilde bir arama yapılması söz konusu değildir” denildi.
Açıklamada, Ceza infaz kurumlarında aramaların ilgili kanun ve yönetmelik yönetmeliklere uygun yapıldığı iddia edildi.
‘MAKUL VE CİDDİ EMARELERİN VARLIĞI DURUMUNDA DETAYLI ARAMA OLUR’
Açıklamada, hükümlünün üzerinde kuruma sokulması veya bulundurulması yasak madde veya eşya bulunduğuna dair makul ve ciddi emarelerin varlığı ve kurumun en üst amirinin gerekli görmesi hâlinde, sıfat ve görevi ne olursa olsun herkesin kuruma girişte duyarlı kapıdan geçmek zorunda olduğu aktarıldı. Duyarlı kapı ve dedektörlerin ikaz vermesi ya da şüphe halinde kuruma girmekte ısrarcı olan kişilere, elle fiziki arama yapılabileceği belirtildi.
Kuruma gelen kişilerin önce duyarlı kapı ve dedektör aramasından geçirildiği ifade edilen açıklamada, “Buna müteakip ilgililerin üstü ve elbisesi fiziki aramaya tabi tutulmaktadır. Genel olarak bu şekilde yapılan aramalar hükümlü ve tutuklunun kuruma kabul edilmesi için yeterlidir.”denildi.
Açıklamada, genel arama işlemlerine rağmen ilgilinin kuruma yasak madde veya eşya sokacağına dair makul ve yoğun şüphe olması durumunda detaylı arama uygulaması yapıldığı kaydedildi. Açıklamada, “Detaylı arama, tutuklu ve hükümlünün utanma duygusunu ihlâl etmeyecek ve dışarıdan içerinin görünmeyeceği şekilde, sadece aramalar için tahsis edilmiş bir odada hükümlü ve tutukluyla aynı cinsiyetten iki personel tarafından gerçekleştirilir. Arama sırasında önce bedenin üst kısmındaki giysiler çıkarılır, bedenin alt kısmındaki giysiler üst kısmındaki giysiler giyildikten sonra çıkarılır. Bu işlemler sırasında ilgiliye tek kullanımlık önlük verilir” denildi.
‘ÇIPLAK ARAMA DETAYLI BİR ARAMA TÜRÜDÜR’
Detaylı arama sırasında bedene dokunulmaması için gerekli özen gösterileceği öne sürülen açıklamada, şu ifadelere yer verildi: “Beden çukurları aranması gereken hallerde detaylı arama hekim tarafından yerine getirilir. Detaylı arama, mümkün olan en kısa süre içinde bitirilir.” ifadesi kullanıldı.
Detaylı aramadaki amacının tutuklu ve hükümlülerin can güvenliğini korumak olduğu ifade edilen açıklamada, “Detaylı arama, istisnai bir uygulamadır. Bu tür durumlarda gereklilik, ölçülülük ve orantılılık ilkeleri esas alınmaktadır. Mevzuatta ‘çıplak arama’ olarak belirtilen uygulama, detaylı olarak yapılan bir arama türü olup, hükümlü veya tutuklunun tamamen çıplak kalacak şekilde bir arama yapılması söz konusu değildir.”
‘ÇIPLAK ARAMAYI TERÖR SUÇLARINA YAPIYORUZ İTİRAFI’
Açıklamanın son kısmında ise, cezaevlerinde çıplak aramanın daha çok kimlere yapıldığı şöyle anlatıldı: “Ülkemizde de mahremiyete ve insan haysiyetine saygı çerçevesinde yukarıda belirtilen sıkı şekil kurallarına uyularak yerine getirilmektedir. Özellikle uyuşturucu ve terör suçlarından hükümlü veya tutuklu olup bizzat kendi bedenini suiistimal etmek isteyenlerin önüne bu yöntemle geçilebilmektedir. İnfaz uygulamalarımız keyfi ve kötü muameleye sıfır tolerans anlayışıyla yerine getirilmektedir.”
