Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik öngören ve 36 maddeden oluşan Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Düzenlemeyle birlikte, ehliyetsiz araç kullananlara 40 bin lira, ehliyeti iptal edildiği halde direksiyon başına geçenlere 200 bin lira ceza uygulanacak. Kırmızı ışık ihlallerinde cezalar bir yıl içinde tekrar sayısına göre 80 bin liraya kadar çıkacak, hız sınırını yerleşim içinde 66 kilometre/saatten fazla aşanlara 30 bin lira ceza verilecek.
TBMM Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında toplanan Genel Kurul’da, Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik öngören ve 36 maddeden oluşan Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi. Düzenleme, ölümlü trafik kazalarının azaltılması amacıyla başta aşırı hız, kırmızı ışık ve şerit ihlalleri olmak üzere birçok trafik kuralı ihlaline yönelik idari para cezalarının artırılmasını içeriyor. Yapılan elektronik oylama sonucunda 326 oy kullanılırken; 242 oyla kabul edilen teklife, 84 ret oyu verildi.
Teklifin Genel Kurul’daki görüşmeleri sırasında AKP tarafından verilen önergeyle, maddelerin yürürlük tarihinde değişikliğe gidildi. Buna göre kanun teklifinin 28’inci maddesi 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Teklifin diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Kanun teklifinin 28’inci maddesiyle motorlu bisikletler zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamına alınıyor. Mevcut düzenlemede sigorta zorunluluğu dışında kalan motorlu bisikletlerin karıştığı kazalarda ortaya çıkan maddi ve manevi zararların tazmininde yaşanan sorunların giderilmesi amaçlanıyor. Düzenlemeyle bu araçlara trafik sigortası yaptırma yükümlülüğü getiriliyor. Maddeye ayrıca “elektrikli skuter” ibaresi eklenerek bu araçlarla ilgili hukuki sorumluluğun genel hükümlere tabi olması hüküm altına alınıyor.
Teklife göre, ehliyetsiz araç kullananlara 40 bin lira idari para cezası verilecek. Ehliyeti tedbiren geri alındığı veya iptal edildiği halde araç kullananlara ise 200 bin lira ceza uygulanacak.
Konvoy, makas…
Trafikte düğün, asker uğurlama gibi gerekçelerle konvoy yapmak; diğer araçların geçişini zorlaştıracak veya tehlikeye sokacak şekilde keyfi hareketlerde bulunmak yasak kapsamına alındı. Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde “makas” atanlar, otoyollarda ya da karayollarında araçlarını ters istikamette kullananlar, konvoy yapanlar ve araçlarını keyfi olarak karayolu üzerinde trafiği engelleyecek şekilde durduranlar 90 bin lira para cezası ödeyecek. Bu sürücülerin ehliyetleri 60 gün süreyle geri alınacak, araçları ise 30 gün süreyle trafikten men edilecek.
Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip eden ya da bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin lira idari para cezası uygulanacak. Bu kişilerin sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak, araçları 30 gün süreyle trafikten men edilebilecek. Araçlarını ters istikamette kullandığı ya da saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip ettiği veya araçtan indiği gerekçesiyle ehliyeti geri alınan sürücülerin belgeleri, psikoteknik değerlendirmeden geçirildikten sonra iade edilecek.
Kırmızı ışık ihlali
Kırmızı ışık ihlallerine yönelik cezalar ise kademeli olarak artırılacak. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde ikinci kez kırmızı ışık ihlali yapanlara 10 bin lira, üçüncü kez ihlal edenlere 15 bin lira, dördüncü kez ihlal edenlere 20 bin lira, beşinci kez ihlal edenlere 30 bin lira, altıncı kez ihlal edenlere ise 80 bin lira idari para cezası verilecek. Kırmızı ışık ihlali yaparak trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin ehliyetleri 60 gün süreyle geri alınacak.
Sabit ya da seyir halinde yürütülen denetimlerde polislerin “dur” ikazına uymayarak kaçanlara 200 bin lira idari para cezası uygulanacak. Bu sürücülerin ehliyetleri 60 gün süreyle geri alınacak, araçları ise 60 gün süreyle trafikten men edilecek.
Alkollü araç kullanımı
Uyuşturucu veya uyarıcı madde ile alkol denetimlerinde teknik cihaz ve test kitleri kullanılacak. Yapılan tespit sonucunda 0.50 promilin üzerinde alkollü araç kullandığı belirlenen sürücülere verilen idari para cezası 700 liradan 25 bin liraya çıkarıldı. Alkollü araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınanlara, ihlalin ikinci kez gerçekleşmesi halinde uygulanacak ceza 877 liradan 50 bin liraya yükseltildi. İhlalin üçüncü ve daha fazla tekrarı halinde ise 150 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150 bin lira idari para cezası verilecek ve sürücü belgeleri iptal edilecek. Bu kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak. Sürücü belgesi iptal edilenlerin yeniden ehliyet alabilmeleri için sürücü kursuna devam etmeleri, sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek.
Trafik ihlalini özendiren paylaşımlar
Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı eylemleri basın, yayın, internet, sosyal medya ve diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlaline özendiren görüntüleri alenen yaymak ve övmek de yasaklandı. Bu hükme aykırı davrananlara 25 bin lira idari para cezası verilecek.
Hız sınırlarını aşanlara yönelik cezalar da artırıldı. Yerleşim yeri içinde hız sınırını 6-10 kilometre/saat aşanlara 2 bin lira, 11-15 kilometre/saat aşanlara 4 bin lira, 16-20 kilometre/saat aşanlara 6 bin lira, 21-25 kilometre/saat aşanlara 8 bin lira, 26-35 kilometre/saat aşanlara 12 bin lira, 36-45 kilometre/saat aşanlara 15 bin lira, 46-55 kilometre/saat aşanlara 20 bin lira, 56-65 kilometre/saat aşanlara 25 bin lira, 66 kilometre/saatten fazla aşanlara ise 30 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Yerleşim yeri dışında ise hız sınırını 11-15 kilometre/saat aşanlara 2 bin lira, 16-20 kilometre/saat aşanlara 4 bin lira, 21-25 kilometre/saat aşanlara 6 bin lira, 26-30 kilometre/saat aşanlara 8 bin lira, 31-40 kilometre/saat aşanlara 12 bin lira, 41-50 kilometre/saat aşanlara 15 bin lira, 51-60 kilometre/saat aşanlara 20 bin lira, 61-70 kilometre/saat aşanlara 25 bin lira, 71 kilometre/saatten fazla aşanlara ise 30 bin lira idari para cezası verilecek.
