Almanya’nın Köln kentinde Şubat 2024’te kurulan QAD-Barış Araştırmaları Derneği’nin web sitesi ‘Qad-Barış Meydanı’ dün yayına başladı.
Yaklaşık dokuz yıldır Edirne Cezaevi’nde tutuklu bulunan HDP eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın da sitede bir yazısı yayımlandı. Yazıyla birlikte Demirtaş’ın yeni bir fotoğrafı da paylaşıldı.
Selahattin Demirtaş’ın, “Haydi Meydana” başlıklı yazısından bir bölüm şöyle:
‘KİMİN NEYİ EKSİKSE EN ÇOK ONU ARAR’
“Hiç kimse, savaşın ve yıkımın acısıyla hayatları sarsılmış coğrafyaların insanları kadar değerini bilemez “BARIŞ”ın. Onlar için “barış” kelimesi, adı bile söylendiğinde hüzünlü bir sevinç hissettirir. Bir Norveçli ile bir Suriyelinin, bir İsveçli ile Afganın, ya da bir Danimarkalı ile Kürdistanlının barış sözcüğünü duyduklarında hislerinin aynı olması mümkün mü?
Kimin neye ihtiyacı varsa, neyi eksikse, en çok onu arar. Tıpkı bizim en çok barışı aradığımız gibi, savaşın acısını yaşayan her halkın gördüğü düş barıştır. Ancak gelin görün ki, çoğu zaman bu düşümüz kabuslarla, karabasanlarla bölünür, kan ter içinde kalır ne mutlu bir sabaha uyanabiliriz ne de gece huzur içinde uyuyabiliriz. Sosyoloji biliminin öncülerinden olarak kabul edilen İbn-i Haldun’a atfedilen “coğrafya kaderdir” diye bir söz vardır hani. Bizim topraklarımızdaysa coğrafya kederdir aynı zamanda.
‘BARIŞ İSTEMEK, BARIŞI SAĞLAMAK İÇİN YETERLİ DEĞİL’
Uzun yıllardır kederimizi bitirecek, onu sevince dönüştürecek barışı arayıp duruyoruz. Hiç kimse barışı savaşı başlattığı kadar kolay başlatamıyor. Çünkü savaş bir kez başladıktan kısa bir süre sonra o kadar çok etken ve çıkar grubu dahil oluyor ki savaşa, savaş artık sizin savaşınız olmaktan çıkabiliyor. İşte bu nedenle, sizin olmayan savaşın size ait olmayan barışını kurmakta da zorlanıyorsunuz. Savaşı yürütenler nasıl ki askeri taktiklerini; lojistik, istihbarat, diplomasi, ittifak veya propagandalarını sabırla ve titizlikle yürütüyorlarsa, barışı arayanlar da aynı sabır ve titizlikle barışın taktiklerini; lojistik, diplomasi, ittifak veya propagandasını yürütemezlerse başarılı olamazlar. Nitekim barışı istemek, sadece talep etmek hiçbir yerde hiçbir zaman barışın sağlanması için yeterli olmamıştır.
‘QAD BARIŞ ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ, BU ÇABANIN PARÇASIDIR’
Biz barışı istiyor, talep ediyor, arzuluyoruz. Ancak bunun yeterli olmadığını bildiğimiz için nefesimizin yettiği her yerde barışın inşası için çalışmaya devam ediyoruz. QAD Barış Araştırmaları Derneği, işte bu çabanın bir parçası olarak ortaya çıktı. Yurt dışında yaşamak ve çalışmak durumunda kalan, ancak barış için mücadeleye devam eden akademisyenlerin, araştırmacıların ve aktivistlerin emeğiyle Köln’de kuruldu. Koşulların oluştuğu ilk fırsatta ülkeye taşınmak üzere şimdilik mecburen yurt dışından barışa katkı sunacak. Büyük bir rastlantıyla, tam da Türkiye’de yeni bir barış sürecinin orta yerinde çalışmalarına başlayan QAD’ın önünde ciddi sorumluluklar olacak. Zaten QAD’ın gönüllüleri de bunun farkında olarak ellerini taşın altına koydular.
‘SİLAH BIRAKMAK, BARIŞIN SADECE İLK AŞAMASIDIR’
Her şeyden önce şunun farkındayız: Silahların devre dışı kalması barışın sadece ilk aşamasıdır. Literatürde bu duruma ‘negatif barış’ denilse de, ben ‘siyasal barış’ demeyi tercih ediyorum. Bunun ardından, tüm çatışma potansiyellerinin ortadan kaldırılacağı pozitif barışı (toplumsal barışı) inşa süreci başlayacak, başlamalıdır.
Silaha hükmetme gücümüz olmadığından, negatif barış aşamasında karar verici olamasak da, bu aşamanın onurlu bir anlaşmayla tamamlanması ve pozitif barışın inşa sürecinin önünü açacak şekilde gerçekleşmesi için gayret ediyoruz. Fakat asıl işimiz, esas sorumluluğumuz sonrasına ilişkindir. Çünkü barışın adil, kalıcı ve sorun çözücü olabilmesi için asıl olarak sonraki aşamada, yani silahlar bırakıldıktan sonraki dönemde yapılacaklar önemli ve belirleyicidir. İnsan haklarına, kurumsal bir demokrasiye, temel hak ve özgürlüklere, ekonomide adil paylaşıma dayalı bir sistem, bir yönetim veya rejim kurulamazsa eğer, barışın bağlı olduğu pamuk ipliği illaki bir yerlerden kopar.
QAD ile temel hedefimiz, barışın tüm aşamalarının arşivini, kuramını ve kurumlarını oluşturmaya dönük özgür bir tartışma ortamı yaratmaktır. QAD’da ifade edilecek her düşünce yalnızca evrensel temel ilkelerle sınırlanabilir; bunun dışında hiçbir sınır koymadan, özgür ve eleştirel düşüncelerle, yeni fikirlerle ve önerilerle halkımızın onurlu barışına hizmet etmeye çalışacağız. Belki başarabilirsek ve koşullarını oluşturabilirsek, QAD’ı ülkede bir düşünce kuruluşuna dönüştürmeyi de tartışıyoruz ve tartışacağız. Elbette tüm inisiyatif, özgür tartışma ortamı yaratmakla sorumlu QAD yönetimindedir.
‘DEMOKRASİYE KENDİLİĞİNDEN GEÇİŞ DİYE BİR ŞEY OLMAYACAK’
Öncelikle, enine boyuna tartışıp toplumsal barış için bir yol haritası çıkarmak durumundayız. Sonuçta şunu çok iyi biliyoruz ki, silahlar devre dışı kalınca demokrasiye kendiliğinden geçiş diye bir şey olmayacak. Bunun için, önümüzde zorlu ve uzun bir mücadele süreci olacak. Demokrasiyi öncelikle kendi içimizde bir kültüre dönüştürme çalışmalarından başlayarak toplumsallaştırmaya yönelik her tür çalışmayı cesurca tartışmak zorundayız.
Belki de işe, iğneyi kendimize batırarak başlamalıyız: Biz gerçek birer demokrat olmadan, kurumlarımız demokrasinin işlediği sivil merkezlere dönüşmeden, neyi, kimi, nasıl değiştirebiliriz ki? Adalete, eşitliğe, özgürlüklere dayanmayan ve doğrudan demokrasiye en yakın modelleri inşa etmeden barışı kalıcı hale nasıl getirebiliriz ki? Ve elbette özgürce tartışmadan, konuşmadan, araştırmadan bu soruların yanıtlarını nasıl bulabiliriz ki?”
