İnsan Hakları Derneği’nin (İHD), cezaevlerinde en az bin 412 hasta mahpus bulunduğu, durumu ağır kabul edilen 335 mahpusun 230’unun tek başına yaşamını devam ettiremediğini açıkladı.
Cezaevlerinde 403 Bin Tutuklu Ve Hükümlü Var
İHD Merkezi Hapishaneler Komisyonu’nun hazırladığı Hasta Mahpuslar Raporu yayımladı. Raporun, derneğe gelen bilgiler, avukat-müvekkil görüşmeleri, mektuplar, aile ve yakınlarının başvuruları, cezaevi ziyaretlerinde yapılan görüşmeler sonucunda hazırlandığı belirtildi. Rapor, İHD Diyarbakır Şubesi’nde yapılan açıklamayla kamuoyuyla paylaşıldı.
Tespit edilen hasta mahpusların sağlık durumlarına ilişkin bilgilerin hekimler tarafından değerlendirildiği belirtilen raporda, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün açıkladığı istatistiğe göre Türkiye’deki açık ve kapalı 395 hapishanede 7 Nisan 2025 itibarıyla 403 bin 60 tutuklu ve hükümlü bulunduğu aktarıldı.
Bin 412 Hasta Mahpustan 335’inin Durumu Ağır
Bu kapsamda cezaevlerinde 161’i kadın ve bin 251’i erkek olmak üzere en az bin 412 hasta mahpus bulunduğu kaydedildi. Durumu ağır kabul edilen 335 mahpusun 230’unun tek başına yaşamını devam ettiremediği ve 105’inin de desteğe ihtiyacı olduğu ifade edildi. Ayrıca, 188 mahpusun ise hastalıkları nedeniyle sürekli olarak kontrol edilmesi gerektiği belirtildi.
Raporda, yaşamını tek başına sürdüremeyen 230, desteğe ihtiyacı olan 105, sürekli kontrol edilmesi gereken 188, ameliyat olması gereken 38, tedavi edilmesi gereken 21, tanı konulması gereken 34, hastalığı takip edilmesi gereken 247, ortopedik engeli olan 8, görme engeli olan 23, işitme engeli olan 2 hasta mahpusun olduğu bilgisi yer aldı.
Raporda ayrıca kanser, kalp, hafıza, ruh sağlığı, tüberküloz ve KOAH, diyabet, böbrek, karaciğer hastalıkları; Wernicke-Korsakoff sendromu; ortopedik, görme ve işitme rahatsızlıkları bulunan mahpusların durumuna ilişkin ayrıntılara yer verildi.
Raporun devamında şu tespitlere yer verildi:
- Hastane sevkleri, tek kişilik ebatlarda, bölmelerde ve insanlık onuruna yakışmayan nakil araçlarıyla yapılmakta ve bu durum sağlık hakkı bakımından ciddi sıkıntılara neden olmaktadır. Bu araçlar özellikle epilepsi, astım ve atak geçirme riski yüksek hastalıklar yanı sıra kronik hastalıkları bulunan mahpuslar için ciddi riskler teşkil etmektedir
- Ring araçlarında yazın klimaların açılmaması, kışın ısıtılmaması, araçların içi aşırı kirli ve hijyen kurallarına uygun olmaması nedeniyle hastalıklar tetiklenmektedir. Mahpuslar bu ring araçlarının içinde saatlerce bekletilmektedir.
- Kelepçeli muayene dayatması ve hasta-doktor mahremiyetini yok sayan muayene odasına jandarma ve infaz koruma memurlarının girmesi de sağlık hakkı ihlali oluşturmaktadır.
- Son yıllarda jandarma tarafından yapılan insanlık onuruna aykırı bir şekilde ağız içi arama dayatması ve çeşitli insan onurunu yok sayan uygulamalar nedeniyle de hasta mahpuslar hastanelere gidemiyorlar.
