Türkiye’de adalet sistemine yönelik eleştiriler her geçen gün artarken, cezaevlerindeki doluluk oranları da alarm verici boyutlara ulaştı. Marmara Cezaevi’nde yüzde 212’yi bulan doluluk oranı, tutuklu ve hükümlülerin insan onuruna yakışmayan koşullarda barındırıldığını ortaya koyuyor. Antalya, Ümraniye, Kartal ve Maltepe’deki cezaevleri de kapasitesinin çok üzerinde mahkûm barındırıyor. Uzmanlar, bu durumun sadece fiziksel değil, psikolojik ve hukuki açıdan da ciddi sorunlar doğurduğuna dikkat çekiyor.
Mahkemelerin muhaliflere yönelik adil olmayan kararları, yargıya güveni yerle bir ederken Türkiye, Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde her geçen yıl daha da gerilere indi. Siyasi kaygılarla alınan kararlar nedeniyle yurttaşın adalete olan inancı da günden güne azaldı.
Muhalefetin Türkiye’nin yargı sistemine yönelik en çarpıcı eleştirisi ise “İktidara muhalif olan herkes uydurma suçlarla cezaevine gönderiliyor” oldu. BirGün’ün Silivri, Ümraniye, Kartal ve Maltepe cezaevlerine yönelik ulaştığı doluluk istatistikleri de dramatik tabloyu gözler önüne serdi. Cezaevlerinin tamamının kapasitelerinin çok üstünde tutuklu ve hükümlüyü ağırladığı belirlendi.
YATACAK YER YOK
Çarpıcı istatistikler, 21 Şubat 2025 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) yapılan bir başvuru ile açığa çıktı. Hükümlü bulunduğu Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan, ailesinin bulunduğu İstanbul kentindeki bir cezaevine naklini talep eden kişiye, “Kontenjanlar dolu” yanıtı verildi. Yanıtta, İstanbul’daki cezaevlerinin doluluk oranları da paylaşıldı. Veriler, “Cezaevlerinde yatacak yer yok” eleştirilerinin haklılığını da ortaya koydu.
Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün, hükümlünün nakil talebinin reddine gerekçe olan kontenjan yazısı bu kara tabloyu gözler önüne serdi. 2 Mayıs 2025 tarihli yazıda, Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nun mevcudunun 3 bin 188, doluluk oranının yüzde 191 olduğu paylaşıldı.
SİLİVRİ’DE ÇARPICI TABLO
Kamuoyunda Silivri Cezaevi olarak bilinen ve tutuklu siyasiler ile gazeteciler nedeniyle “Muhalefetin evi” olarak nitelendirilen Marmara Cezaevi’nin doluluk oranları da dikkati çekti. Marmara 8 No’lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nun mevcudunun 3 bin 563, doluluk oranının ise yüzde 212’ye kadar ulaştığı öğrenildi.
KARTAL VE MALTEPE DOLU
Benzer bir tablo, Ümraniye E Tipi, T Tipi ve Kartal H Tipi ile Maltepe’deki cezaevinde de yaşandı. Ümraniye’de doluluk oranının yüzde 196’ya, Kartal’da doluluk oranının yüzde 146’ya, Maltepe 1 No’lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda ise doluluk oranının yüzde 174’e kadar ulaştığı belirtildi.
Türkiye’de yargı sistemine olan güvenin her geçen gün azaldığı bir dönemde, cezaevlerindeki doluluk oranları alarm veriyor. Özellikle muhalif siyasetçiler, gazeteciler ve düşünce suçlularının yoğun şekilde tutulduğu Silivri Cezaevi’nde doluluk oranı yüzde 212’ye ulaştı.
Türkiye’de yargının geldiği noktayı ve cezaevlerindeki insanlık dışı koşulları gözler önüne serdi. İstanbul’daki Marmara Cezaevi (eski adıyla Silivri) başta olmak üzere Antalya, Ümraniye, Kartal ve Maltepe’deki cezaevlerinde kapasitenin çok üzerinde mahkûmun tutulduğu ortaya çıktı.
Türkiye’nin en çok bilinen cezaevlerinden biri olan ve siyasi tutukluların yoğun olarak bulunduğu Silivri Cezaevi’nde (Marmara 8 No’lu L Tipi) mevcut tutuklu-hükümlü sayısının 3 bin 563’e ulaştığı, doluluk oranının ise yüzde 212’ye çıktığı tespit edildi. Bu, cezaevinin normal kapasitesinin iki katından fazla kişiyle dolu olduğu anlamına geliyor.
“YATAK YOK” DENİLDİ, SKANDAL ORTAYA ÇIKTI
Bu çarpıcı veriler, 21 Şubat 2025’te Kamu Denetçiliği Kurumu’na yapılan bir başvuru sonrasında kamuoyuna yansıdı. Antalya L Tipi Cezaevi’nde bulunan bir hükümlünün İstanbul’a nakil talebi, “kontenjan yok” gerekçesiyle reddedildi. Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün 2 Mayıs 2025 tarihli yazısında ise cezaevlerindeki gerçek tablo ortaya çıktı.
DİĞER CEZAEVLERİ DE TIKLIM TIKLIM
Sadece Silivri değil, birçok cezaevinde benzer bir tablo söz konusu. İşte bazı çarpıcı örnekler:
Antalya L Tipi Cezaevi: Kapasite 1.668 kişi iken, mevcut sayısı 3 bin 188; doluluk oranı %191.
Ümraniye E Tipi Cezaevi: Doluluk oranı %196.
Kartal H Tipi Cezaevi: Doluluk oranı %146.
Maltepe 1 No’lu L Tipi Cezaevi: Doluluk oranı %174.
UZMANLAR UYARIYOR: İNSAN HAKLARI İHLALİ
Hukukçular ve insan hakları savunucuları, kapasitenin çok üzerindeki mahkûm sayılarının ağır yaşam koşullarına ve hak ihlallerine yol açtığını belirtiyor. Cezaevlerinde ortak alanların kullanılamaz hale geldiği, mahkûmların dönüşümlü uyumak zorunda kaldığı ve sağlık hizmetlerine erişimde büyük sorunlar yaşandığı ifade ediliyor.
