İSİG Meclisi’nin “Çocuk işçiliği ile mücadele yılı” ilan ettiği 2025’te onlarca çocuk iş cinayetlerinde yaşamdan koparıldı.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi 2025 çocuk iş cinayeti raporunu açıkladı. Geçen yıl en az 94 çocuk çalışırken iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. Son 13 yılda çalışırken ölen çocuk işçi sayısı ise 836 oldu.
Ülkede geçen yıl tarım işkolunda 31 çocuk, sanayide 27 çocuk, hizmet işkolunda 20 çocuk ve inşaatta 16 çocuk çalıştırılırken yaşamdan koparıldı. İş cinayetlerinde ölen 94 çocuğun 13’ü kız, 81’i oğlan çocuklarıydı. Geçen yıl, 4’ü Suriyeli ve 1’i Afganistanlı olmak üzere 5 göçmen çocuk da iş cinayetlerinde yitirildi.
Ölümler 15-17 yaş aralığında yığıldı. 94 çocuğun 68’i 15-17 yaş aralığında, 26’sı henüz 14 yaşın dahi altındaydı.
DİLOVASI’NDAN MESEM’Lİ ÇOCUKLARA
İSİG Meclisi, geçen yıl Dilovası’nda yanan, mevsimlik işçi olarak bindikleri servisleri kaza yapan, motokuryelik yaparken ölen, sanayide ezilme gibi n edenle yaşamdan koparılan çocukları raporda bir kez daha hatırlattı. Çocukları devlet eliyle işçileştiren MESEM’ler de çocuk iş cinayetlerini derinleştirdi.
İSİG Meclisi raporunda, “Türkiye’de çocuk işçi ölümleri saklanıyordu. Çalışma Bakanlığı’nın sitesinde yer alan istatistikleri incelediğimizde resmi olarak her yıl 13-14 çocuk işçi ölümü kayıtlara geçiyor ve bu ölümler duyu(ru)lmuyordu. Ancak son on üç yıllık kayıtlarımıza göre her yıl 63-64 çocuk hayatını kaybediyor. Bu tablo son iki yılda daha da derinleşti. 2024 yılında 71 çocuk işçi ölürken bu yıl ölen çocuk işçi sayısının 94 olması çocuk emeğinin durumunu özetliyor” ifadeleri yer aldı.
HER İŞKOLUNDA İŞ CİNAYETİ
Rapora göre tarımda ölen 31 çocuğun 19’u işçi, 12’si ailesinin yanında ücretsiz olarak çalışan çocuklardı. Sanayi işkolunda ölen çocuklar gıda, maden, kimya, tekstil, ağaç, çimento, metal, enerji, taşımacılık ve genel işler işkollarında çalışıyordu. Ticaret, metal, enerji ve genel işler iş kolunda çalışan 4 çocuk da kendi nam ve hesabına çalışan aile üyelerinin yanında iş öğrenmek için çalışıyordu.
MESEM’ler 2025’te en az 6 çocuğun ölümüne sebep oldu. 2023 Eylül ayından itibaren MESEM’lerde çalışırken ölen çocukların sayısı ise 18 oldu. Ayrıca geçen yıl boyunca mesleki ve teknik liselerde okurken staj yapan en az 7 çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. Geçen yıl en az 5 çocuk motokurye olarak çalışırken yaşamdan koparıldı.
MÜCADELENİN YOLU ÖRGÜTLENMEKTEN GEÇİYOR
“Çocuk işçilik ancak üretenlerin yönetmesi durumunda önlenebilir” diyen İSİG Meclisi, çocuk işçiliği ile mücadele için “Bunları sistem içinde talep etmek tek başına bir anlam ifade etmiyor. Örgütlenmek, mücadele etmek ve direnmek gerekiyor” vurgusu yaptı.
İSİG Meclisi’nin talepleri şöyle:
- Çocuk işçilik yasaklanmalı, mesleki öğrenim çocuk gelişimine uygun bir biçimde planlanmalı ve kamusal kurallar çerçevesi içinde olmalı.
- Eğitim her kademede parasız olmalı, müfredat bilimin ışığında ve yaşam ile bağı kuran bir şekilde yeniden yapılandırılmalı.
- Yaşam alanlarımız uyuşturucu ve çeteleşmeden temizlenmeli, çocukların gelişimine uygun bir hale getirilmeli.
ERKEN YAŞTA ÇALIŞMA ÇOCUKLUĞU YOK EDİYOR
SAMER Saha Araştırmaları Merkezi, yetişkinlerin çocukluk deneyimlerini ele alan bir saha araştırması yayımladı.
Ocak ayında yapılan ankete katılan 612 kişinin yüzde 40’ı, 18 yaşından önce çalıştığını belirtti. Çalışmaya başlama yaşı ortalama 12 oldu. Katılımcıların yüzde 67’si, çocukların 18 yaşından sonra çalışması gerektiğini ifade etti. Katılımcıların yüzde 94’ü, çocukluk döneminde yaşanan güçlüklerin yetişkinlik yaşamını doğrudan etkilediğini belirtti.
