ABD’de süren yargılama dolayısıyla büyük bir cezaya çarptırılma tehlikesiyle karşı karşıya olan Halk Bankası ile Ziraat Bankası’nın 2017’nin 11 aylık dönemi görev zararlarında tarihi rekor kırıldı
Hükümetin kamu kuruluşlarına verdikleri görevler dolayısıyla ortaya çıkan ve bankaları batma noktasına getiren ve 2001’de bütçeden karşılanan görev zararları yeniden dev boyutlara ulaştı. AKP hükümetinin oy desteği sağlamak için tarım, hayvancılık ve esnafa yönelik destekleri nedeniyle Ziraat Bankası ve Halk Bankası’nın görev zararları bu yıl da arttı. Geçen yıl Türkiye Varlık Fonu’na devredilen bu iki bankanın, hükümetin oy deposu olarak gördüğü kesimlere yaptığı destekler nedeniyle 2017 bilanço dönemi bitmeden 3 milyarın üzerinde bir görev zararı ortaya çıktı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Milletin sırtında yüktü, biz büyüttük” dediği Halk Bankası ile Ziraat Bankası’nın bütçeye yükü son 11 yılda hükümetin verdiği görevler dolayısıyla 15 milyarın üzerine çıktı. 2006’dan bu yana Halk Bankası’nın toplam zararı 4.2 milyar TL olurken Ziraat Bankası’nın görev zararı 10 milyar lirayı aştı.
Son yıllarda önlenemeyen artış
Son yıllardaki artış trendine bakıldığında ABD’deki yargılama dolayısıyla büyük bir ceza tehdidi altında bulunan Halk Bankası’nın 2014’te 527 milyon lira, 2015’te 690 milyon lira, 2016’da 941.5 milyon lira olan görev zararı, 2017 Kasım ayı sonunda 1 milyar 3 bin liraya ulaştı.
Ziraat Bankası’nın görev zararı ise dört yılda iki katına yakın artış gösterdi. 2014’te 1 milyar 137 milyon lira, 2015’te 1 milyar 371 milyon lira, 2016’da 1 milyar 751 milyon lira olan görev zararı toplamı, geçen yılın 11 ayında 1 milyar 909 milyon lira oldu. Aralık ayı tutarı da eklendiğinde zararın 2 milyarın üzerine çıkmasına kesin gözüyle bakılıyor.
Hazine’den yine alacaklılar
Halk Bankası’nın 2001 Ekonomik Krizi’nden sonra görev zararı alacakları, Hazine Müsteşarlığı’ndan aldığı devlet tahvilleri karşılığı 30 Nisan 2001’de kapatıldı. Ancak sadece 2016 yılında bankanın, Bakanlar Kurulu’nun Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi aracılığı ile kullandırılan kredilerden doğan gelir kayıpları nedeniyle Hazine’den 85 milyon 873 bin TL alacağı bilançoya yansıdı.
Ziraat Bankası’nın da Hazine’nin verdiği 12,1 milyar TL’lik Özel Tertip Devlet İç Borçlanma Senedi karşılığı menkul kıymetlere bağlanan alacakları 2016’da 18 milyon 589 bin lira oldu. Bunun 18 milyon 383 bin TL’si yerine getirilen görevler dolayısıyla Hazine’den alacaklardan, 206 bin TL’si de tasfiye edilerek bankaya devredilen bankalar nedeniyle ortaya çıkan alacaklardan kaynaklandı.
