İktisatçılar, haziranda aylık enflasyon artışını yüzde 4,95 olarak açıklayan Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerinin hatalı olduğunu söylüyor.
TÜİK’e göre haziranda yıllık enflasyon yüzde 78,6’ya yükseldi. Aylık artış yüzde 4,95.
TÜİK yayımladığı enflasyon ve işsizlik verileriyle uzun süredir sokaktaki gerçeği yansıtmamakla suçlanıyor. Bunda iktidarın kurum üzerinde neredeyse her ay yaptığı değişiklikler de etkili.
TÜİK’te ocakta Sait Erdal Dinçer başkanlıktan alınmış yerine Erhan Çetinkaya atanmıştı. Marttaysa başkan yardımcıları Umut Serhat İdman ve Nurettin Kaya görevden alınmıştı.
TÜİK, mayıs enflasyon verilerini açıklarken, madde sepetini raporundan çıkarmıştı. Kararı ‘skandal’ olarak nitelendiren ekonomistler, sepetin yayımlanmamasının, verileri ve pahalılığı gizleme amacını taşıdığını söylemişti. Haziranda da tüketici fiyatları endeksini hesaplayan birimin başındaki Mustafa Teke’nin ‘olup bitenlere karşı çıkınca görevden alındığı’ öne sürülmüştü.
Bu gelişmeler verilere şüpheyle yaklaşılmasına sebep oluyor.
Diğer yandan bağımsız akademisyenlerin oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu’na (ENAG) göreyse haziranda yıllık enflasyon oranı yüzde 175,55’e çıktı. ENAG’a göre aylık artış yüzde 8,31 oldu.
İktisat yazarları da TÜİK’in haziran verilerini topa tuttu.
TÜİK verilerine göre doğalgaz fiyatlarındaki artış yüzde 24,80. Ancak doğalgaza haziranda yüzde 30 zam gelmişti. Verilere göre karayolu taşımacılığı fiyatlarındaki artış yüzde 10,80. Ancak aynı ay TCDD yüksek hızlı tren bileti fiyatlarına yüzde 30, otobüs bileti fiyatlarınaysa yüzde 23 zam geldi. Bu verileri paylaşan iktisatçı İris Cibre, “İşin içinden çıkabilene aşk olsun” diye yazdı.
Haziran’da Doğalgaza 30%,
TCDD YHT bilet fiyatlarına 30%
Otobüs bileti fiyatlarına ise 23% zam geldiTüik’e göre ise
Doğalgaza 24.80%
Demiryolu taşımacılığına 13.80%
Karayolu taşımacılığına 10.80% zam geldi
(hepsi de 80’li mashallah:))İşin içinden çıkabilene aşk olsun… pic.twitter.com/DeTZSKjP35
— İris Cibre (@iriscibre) July 4, 2022
Diğer yandan Dünya yazarı Alaattin Aktaş da verilerdeki ‘garipliğe’ dikkat çekti. Haziranda otomobile ortalama yüzde 15-20 zam yapıldığını söyleyen Aktaş, TÜİK’in verilerde uygun bulduğu zammınsa dizelde yüzde 1,77 benzinlide yüzde 3,77 olduğunu belirtti. Aktaş’a göre zam oranın bu düzeyde alınması enflasyonun yüzde 0,85 puan düşük görünmesini sağladı.
TÜİK yine yakalandı!
Haziranda otomobile ortalama %15-20 arasında zam geldi.
TÜİK’in “uygun bulduğu” zam oranı ise dizelde %1.77, benzinlide %3.77.
Zam oranının %15 yerine bu düzeyde alınması TÜFE’nin 0.85 puan düşük görünmesini sağladı.
Yani %4.95 açıklanan artış %5.80 olacaktı.— Alaattin Aktaş (@Alaattin_Aktas) July 4, 2022
Otomobildeki artış yüzde 15 olarak yansıtıldığında bile altı aylık artış ilan edildiği gibi yüzde 42,35 değil, yüzde 43,50 olacak ve çalışanlar da buna göre enflasyon farkı alacaktı.
