Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılının son işgücü verilerini kamuoyuyla paylaştı. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı Aralık ayında 0,8 puanlık sert bir düşüşle %7,7 seviyesine geriledi.
Ancak verilerin detayları, işsizlikteki bu azalmanın piyasadaki bir canlanmadan ziyade, işgücüne katılımın zayıflamasından kaynaklandığını ortaya koydu.
Bu veriler, ekonomide “istatistiksel illüzyon” olarak adlandırılan durumun derslik bir örneği. İşsizlik oranının düşmesine rağmen çalışan sayısının da azalması, aslında insanların iş bulmasından değil, iş aramaktan vazgeçip sistem dışına çıkmasından kaynaklanıyor.
İŞSİZLİK NEDEN DÜŞTÜ? “UMUTSUZLAR” ORDUSU BÜYÜYOR
Rakamlar arasındaki çelişki, ekonomik tablonun vahametini gözler önüne seriyor. Aralık ayında işsiz sayısı 286 bin kişi azalırken, aynı dönemde istihdam edilenlerin (işi olanların) sayısı da 42 bin kişi düştü.
Teknik olarak işsizliğin düşmesi için istihdamın artması beklenirken, her iki verinin de aynı anda gerilemesi, toplamda 328 bin kişinin artık iş aramadığı için “işsiz” sayılmadığını kanıtlıyor. İşgücüne katılma oranındaki 0,5 puanlık kayıp, bu tezi destekleyen en büyük veri oldu.
GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK: GERÇEK TABLO YÜZDE 28,6
Dar tanımlı işsizlik %7,7 olarak açıklansa da, “umudu olmayanları” ve “eksik istihdam edilenleri” kapsayan geniş tanımlı (atıl) işgücü oranı %28,6 gibi çok daha yüksek bir seviyede gerçekleşti.
Ekonomist İnan Mutlu, sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmede TÜİK verilerini sert bir dille eleştirerek, “Dar tanımlı verilerin iyice suyu çıktı. Ülkede pandemi dönemine denk geniş tanımlı işsizlik var. İnsan utanır,” ifadelerini kullandı.
KADIN İSTİHDAMINDA UÇURUM DERİNLEŞİYOR
Cinsiyet temelli verilere bakıldığında, kadınların işgücü piyasasındaki dezavantajlı konumu Aralık ayında da değişmedi. Erkeklerde işsizlik oranı %6,3 seviyesindeyken, kadınlarda bu oran %10,5’e yükseldi.
Kadınların işgücüne katılım oranının %35,5 gibi oldukça düşük bir seviyede kalması, piyasadaki cinsiyet uçurumunun 2025 sonunda da sürdüğünü gösterdi.
DİSK-AR RAPORU: GERÇEK İŞSİZLİK %28,6!
TÜİK verilerinden bakınca hava hoş! DİSK-AR: Geniş tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 255 bin kişi arttı! TÜİK verilerinden bakınca hava hoş! DİSK-AR: Geniş tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 255 bin kişi arttı!
TÜİK’in “dar tanımlı” verilerine karşı DİSK-AR, “geniş tanımlı” (atıl işgücü) verilerin vahametine dikkat çekti.
Rapora göre, Türkiye’de resmi rakamların göstermediği bir “işsizlik ordusu” bulunuyor:
Uçurum Büyüyor
Dar tanımlı işsizlik %7,7 iken, geniş tanımlı işsizlik %28,6 oldu. Aradaki fark tam 20,9 puan!
11,6 Milyon İşsiz
TÜİK’e göre 2,7 milyon olan işsiz sayısı, geniş tanıma göre 11 milyon 593 bin kişiye ulaştı.
Kadın İşsizliği
Geniş tanımlı kadın işsizliği %38,3 gibi sarsıcı bir seviyeye çıktı.
Güvencesizlik
Her 10 işsizden 8’i işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor. 2,2 milyon işsiz hiçbir sosyal destek almıyor.
